Veel mensen denken dat terugverhuizen naar Nederland vooral een logistieke klus is: een verhuiswagen boeken, spullen inpakken, adres wijzigen. Dat klopt, tot je erachter komt dat er in Spanje nog zaken open staan die je gewoon vergeten was.
Na jaren in Spanje wonen zit je vaak verweven in het systeem: ingeschreven bij de gemeente, misschien een Spaans arbeidscontract of een eigen bedrijf als autonomo, een bankrekening, een auto op naam. Als je zomaar vertrekt zonder dit af te wikkelen, loop je het risico dat je maanden later nog post krijgt van de Spaanse belastingdienst of dat je in Nederland tegen een boete aanloopt omdat je je zorgverzekering te laat hebt geregeld.
Uitschrijven bij de gemeente in Spanje
Als je in Spanje stond ingeschreven als empadronado, moet je je actief uitschrijven bij het ayuntamiento (de gemeente) voordat je vertrekt. Dit heet de baja del padrón. Doe je dit niet, dan kan de Spaanse fiscus je in sommige gevallen nog steeds als inwoner beschouwen, met alle gevolgen voor je belastingplicht van dien. De exacte regels rond belastingresidentie zijn niet alleen afhankelijk van je inschrijving, maar ook van hoeveel dagen je in Spanje verbleef en waar je economische middelpunt lag. Twijfel je of je nog als fiscaal inwoner van Spanje gezien wordt? Check dit met een gestor of de Agencia Tributaria voordat je vertrekt.
Je Spaanse arbeidscontract of autonomo-status afsluiten
Had je een Spaans arbeidscontract, dan regelt je werkgever meestal de afmelding bij de Seguridad Social. Werkte je als autonomo, dan moet je dit zelf actief stopzetten. Autonomo werkt namelijk niet hetzelfde als zzp'er in Nederland: je betaalt maandelijkse bijdragen ongeacht je omzet, en die bijdragen blijven gewoon doorlopen als je je niet afmeldt. Dit kan je makkelijk honderden euro's kosten als je het over het hoofd ziet.
Let op
Vergeet je de afmelding bij de Seguridad Social, dan lopen de maandelijkse RETA-bijdragen gewoon door, ook als je allang terug bent in Nederland.
Zorgverzekering in Nederland op tijd regelen
Zodra je weer inwoner van Nederland wordt, ben je verplicht om binnen vier maanden een Nederlandse zorgverzekering af te sluiten. Doe je dit niet op tijd, dan loop je het risico op een boete, en moet je de verzekering met terugwerkende kracht afsluiten vanaf het moment dat je weer verzekeringsplichtig werd. Regel dit dus liever te vroeg dan te laat.
DigiD, bankzaken en je auto
Je DigiD blijft gewoon werken als je vanuit Spanje weer naar Nederland verhuist, dat is geen probleem. Zorg wel dat je gegevens actueel zijn zodra je weer een Nederlands adres hebt. Had je in Spanje een auto op je naam staan? Die moet je verkopen of overschrijven voordat je het land verlaat, want een Spaans gekentekende auto meenemen naar Nederland vraagt om een aparte procedure bij de RDW.
Een Spaanse bankrekening aanhouden na je vertrek kan in principe gewoon, maar het is slim om te checken wat dit betekent voor je belastingaangifte in Nederland. Vermogen op een buitenlandse rekening moet je gewoon opgeven bij de Belastingdienst zodra je weer als inwoner van Nederland wordt gezien.
Wat dit concreet betekent voor jou
Ben je gepensioneerd en had je in Spanje vooral je AOW en een Spaanse rekening lopen? Dan is de administratieve last relatief overzichtelijk: uitschrijven bij de gemeente, je bankzaken op orde brengen en zorgen dat je zorgverzekering in Nederland op tijd staat.
Werkte je als autonomo of had je een Spaans bedrijf? Dan is er meer werk aan de winkel. Denk aan het afsluiten van je inschrijving bij de Seguridad Social, eventueel je SL laten uitschrijven bij de Spaanse Kamer van Koophandel, en het afronden van je laatste belastingaangifte als niet-resident.
Wie eerder al met de Spaanse fiscus te maken kreeg via bijvoorbeeld het Modelo 720, doet er goed aan om ook bij vertrek na te gaan of er nog een laatste aangifte moet volgen. En als je in Spanje een geschil had lopen, bijvoorbeeld met een aannemer, zorg dan dat dit is afgerond of goed is vastgelegd voordat je vertrekt. Kijk voor zo'n situatie naar dit artikel over een geschil met je Spaanse aannemer.
Praktische tip
Maak een lijstje van alle Spaanse registraties die je hebt: gemeente, belastingdienst, Seguridad Social, bank, auto, energie en internet. Werk ze een voor een af voordat je de deur achter je dichttrekt.
Terugverhuizen voelt vaak makkelijker dan het emigreren zelf, want je kent het systeem in Nederland al. Maar juist daardoor onderschatten mensen wat er in Spanje nog afgesloten moet worden. Neem de tijd om het goed te doen, dan hoef je achteraf niet meer met Spaanse instanties te bellen vanuit je nieuwe huis in Nederland.