Je AOW stopt niet aan de grens. De SVB betaalt gewoon door, ook als je in Spanje woont. Maar wat er daarna gebeurt met die uitkering, met je belasting en met je zorgverzekering, dat is voor veel mensen nieuw terrein. En de details maken een flink verschil in wat er uiteindelijk op je rekening binnenkomt.
De SVB betaalt door, ook vanuit Spanje
De Sociale Verzekeringsbank (SVB) keert je AOW uit ongeacht waar je woont. Je kunt het laten overmaken naar een Nederlandse bankrekening of naar een Spaanse rekening, dat is aan jou. De SVB accepteert IBAN-nummers van Spaanse banken. Je hoeft dus niet per se een Nederlandse rekening aan te houden, maar veel mensen doen dat toch, onder meer voor DigiD en andere Nederlandse overheidszaken.
Wel moet je de SVB informeren als je naar Spanje verhuist. Ze passen dan je situatie aan, onder meer voor de bijdrage die ze inhouden voor de zorgverzekering. Dat gaat niet automatisch.
Belasting: Spanje heft, niet Nederland
Zodra je fiscaal resident bent in Spanje, verandert wie er belasting mag heffen over je AOW. In het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje staat dat de AOW in de meeste gevallen belast wordt in het land waar je woont. Dat is dus Spanje, niet Nederland.
Dat heeft een aantal gevolgen. Nederland houdt geen loonbelasting meer in op je AOW zodra je in Spanje belastingplichtig bent. Je moet je AOW opgeven in je Spaanse IRPF-aangifte, de inkomstenbelasting. Hoe zwaar dat valt, hangt af van je totale inkomen: alleen AOW, of ook aanvullend pensioen, huurinkomsten of spaargeld.
Spaans belastingtarief op inkomen (IRPF 2025, globale schijven)
Bron: Agencia Tributaria. De exacte tarieven kunnen per autonome gemeenschap iets afwijken.
Iemand met alleen een volledige AOW van rond de €1.400 per maand (zo'n €16.800 per jaar in 2025) valt in de lagere schijven. Maar wie ook aanvullend pensioen ontvangt, kan al snel hoger uitkomen. Laat je aangifte opstellen door een gestor als je niet zeker weet wat je moet opgeven.
De verdragsbijdrage: wat je kwijt bent aan zorg
Als je emigreert naar Spanje, ben je in Nederland niet meer verzekerd via de Zorgverzekeringswet. Maar als AOW-ontvanger heb je via Nederland recht op zorg in Spanje, via het zogenaamde S1-formulier. Daarvoor houdt de SVB een bijdrage in op je AOW. Dat heet de verdragsbijdrage of bijdrage Zvw buitenland.
Hoeveel dat is, hangt af van je inkomen en wordt elk jaar opnieuw vastgesteld door het CAK (Centraal Administratie Kantoor). In 2025 gaat het om een inkomensafhankelijke bijdrage van ongeveer 5,5% van je AOW, met een minimum en maximum. De exacte bedragen vind je op de website van het CAK (hetcak.nl).
Met het S1-formulier schrijf je je in bij het Spaanse INSS. Vervolgens heb je via de regionale zorginstelling recht op Spaanse publieke zorg, net als iemand die in Spanje werkt of woonachtig is. Hoe soepel dat in de praktijk loopt, verschilt per regio.
Let op
De verdragsbijdrage wordt door de SVB ingehouden op je AOW, maar je bent daarmee niet automatisch ingeschreven in Spanje. Je moet zelf het S1-formulier aanvragen bij de SVB en vervolgens inleveren bij het lokale INSS-kantoor. Doe je dat niet, dan heb je formeel geen recht op Spaanse publieke zorg.
Boven de aangifte-drempel of niet?
Niet iedereen die AOW ontvangt in Spanje hoeft aangifte te doen. Er gelden drempels. In 2025 is de algemene grens voor één inkomensbron ongeveer €22.000 per jaar. Maar die grens geldt alleen als je inkomen van één werkgever of uitkeringsinstantie komt. Heb je AOW én aanvullend pensioen van twee verschillende instanties, dan geldt al vanaf €15.876 een aangifteplicht. Dat treft meer mensen dan ze verwachten.
Controleer je situatie bij een gestor of een belastingadviseur die bekend is met Nederlandse gepensioneerden in Spanje. De Agencia Tributaria (agenciatributaria.gob.es) heeft ook een tool waarmee je kunt controleren of je aangifte verplicht is.
Wat er netto overblijft
Een rekensom is moeilijk te geven zonder je exacte situatie te kennen, maar de grote lijnen zijn dit. Een alleenstaande met alleen een volledige AOW betaalt in Spanje relatief weinig belasting, zeker als er ook aftrekposten zijn. Iemand met een aanvullend pensioen van een paar honderd euro per maand erbij merkt al snel dat hij of zij in een hogere schijf terechtkomt. En de verdragsbijdrage die de SVB inhoudt, loopt ook op naarmate het AOW-bedrag hoger is.
Veel mensen die van Nederland naar Spanje verhuizen, zijn verrast dat de belastingdruk op hun pensioen niet automatisch lager is. Spanje heeft lagere tarieven in de laagste schijven, maar heeft ook minder van de aftrekposten waar Nederlanders aan gewend zijn. Het is dan ook slim om voor je emigreert een berekening te maken, niet erna.
Praktische tip
Vraag je S1-formulier aan bij de SVB zodra je weet wanneer je naar Spanje verhuist. Het kan weken duren voor het aankomt, en zonder dat formulier kun je je niet inschrijven bij het INSS voor Spaanse publieke zorg. Start dit proces op tijd, niet pas als je al in Spanje woont.
Voor wie al in Spanje woont en deze zaken nog niet heeft geregeld: begin bij de SVB (svb.nl) voor de verdragsbijdrage en het S1-formulier, en ga naar een lokale gestor voor je belastingaangifte. De meeste gestores in gebieden met veel Nederlandse expats kennen de situatie van gepensioneerden goed.