Veel mensen denken dat een online formulier invullen en een geldig paspoort voldoende is om in Spanje te trouwen. Dat klopt voor een Spanjaard. Voor jou als Nederlander of Belg komt er een flinke stapel papierwerk bij, en die stapel moet precies kloppen voordat een ambtenaar ook maar naar je kijkt.
Trouwen in Spanje kan heel bijzonder zijn: een ceremonie op het strand, in een wijngaard of op een pleintje in een wit dorpje. Maar achter dat romantische plaatje zit een administratief traject dat weken tot maanden kan duren. Hoe eerder je begint, hoe minder stress vlak voor de bruiloft.
Welke vorm van trouwen kies je
In Spanje kun je op een paar manieren wettelijk trouwen. De meest gebruikte route voor buitenlanders is het burgerlijk huwelijk (matrimonio civil), gesloten via het Registro Civil of bij sommige gemeentes via de burgemeester of een door de gemeente aangewezen ambtenaar. Sinds een aantal jaar kun je in Spanje ook via een notaris trouwen, wat in de praktijk vaak sneller gaat dan via de rechtbank.
Daarnaast bestaat de religieuze ceremonie die burgerlijke geldigheid heeft, zoals een kerkelijk huwelijk bij de katholieke kerk, maar voor de meeste Nederlanders en Belgen is dat niet de gangbare route. Wil je alleen een symbolische ceremonie op je mooie trouwlocatie, dan kun je er ook voor kiezen om in Nederland of België het officiële huwelijk te sluiten en in Spanje alleen het feest te vieren. Dat scheelt een hoop papierwerk, al mis je dan natuurlijk het "echte" moment op je Spaanse locatie.
Welke documenten je nodig hebt
Dit is het onderdeel waar het vaak misgaat. Voor een burgerlijk huwelijk in Spanje als buitenlander vraagt het Registro Civil doorgaans om:
Een geldig paspoort van beide partners, een uittreksel uit de Basisregistratie Personen of het bevolkingsregister (niet ouder dan drie maanden), een verklaring van ongehuwd zijn (certificado de capacidad matrimonial of fe de vida y estado), en je empadronamiento als je al in Spanje ingeschreven staat bij de gemeente.
Het probleem zit in de details. Een verklaring van ongehuwd zijn bestaat in Nederland en België niet als los document zoals in Spanje gebruikelijk is. Je moet via de Nederlandse of Belgische gemeente, of via de Spaanse autoriteiten zelf, een alternatief regelen. Vaak werkt dit via een verklaring onder ede (acta de notoriedad) bij een Spaanse notaris, waarbij twee getuigen bevestigen dat je vrij bent om te trouwen.
Alle documenten die niet in het Spaans zijn, moeten voorzien zijn van een apostille (de internationale legalisatie die de Nederlandse of Belgische overheid afgeeft) en een beëdigde vertaling naar het Spaans. Een gewone vertaling accepteert het Registro Civil niet. De vertaling moet gemaakt zijn door een traductor jurado, een door het Spaanse ministerie erkende beëdigd vertaler.
Hoeveel tijd moet je uittrekken
Reken op minstens enkele maanden voorbereidingstijd; controleer de actuele doorlooptijd bij het Registro Civil of de notaris waarmee je werkt, want dit verschilt sterk per regio. Het Registro Civil in grotere steden zoals Madrid of Barcelona heeft vaak langere wachttijden dan een kleiner kantoor in een dorp. Na het indienen van je dossier volgt een expediente matrimonial, een soort voorcontrole waarbij een ambtenaar checkt of alles klopt en of er geen schijnhuwelijk in het spel is. Bij gemengde stellen (één Spaanse partner, één buitenlandse) kijkt men hier extra kritisch naar.
Mijn inschatting is dat het via een notaris vaak sneller gaat dan via het Registro Civil, omdat notarissen flexibeler kunnen plannen, maar de exacte doorlooptijd verschilt sterk per provincie en per notariskantoor. Vraag dit altijd na bij het kantoor zelf voor je een datum voor je ceremonie vastlegt.
Wat trouwen in Spanje betekent voor je vermogen
Een punt dat vaak wordt vergeten: in Spanje geldt standaard een ander huwelijksvermogensstelsel dan in Nederland of België. Sinds de beperkte gemeenschap van goederen in Nederland de norm is geworden, en in België vaak scheiding van goederen of een beperkte gemeenschap wordt afgesproken, kan het Spaanse systeem van gananciales (vergelijkbaar met gemeenschap van goederen, maar met andere regels rond schulden en bezit) tot verrassingen leiden.
Welk recht precies van toepassing is, hangt af van waar je op het moment van trouwen je gewone verblijfplaats hebt en van je nationaliteit. Dit is precies het soort vraag waarbij je beter niet zelf gaat puzzelen. Een advocaat met ervaring in internationaal familierecht kan voor je uitzoeken welk stelsel op jouw huwelijk van toepassing is, en of het verstandig is om vooraf huwelijkse voorwaarden vast te leggen bij een Spaanse notaris.
Dit raakt ook aan hoe een erfenis later verdeeld wordt als een van beide partners overlijdt. Spanje kent eigen regels rond successiebelasting die sterk per regio verschillen, dus als je toch met een notaris aan tafel zit voor je huwelijk, is dat een goed moment om meteen te vragen wat trouwen betekent voor je testament en successierechten. Wie zich daar nu al in wil verdiepen, leest meer in dit artikel over hoe je regio het verschil maakt bij successiebelasting in Spanje.
Je huwelijk laten registreren in Nederland of België
Trouw je in Spanje, dan is je huwelijk daar geldig, maar voor Nederland of België moet het ook erkend en geregistreerd worden. Dat doe je door de Spaanse huwelijksakte, voorzien van apostille en beëdigde vertaling, in te sturen naar de gemeente waar je in Nederland of België laatst stond ingeschreven, of naar de Nederlandse ambassade of het Belgische consulaat in Spanje.
Zonder deze registratie kan het lastig worden om bijvoorbeeld je achternaam te wijzigen in je Nederlandse paspoort, of om in Nederland of België aanspraak te maken op partnerpensioen of een huwelijksgerelateerde belastingaftrek. Reken dus niet alleen het Spaanse traject, maar ook deze laatste stap mee in je planning.
Begin op tijd en vraag na bij de bron
De regels rond trouwen als buitenlander kunnen per gemeente en provincie verschillen, en welk document precies wordt geaccepteerd hangt af van het specifieke Registro Civil of de notaris waarmee je werkt. Vraag daarom altijd bij het kantoor zelf na welke documenten zij nodig hebben, en begin ruim op tijd met het verzamelen van apostilles en beëdigde vertalingen. Twijfel je over welk huwelijksvermogensstelsel voor jou geldt of hoe dit je erfenis beïnvloedt, overleg dan met een van de professionals die Nieuws uit Spanje voor je op een rij heeft gezet.
Headerfoto: Catalina Herrera via Pexels | Foto: Graziele Rosa via Pexels