Je hebt AOW opgebouwd in Nederland, een aanvullend pensioen via je voormalige werkgever, en woont inmiddels in Spanje. Of je overweegt de stap te zetten en wilt weten waar je aan toe bent. Dat zijn drie dingen die prima samengaan, maar er zijn een paar mechanismen die je moet begrijpen voordat je je eerste Spaanse belastingaangifte doet.
Eén land, één aangifte
Zodra je officieel resident bent in Spanje, ben je hier belastingplichtig over je wereldwijde inkomen. Dat klinkt groter dan het is: het betekent gewoon dat je al je inkomsten opgeeft in de Spaanse IRPF-aangifte, ook de uitkeringen die uit Nederland komen. Dubbele belasting hoef je niet te betalen, want Nederland en Spanje hebben een belastingverdrag. Dat verdrag bepaalt welk land het heffingsrecht heeft over welk type inkomen.
Voor AOW geldt: de heffing gaat naar het woonland, dus Spanje. Voor aanvullende pensioenen die via een vroegere werkgever worden uitbetaald, is het iets genuanceerder. Als die werkgever een overheidsinstelling was (denk aan pensioen via ABP), mag Nederland in bepaalde gevallen nog steeds heffen. Bij een particulier pensioen (via een pensioenfonds als PFZW of een verzekeraar) gaat het heffingsrecht in de meeste gevallen ook naar Spanje. Twijfel je over jouw situatie? Een gestor of belastingadviseur met kennis van het verdrag kan dit voor jou uitzoeken op basis van je pensioenbrieven.
Wist je dat
Het Nederlandse ABP-pensioen (ambtenarenpensioenfonds) valt onder een aparte bepaling in het belastingverdrag. Nederland behoudt daar in principe het heffingsrecht over, ook als je in Spanje woont. Je moet dit inkomen wel opgeven in je Spaanse aangifte, maar je vraagt dan vrijstelling aan zodat je niet dubbel betaalt.
Zo telt de Agencia Tributaria je inkomsten op
In Spanje worden al je pensioeninkomsten bij elkaar opgeteld en belast als arbeidsinkomen (rendimientos del trabajo). Dat is een belangrijk verschil met hoe veel mensen het verwachten: er is geen aparte, lagere categorie voor pensioen. Je AOW, je aanvullend pensioen en een eventuele lijfrentepolis worden simpelweg samengeteld. Dat totaal bepaalt in welke belastingschijf je terechtkomt.
| Belastbaar inkomen (jaar) | Tarief IRPF (schijf) |
|---|---|
| Tot 12.450 euro | 19% |
| 12.450 tot 20.200 euro | 24% |
| 20.200 tot 35.200 euro | 30% |
| 35.200 tot 60.000 euro | 37% |
| 60.000 tot 300.000 euro | 45% |
| Boven 300.000 euro | 47% |
Let op: dit zijn de nationale tarieven. De autonomía (regio) voegt hier een eigen schijf aan toe. In Andalusië zijn de tarieven iets anders dan in Catalonië of de Comunitat Valenciana. Het totale tarief dat je betaalt is de som van het nationale en het regionale tarief. Het nationale gedeelte hierboven is ter indicatie; de exacte gecombineerde schijven vind je op de website van de Agencia Tributaria.
Wat mag je aftrekken?
Spanje heeft een paar standaard aftrekposten waar gepensioneerden van kunnen profiteren. De belangrijkste is de reducción por rendimientos del trabajo: een vaste aftrek op arbeidsinkomen (inclusief pensioen). Hoe hoog die aftrek is, hangt af van je totale inkomen. Hoe lager je totale inkomen, hoe groter de aftrek. Dit loopt op tot enkele duizenden euro's voor mensen met een bescheiden pensioen.
Wie 65 jaar of ouder is, heeft ook recht op een hogere persoonlijke vrijstelling (mínimo personal). Dit verlaagt je belastbare basis, niet het inkomen direct, maar het effect is vergelijkbaar. Boven de 75 jaar is er opnieuw een extra verhoging. De bedragen worden periodiek aangepast; controleer de actuele cijfers bij de Agencia Tributaria of via een gestor.
Als je pas halverwege het jaar bent verhuisd
Wie op 1 april naar Spanje verhuist en zich inschrijft als resident, is dat jaar mogelijk al belastingplichtig in Spanje voor het resterende deel van het jaar. Maar de precieze ingangsdatum van je belastingresidentie is niet altijd de datum van je inschrijving in het bevolkingsregister (empadronamiento). Spanje kijkt naar meerdere factoren: hoe lang je er fysiek bent, waar je economisch centrum ligt, waar je gezin woont. Ben je na de zomer verhuisd en heb je het jaar daarvoor het grootste deel in Nederland doorgebracht? Dan ben je dat jaar waarschijnlijk nog belastingplichtig in Nederland.
Dit klinkt ingewikkeld, maar in de praktijk is de vuistregel: als je meer dan 183 dagen in Spanje hebt gewoond in een kalenderjaar, word je voor dat jaar als fiscaal resident beschouwd. Dat is echter niet de enige bepalende factor. Als je er twijfel over hebt, vraag dan advies voordat je aangifte doet, want achteraf corrigeren is een stuk lastiger.
Let op
Laat je Nederlandse pensioenfonds of SVB niet gewoon doorgaan met loonheffing inhouden nadat je in Spanje resident bent geworden. Je kunt bij de Nederlandse Belastingdienst een vrijstelling aanvragen (vrijstellingsverklaring), zodat er in Nederland geen belasting meer wordt ingehouden op je pensioen. Anders betaal je tijdelijk twee keer, en terugvragen kost tijd en papierwerk. Meer over hoe de AOW in Spanje uitbetaald wordt lees je in dit artikel over AOW ontvangen vanuit Spanje.
Wat als je ook een lijfrentepolis hebt?
Een lijfrente-uitkering wordt in Spanje belast als spaarinkomen (base del ahorro) als het gaat om een zogenoemde rente vitalicia of renta temporal die je zelf hebt opgebouwd. Dat is een ander tarief dan het tarief op arbeidsinkomen: 19% tot 6.000 euro, 21% tot 50.000 euro, 23% tot 200.000 euro, 27% tot 300.000 euro en 30% daarboven. Of jouw polis onder deze categorie valt, hangt af van hoe de uitkering juridisch is vormgegeven. Dit is iets om specifiek te checken met een belastingadviseur die bekend is met zowel het Nederlandse als het Spaanse stelsel.
Praktisch: wat doe je nu?
Als je resident bent in Spanje en pensioen ontvangt uit Nederland, zijn dit de stappen die je op orde moet hebben:
- Vraag bij de Nederlandse Belastingdienst een vrijstelling aan zodat er geen loonheffing meer wordt ingehouden op je pensioen of AOW.
- Geef al je buitenlandse inkomsten op in je jaarlijkse IRPF-aangifte in Spanje (la declaración de la renta), die je normaal gesproken tussen april en juni indient.
- Controleer of een deel van je pensioen mogelijk onder het heffingsrecht van Nederland blijft vallen, met name als je via een overheidsinstelling pensioen ontvangt.
- Vraag een gestor of asesor fiscal om je eerste aangifte te begeleiden, zeker als je meerdere pensioeninkomsten hebt. De kosten daarvoor vallen doorgaans mee en je voorkomt fouten die de Agencia Tributaria later kan terugvorderen met rente.
De regels zijn niet onoverkomelijk, maar de details tellen. Weten hoe het systeem werkt, voorkomt verrassingen op het moment dat je je eerste Spaanse aangifte indient.