Veel Nederlanders die in Spanje gaan werken nemen hun eigen ritme mee. Om 09.00 uur achter de laptop, om 17.00 uur klaar. Dat botst hier hard. Niet omdat Spanjaarden luier zijn, maar omdat hun dag gewoon anders is ingedeeld. En als je dat niet weet, mis je vergaderingen, bereik je niemand op de verkeerde momenten, en vraag je je af waarom niemand terugbelt.
De mythe van de siesta
Laten we beginnen met wat de siesta niet is. In de meeste Spaanse kantoren slaapt niemand 's middags. De siesta zoals toeristen die kennen, dat dutje na de lunch, bestaat nog wel in sommige huishoudens en in kleinere steden, maar in zakelijke omgevingen is het gewoon een langere middagpauze. Geen slaapmiddelen, wel een volwaardige lunchpauze die serieus wordt genomen.
Die pauze duurt doorgaans van rond 14.00 tot 17.00 uur. Winkels sluiten, kantoren zijn leeg, en als je dan belt, krijg je geen antwoord. Dat is geen onbeleefdheid. Het is gewoon hoe de dag hier werkt.
Hoe de werkdag er echt uitziet
Een typische Spaanse werkdag in een kantooromgeving ziet er zo uit:
- 09.00 tot 14.00 uur: eerste werkblok
- 14.00 tot 17.00 uur: middagpauze, uitgebreide lunch
- 17.00 tot 20.00 uur: tweede werkblok
Vergaderingen om 19.00 uur zijn gewoon. Telefoontjes om 18.30 uur zijn normaal. Als je dat vanuit een Nederlandse bril bekijkt, voelt het raar. Maar het past bij een dag die later begint, later eindigt, en een grote pauze in het midden heeft.
Wist je dat
Spanje heeft van oudsher een uur meer tijdverschil dan geografisch logisch is. Spanje ligt eigenlijk in dezelfde tijdzone als het VK, maar gebruikt al decennialang de Centraal-Europese tijd. Dat verklaart mede waarom het dagritme zo laat ligt: de zon gaat pas laat onder, en het leven past zich daarnaar aan.
De jornada intensiva: wat dat betekent voor jou
In de zomermaanden, meestal van juni tot september, schakelen veel overheidsinstanties, banken en bedrijven over op de jornada intensiva. Dat is een aaneengesloten werkdag, doorgaans van 08.00 of 09.00 tot 14.00 of 15.00 uur. Geen middagpauze, geen tweede werkblok. Vroeg beginnen, vroeg klaar.
Wat dat concreet betekent: als je in de zomer naar het gemeentehuis wilt, de belastingdienst, een notaris of een bank, moet je voor 14.00 uur aanwezig zijn. Daarna is het gedaan voor die dag. Dit geldt ook voor veel Spaanse artsenpraktijken en apotheken, al verschilt dit per regio en per praktijk.
De jornada intensiva is geen wettelijke verplichting voor alle sectoren, maar wel wijdverspreid. Check bij twijfel altijd even de website of bel 's ochtends vroeg om te vragen wanneer een kantoor open is.
Let op
Overheidswebsites vermelden niet altijd de actuele openingstijden tijdens de jornada intensiva. Als je een afspraak bij een overheidsinstantie hebt in de zomermaanden, bel dan van tevoren om te bevestigen dat de instelling niet al om 14.00 uur sluit. Kom je te laat, dan moet je een nieuwe afspraak maken.
Wat dit betekent als je met Nederland werkt
Werk je remote voor een Nederlands bedrijf vanuit Spanje, of heb je klanten in Nederland? Dan botsen de ritmes regelmatig. Je Nederlandse collega wil om 16.00 uur overleggen. In Spanje zit je dan midden in je middagpauze, of net terug en nog niet volledig op stoom.
De slimste aanpak die veel expats gebruiken: zet de ochtend in voor Nederlandse contacten, gebruik de vroege namiddag voor je eigen Spaanse verplichtingen of lunch, en plan Spaans werk in de late middag en vroege avond. Dat past bij beide ritmes zonder dat je constant moet schakelen.
Heb je een Spaans arbeidscontract, dan is dit nog relevanter. Spaanse werkgevers verwachten doorgaans dat je beschikbaar bent in het tweede werkblok. Vroeg weggaan om 17.00 uur wordt soms vreemd gevonden, ook als je al acht uur hebt gewerkt. Het gaat niet alleen om uren maken, maar ook om aanwezigheid op de momenten dat het er in het team toe doet.
Openingstijden per type instantie
| Instantie | Normaal jaar | Zomer (jornada intensiva) |
|---|---|---|
| Gemeentehuis (ayuntamiento) | 09.00-14.00 en 16.00-19.00 | 08.00-14.00 of 09.00-15.00 |
| Agencia Tributaria (belastingdienst) | Op afspraak, 09.00-14.00 | Op afspraak, tot 14.00 |
| Banken | 08.30-14.30 | 08.30-14.00 |
| Notaris | 09.00-14.00 en 16.00-19.00 | Verschilt per notariskantoor |
| Grote supermarkten | 09.00-22.00 (doorlopend) | Zelfde, zelden jornada intensiva |
De tijden hierboven zijn richtlijnen. Per gemeente, per regio en per type instelling kunnen ze afwijken. Grote steden als Madrid en Barcelona hebben vaak meer doorlopende dienstverlening dan kleinere plaatsen.
Hoe je je dag het slimst indeelt
Als je eenmaal weet hoe het ritme werkt, kun je er je voordeel mee doen. Overheidszaken regel je altijd 's ochtends. Afspraken met Spaanse contacten plan je bij voorkeur in de late middag of vroege avond. De middaguren gebruik je voor werk dat geen overleg vereist: schrijven, administratie, e-mails verwerken.
En de lunch? Neem die serieus. Niet per se twee uur, maar een echte pauze. Spanje heeft een van de laagste hartziektecijfers van Europa, en sommige onderzoekers koppelen dat deels aan de cultuur van een rustige, volwaardige middagmaaltijd met tijd om te ontspannen. Of dat volledig klopt valt te discussiëren, maar het idee dat een lange middag je productiviteit schaadt klopt in ieder geval niet automatisch.
Lees ook: Spaanse tijdcultuur: laat eten, laat slapen, zo werkt het voor een breder beeld van hoe de dag in Spanje is georganiseerd, van het avondeten om 21.00 uur tot de sociale verwachtingen rondom weekenden.