Je loopt van het strand terug naar je appartement en voelt in je achterzak. Niks. Portemonnee weg, met daarin je bankpas, je identiteitskaart en honderd euro contant. Of erger: je hele tas is gejat uit het terrasstoeltje naast je, inclusief paspoort en telefoon. Het eerste wat door je hoofd gaat is paniek. Terecht, maar paniek lost niks op. Er is een vaste volgorde van stappen die je moet zetten, en die volgorde maakt het verschil tussen een vervelende middag en wekenlange ellende.
Bel eerst je bank, niet de politie
Dit is de meest gemaakte fout: mensen rennen eerst naar het politiebureau en laten hun pasjes actief staan. Terwijl elke minuut telt zodra een dief je bankpas in handen heeft.
Bel direct het blokkeringsnummer van je bank. Nederlandse banken zoals ING, Rabobank en ABN AMRO hebben een internationaal bereikbaar noodnummer, vaak te vinden in de app of op de achterkant van oude afschriften. Zet dat nummer nu in je telefoon, voor het te laat is. Belgische banken zoals KBC, BNP Paribas Fortis en Belfius hebben hetzelfde systeem via Card Stop (controleer het actuele nummer vanuit het buitenland op hun website).
Check ook meteen of er al geld is afgeschreven. Vaak kun je in de app zien of er pintransacties zijn geweest die je niet herkent. Dat is belangrijk bewijs voor de verzekering en de politie.
Dan pas naar de politie: denuncia aangeven
Pas als je pasjes geblokkeerd zijn, ga je naar het dichtstbijzijnde politiebureau voor een denuncia, de officiële aangifte. Dit kan bij de Policía Nacional of de Policía Local, en in toeristische gebieden is er vaak een speciaal loket voor aangiftes van buitenlanders.
Je kunt in veel regio's ook online aangifte doen via de website van de Policía Nacional, denuncias.policia.es, wat vooral handig is als je geen Spaans spreekt en liever rustig in het Nederlands of Engels je verhaal opschrijft voordat je het vertaalt. Neem bij een fysieke aangifte altijd je identiteitsbewijs mee als je dat nog hebt, of een kopie als je die ergens bewaart.
Vraag altijd om een kopie van de denuncia. Dit papier heb je nodig voor je reisverzekering, je aansprakelijkheidsverzekering en eventueel voor het aanvragen van nieuwe documenten. Zonder dit papier loop je het risico dat een verzekeraar je schadeclaim afwijst.
Je identiteitskaart of paspoort kwijt: wat nu
Als je Nederlandse identiteitskaart of paspoort gestolen is, meld dit zo snel mogelijk, ook als je nog in Spanje bent. Voor Nederlanders kan dit via de website van de Rijksdienst voor Identiteitsgegevens, en het is verstandig dit ook te melden bij de Nederlandse ambassade of het dichtstbijzijnde consulaat. Check vooraf of je staat ingeschreven bij het consulaat, dat scheelt tijd bij het aanvragen van een nooddocument.
Voor een nieuw paspoort of een noodpaspoort (laissez-passer) moet je meestal persoonlijk langs de ambassade in Madrid of een van de consulaten, bijvoorbeeld in Barcelona, Alicante of Málaga. Neem je denuncia, een pasfoto en zo mogelijk een kopie van je oude paspoort mee. De exacte procedure en kosten kunnen per consulaat verschillen, dus bel vooraf of check de website.
Belgen melden verlies of diefstal van hun identiteitskaart via de Belgische ambassade in Madrid of het consulaat, en kunnen dit ook alvast doorgeven via de DOC STOP-applicatie of het noodnummer vanuit het buitenland (check het actuele nummer op de website van de Belgische overheid).
Je NIE-nummer en verblijfsdocumenten
Ben je resident en is je Certificado de Registro (het bewijs van inschrijving als EU-burger, niet te verwarren met een pasje) gestolen, dan is dat vervelend maar minder urgent dan je paspoort. Je NIE-nummer zelf verandert niet, dat blijft hetzelfde nummer, ook als het papiertje weg is. Je kunt een duplicaat aanvragen bij de Oficina de Extranjería of de Comisaría die verblijfsdocumenten afhandelt in jouw provincie.
Neem hiervoor je denuncia mee en maak van tevoren een afspraak (cita previa) via de officiële site van Extranjería. Een NIE-adviseur kan je hierbij helpen als de bureaucratie je boven het hoofd groeit, zeker als je het Spaans nog lastig vindt.
Rijbewijs, verzekeringspas en andere pasjes
Je Nederlandse of Belgische rijbewijs hoef je niet om te zetten naar een Spaans rijbewijs, dat is nooit verplicht voor EU-burgers. Maar als het gestolen is, moet je wel een vervangend exemplaar aanvragen in je land van herkomst, meestal kan dat online via de RDW in Nederland of de gemeente in België. Dat duurt vaak een paar weken, dus rijd zolang niet zonder geldig document, ook niet met alleen een kopie.
Check ook je zorgpas en je Europese zorgverzekeringskaart. Die heb je nodig als je onverwacht medische hulp nodig hebt, dus vraag een vervangende kaart aan bij je zorgverzekeraar zodra je terug bent of via hun app.
Voorkomen is makkelijker dan genezen
Een paar dingen die echt schelen: maak foto's of scans van al je belangrijke documenten en bewaar die veilig in de cloud, bijvoorbeeld in een beveiligde app of je mail. Neem nooit al je pasjes en contant geld tegelijk mee naar het strand of een druk terras. En overweeg een aparte kleine portemonnee met maar één pasje en wat kleingeld voor dagjes uit.
Diefstal gebeurt vaak op dezelfde plekken: drukke markten, metrostations in grote steden en toeristische stranden. Een beetje extra alertheid op die plekken voorkomt al veel ellende.
Heb je na een diefstal te maken met een verzekeraar die moeilijk doet over de schadeclaim, of loop je vast in de Spaanse bureaucratie rond vervangende documenten, dan kan een van de professionals op Nieuws uit Spanje je verder helpen met gericht advies voor jouw situatie.
Headerfoto: Michael via Pexels | Foto: Kindel Media via Pexels