70 procent. Dat is wat je de eerste zes maanden krijgt van je gemiddeld dagloon als je in Spanje werkloos wordt. Mits je de papieren op tijd indient. Want wie te laat is, raakt dagen kwijt.
Wat is de prestación por desempleo?
De werkloosheidsuitkering in Spanje heet officieel de prestación por desempleo. Het is een uitkering die je krijgt als je onvrijwillig je baan verliest. Dus niet als je zelf ontslag neemt, en ook niet als je autónomo (zelfstandige) bent. Die regels gelden precies hetzelfde voor Nederlanders en Belgen als voor Spanjaarden, zolang je in loondienst hebt gewerkt en hebt bijgedragen aan de Spaanse sociale zekerheid.
De uitkering wordt betaald door het SEPE, de Servicio Público de Empleo Estatal. Dat is zeg maar het Spaanse UWV.
Wanneer heb je er recht op?
Je hebt recht op een uitkering als je aan drie voorwaarden voldoet:
- Je bent onvrijwillig werkloos geworden (ontslag, einde tijdelijk contract, faillissement werkgever) - Je hebt in de afgelopen zes jaar minimaal 360 dagen bijgedragen aan de Spaanse sociale zekerheid via loondienst - Je bent ingeschreven als werkzoekende bij de SEPE
360 dagen is het absolute minimum. Hoe langer je hebt bijgedragen, hoe langer je recht op uitkering hebt. Bij 360 tot 539 dagen bijgedragen krijg je vier maanden uitkering. Heb je zes jaar of meer bijgedragen? Dan is het maximum twee jaar.
Een tijdelijk contract dat gewoon afloopt geeft ook recht op uitkering, net als ontslag wegens reorganisatie of een vaststellingsovereenkomst (despido procedente). Zelf ontslag nemen niet, tenzij er sprake is van ernstig wangedrag van de werkgever waarvoor een rechter je ontslag heeft goedgekeurd.
Het is ook goed om te weten hoe je Spaans arbeidscontract in elkaar zit voor je ontslag aanvaardt, want de contractvorm bepaalt mede je rechten.
Hoeveel krijg je?
De hoogte van de uitkering hangt af van je gemiddeld dagloon in de twaalf maanden voor je ontslag. Concreet:
- De eerste 180 dagen: 70 procent van je gemiddeld dagloon - Daarna: 50 procent van je gemiddeld dagloon
Er geldt een minimum en een maximum. Het minimum in 2025 is ongeveer 570 euro per maand als je geen kinderen hebt. Het maximum ligt rond de 1.570 euro, afhankelijk van je gezinssituatie. De uitkering is niet helemaal vrij van belasting: je betaalt er IRPF over als het totaal boven een bepaalde grens uitkomt.
Hoe vraag je het aan?
Je hebt precies 15 werkdagen na je laatste werkdag om de aanvraag in te dienen. Dit is de harde grens. Dien je later in, dan verlies je voor elke dag te laat ook een dag uitkering. Doe je het na de 15 werkdagen? Dan start je uitkering pas op de datum dat je de aanvraag indient.
Dit zijn de stappen:
1. Schrijf je in als werkzoekende (demandante de empleo) bij de oficina de empleo in jouw gemeente, of online via de website van het SEPE. 2. Vraag je uitkering aan via de SEPE-website (sepe.es) of telefonisch via 060. Je hebt een Cl@ve of digitaal certificaat nodig om online in te loggen. 3. Zorg dat je de volgende documenten bij de hand hebt: NIE of TIE, bankgegevens van een Spaanse rekening, arbeidscontract en ontslagbrief of bewijs van contractafloop, en je loonstroken van de afgelopen maanden.
Het SEPE verwerkt de aanvraag en betaalt de uitkering maandelijks achteraf op je Spaanse bankrekening.
Let op: je moet actief op zoek blijven
Zolang je een uitkering ontvangt, moet je beschikbaar zijn voor werk en actief solliciteren. Je bent verplicht om:
- Uitnodigingen van het SEPE of de dienst voor arbeidsmarkt in jouw regio (in Catalonië heet dat de SOC, in Andalusië het SAE) na te komen - Passend werk te accepteren als dat aangeboden wordt - Je activiteitenplan (plan de mejora de empleo) bij te houden
Wie dit niet doet, riskeert een schorsing of stopzetting van de uitkering.
En als je daarna nog steeds zonder werk zit?
Als je reguliere uitkering op is en je geen nieuw werk hebt gevonden, kun je in aanmerking komen voor de subsidio de desempleo. Dat is een lagere bijstandsachtige uitkering voor mensen die geen recht meer hebben op de reguliere prestación. De voorwaarden zijn strenger: je moet aantonen dat je weinig of geen andere inkomsten hebt en actief blijft zoeken.
Sinds 2024 is er ook het zogeheten Ingreso Mínimo Vital, een landelijk minimuminkomen voor mensen in financiële nood, maar dat is breder dan alleen werkloosheid en kent eigen aanvraagprocedures.
Wat als je ook in Nederland hebt gewerkt?
Heb je de afgelopen jaren zowel in Nederland als in Spanje gewerkt? Dan kan het zijn dat je arbeidsverleden in beide landen meetelt voor de Spaanse uitkering, via EU-regelgeving over samenstelling van verzekeringsperioden. In dat geval moet je dat expliciet aanvragen bij het SEPE met bewijs van je Nederlandse arbeidsverleden. Dit is een situatie waarbij een gestor of administratief adviseur je veel tijd en fouten kan besparen, want de regels zijn technisch en de formulieren zijn niet altijd eenduidig.
Wat je daarna niet moet vergeten
Een werkloosheidsuitkering ontvangende telt als inkomen voor je IRPF-aangifte aan het einde van het jaar. Veel mensen vergeten dat en komen dan voor een verrassing te staan. Houd dit dus bij in je administratie.
Heb je bijkomende vragen over ziek worden als werknemer in Spanje of wil je weten wat je rechten zijn als je je contract kwijtraakt, dan is het de moeite waard om je situatie goed uit te laten zoeken voordat je een document ondertekent.
Headerfoto: Andrea Piacquadio via Pexels | Foto: EVG Kowalievska via Pexels