Veel mensen die naar Spanje verhuizen denken dat ze één ding nodig hebben: een NIE. En dat klopt, voor een deel. Maar wat ze niet weten is dat de NIE en de TIE twee totaal verschillende documenten zijn, met een andere functie en een andere aanvraagprocedure. Als je het door elkaar haalt, kost je dat weken.
Wat is een NIE?
NIE staat voor Número de Identificación de Extranjero. Het is je persoonlijke identificatienummer als buitenlander in Spanje. Vergelijk het met het burgerservicenummer in Nederland, maar dan voor mensen die niet de Spaanse nationaliteit hebben.
Je hebt een NIE nodig voor bijna alles met een financieel of juridisch karakter: belasting betalen, een auto kopen, een bedrijf starten, een erfenis afwikkelen. Het nummer zelf verandert nooit en blijft levenslang aan jou gekoppeld.
Maar een NIE is geen verblijfsvergunning. Het zegt niets over het feit of je legaal in Spanje woont.
Wat is een TIE?
TIE staat voor Tarjeta de Identidad de Extranjero. Dit is het fysieke kaartje dat bewijst dat je als EU-burger geregistreerd bent als inwoner van Spanje. Vroeger heette dit de groene residencia.
Als je als Nederlander of Belg langer dan drie maanden aaneengesloten in Spanje verblijft, ben je verplicht je te registreren als resident. De TIE is het bewijs dat je dat gedaan hebt. Op het kaartje staat ook je NIE-nummer, maar het document zelf heeft een andere status.
Veel mensen die al jaren in Spanje wonen hebben alleen een papiertje: het certificado de registro de ciudadano de la Unión. Dat was vroeger voldoende. Tegenwoordig accepteren banken, verhuurders en sommige overheidsdiensten steeds vaker alleen de TIE als geldig identiteitsdocument. Niet iedereen die het nodig heeft, heeft het al.
Welke heb jij nodig?
Dat hangt af van jouw situatie.
Kom je kort naar Spanje voor één specifieke transactie, zoals het kopen van een woning of het afsluiten van een contract? Dan is een NIE aanvragen genoeg. Je hebt het nummer nodig, niet het kaartje.
Ga je in Spanje wonen, ook al is het maar voor een paar maanden per jaar terwijl je je hoofdverblijf verplaatst? Dan heb je een TIE nodig. Niet als optie, maar als verplichting.
En als je al in Spanje woont maar alleen een NIE hebt op papier, zonder TIE? Dan loop je het risico dat je bij instanties vastloopt die alleen het kaartje accepteren.
De volgorde is belangrijk
Hier gaat het het meeste mis. De volgorde van aanvragen is niet willekeurig.
Stap één is je empadronamiento. Dat is de inschrijving in het bevolkingsregister van de gemeente waar je woont. Dit doe je bij het gemeentehuis (ayuntamiento) met je paspoort en bewijs van je woonadres, zoals een huurcontract of een verklaring van de eigenaar. Zonder empadronamiento kun je de TIE niet aanvragen.
Stap twee is het aanvragen van je TIE bij de Oficina de Extranjería, het vreemdelingenkantoor. Dit doe je met je empadronamiento-bewijs, paspoort, pasfoto's, bewijs van voldoende middelen van bestaan of werk, en een ingevuld aanvraagformulier (EX-18). Je betaalt een klein bedrag aan leges (modelo 790), meestal rond de 12 euro.
Heb je nog nooit een NIE gehad? Dan wordt je NIE-nummer tegelijk met je TIE toegekend. Je hoeft dat niet los aan te vragen.
NIE los aanvragen kan ook, als je het alleen voor een transactie nodig hebt. Dat kan via de Oficina de Extranjería in Spanje, of van tevoren via het Spaanse consulaat in Nederland of België. Maar let op: een NIE die je via het consulaat aanvraagt, geeft je geen verblijfsrecht. Het is puur een nummer.
Wat heb je concreet nodig?
Voor de TIE-aanvraag als EU-burger heb je het volgende nodig:
- Geldig paspoort of identiteitskaart - Ingevuld formulier EX-18 (te downloaden via de website van het Ministerie van Binnenlandse Zaken) - Bewijs van empadronamiento - Twee recente pasfoto's - Betaald legesbewijs (modelo 790, code 012) - Bewijs dat je in je eigen levensonderhoud kunt voorzien: een arbeidscontract, inschrijving als autónomo, of bewijs van voldoende spaargeld of pensioen
Voor gepensioneerden: je AOW-overzicht of pensioenopgave is voldoende als bewijs van inkomen. Als je AOW vanuit Spanje ontvangt, zijn er ook fiscale aspecten waar je rekening mee moet houden.
Hoe lang duurt het?
Een afspraak maken bij de Oficina de Extranjería kan in populaire gebieden weken tot maanden duren. In grote steden zoals Madrid, Barcelona, Málaga of Alicante is de wachttijd het langst.
Plan dit dus zo vroeg mogelijk. Zit je in een regio met lange wachttijden, maak dan de afspraak al voordat je alle andere zaken geregeld hebt. De afspraak zelf duurt meestal niet langer dan tien minuten.
De TIE zelf is daarna klaar binnen een paar weken. Je krijgt een ontvangstbewijs waarmee je in de tussentijd kunt aantonen dat de aanvraag loopt.
Wat als je het niet doet?
Formeel ben je verplicht je te registreren na drie maanden verblijf. In de praktijk wordt dit niet actief gecontroleerd, maar je merkt de gevolgen wel.
Zonder TIE kun je bij sommige banken geen rekening openen, of geen hypotheek afsluiten. Sommige verhuurders accepteren alleen een TIE als identificatie. Je hebt het nodig voor je Spaanse rijbewijs, voor toegang tot bepaalde overheidsdiensten en voor het aanvragen van een zorgpas. Wacht je te lang, dan stapelen die praktische problemen zich op.
Het is geen ingewikkeld proces. Maar het is wel een proces met een vaste volgorde die je niet kunt omdraaien.