El tirón op de snelweg: de rooftruc die toeristen niet kennen

De meeste mensen die door Spanje rijden, weten dat ze op moeten letten voor zakkenrollers op drukke pleinen. Wat ze niet weten is dat diezelfde oplettendheid nodig is achter het stuur, op honderd kilometer per uur, op een snelweg die er volkomen normaal uitziet.

De truc heet el tirón, letterlijk 'de ruk' of 'de greep'. Het draait om afleiding. Iemand in een andere auto rijdt naast je, wijst gebarend naar je wiel of je motorkap, en doet alsof er iets ernstigs mis is: een lekke band, rook, een losse bumper. Soms gebeurt het ook bij een tankstation of parkeerplaats langs de snelweg, waar iemand je al lopend aanspreekt met dezelfde boodschap. De bedoeling is dat jij stopt en uitstapt om te kijken.

Zodra je dat doet, slaat de tweede fase toe. Terwijl jij om de auto loopt om de band te controleren, grijpt een medeplichtige je tas, telefoon of portemonnee van de stoel, of opent iemand ongemerkt de kofferbak. In sommige gevallen rijdt de eerste auto gewoon door zodra jij uitstapt, en blijkt er helemaal niets mis te zijn geweest met je band.

Waarom dit vooral buitenlandse kentekens raakt

De Guardia Civil waarschuwt voor deze methode, en die waarschuwing richt zich vaker op auto's met een buitenlands kenteken of een huurauto-sticker. Die vallen op, en de aannames die erbij horen (toeristen met waardevolle spullen, cash, paspoorten in de auto) maken ze een aantrekkelijker doelwit dan een lokale bestelwagen.

Dit zou met enige regelmaat voorkomen op routes die veel Nederlandse en Belgische reizigers en nieuwe residenten gebruiken: de AP-7 langs de Costa Blanca en Costa del Sol, de toegangswegen naar Málaga en Alicante, en drukke knooppunten rond Valencia. Dat wil niet zeggen dat het dagelijks gebeurt op elke rit. Het risico lijkt beperkt, en paniek is nergens voor nodig. Wel helpt het om het patroon te herkennen voordat je er middenin staat.

Wat je moet doen als iemand je aanwijzingen geeft

Als een andere automobilist gebaart dat er iets mis is met je auto, is de eerste reflex vaak om meteen te stoppen. Dat is precies waar de truc op leunt. In plaats daarvan kun je het volgende doen:

• Rijd door naar het eerstvolgende officiële tankstation of de eerstvolgende bemande parkeerplaats, in plaats van op de vluchtstrook te stoppen.
• Check zelf, op een veilige en verlichte plek, of er daadwerkelijk iets aan de hand is, en doe dat niet alleen als je met kinderen reist.
• Bel bij twijfel de Guardia Civil of Policía Nacional via 112 voordat je uitstapt, zeker als je het gevoel hebt dat er iets niet klopt.

Simpele gewoontes die echt helpen

Een groot deel van het risico zit niet in de truc zelf, maar in wat er in je auto zichtbaar en bereikbaar ligt. Een paar gewoontes maken een groot verschil:

• Leg tassen, telefoons en paspoorten nooit los op de stoel, maar in de kofferbak of een afgesloten vak.
• Houd de portieren vergrendeld tijdens het rijden, zeker bij een tussenstop.
• Laat ramen niet volledig open staan bij lage snelheid of file, waar iemand makkelijk bij kan reiken.

Hoe vaak komt dit nu echt voor

Exacte landelijke cijfers specifiek over el tirón worden niet apart gepubliceerd door de DGT, dus een percentage van het totale aantal diefstallen op de weg is lastig hard te maken. Wat wel vaststaat is dat zowel de Guardia Civil als lokale politiekorpsen in toeristische provincies deze methode noemen in hun voorlichting aan automobilisten. Twijfel je over de actuele situatie in jouw regio, dan kun je dit navragen bij de lokale Guardia Civil-post of op de website van de DGT (dgt.es).

Wie zich meer zorgen maakt over diefstal in huis dan onderweg, vindt in Deze 5 oplichtingstrucs zie je over het hele land terug een overzicht van vergelijkbare patronen die in heel Spanje opduiken. En wie net gestolen spullen moet laten blokkeren of aangifte moet doen, leest in Portemonnee of documenten gestolen in Spanje: dit doe je eerst wat de eerste stappen zijn.