Je hebt kinderen, je wilt naar Spanje, en dan komt de vraag die veel ouders wakker houdt: welke school? Spaanse school, internationale school, of toch een Nederlandse school als die er in de buurt is? Het antwoord hangt af van hoe lang je blijft, wat je budget is, en wat jij belangrijk vindt voor je kind.
Nederlandse scholen in Spanje: klein maar aanwezig
Er zijn een handvol scholen in Spanje die volledig in het Nederlands onderwijs geven. De bekendste zijn de Nederlandse School Alicante, de Nederlandse Internationale School in Madrid (NIS Madrid) en een kleinere vestiging in Barcelona. Ze volgen het Nederlandse curriculum, dus een kind dat terugkeert naar Nederland stapt vrijwel naadloos in. De lessen zijn in het Nederlands, de rapporten zijn in het Nederlands, en de kinderen groeien op in een vertrouwde schoolomgeving.
Het klinkt ideaal, maar er zijn ook nadelen. De scholen zijn klein, soms te klein voor uitgebreide sport- of kunstprogramma's. En het netwerk is per definitie beperkt: je kind komt voornamelijk andere Nederlanders en Belgen tegen. Als integratie in de Spaanse samenleving een doel is, is dat geen voordeel.
De kosten variëren, maar reken op een schoolgeld van ruwweg 500 tot 1.000 euro per maand, afhankelijk van het leerjaar en de school. Sommige werkgevers vergoeden dit als onderdeel van een expat-pakket, maar wie zelfstandig naar Spanje verhuist, betaalt dit volledig zelf.
Internationale scholen: duur, maar breed
Internationale scholen bieden doorgaans het International Baccalaureate (IB) of het Britse A-level curriculum. Ze staan in de meeste grote steden en aan de kust: Madrid, Barcelona, Valencia, Málaga, Alicante, de Balearen. De instructietaal is meestal Engels, soms aangevuld met een tweede taal.
Voordelen: de scholen zijn groter, bieden meer activiteiten, en het IB-diploma wordt wereldwijd erkend. Je kind kan daarna studeren in Nederland, Spanje, het Verenigd Koninkrijk of de VS. Voor gezinnen die niet zeker weten hoe lang ze blijven, of die veel bewegen, is dat flexibel.
Nadeel: de kosten. Internationale scholen zijn duur. Schoolgeld van 1.200 tot 2.000 euro per maand is normaal. Sommige scholen in Madrid of Barcelona zitten daar ruim boven. Daarbij komen inschrijfkosten, een kapitaalsbijdrage bij aanmelding, en soms verplichte uniformen of excursies. De totale kosten per kind per jaar lopen al snel op tot 15.000 tot 25.000 euro.
Sommige scholen bieden ook een Nederlandstalig of Vlaams traject aan als onderdeel van een breder programma. Vraag dit altijd na bij aanmelding.
Spaanse openbare school: gratis, maar vraagt aanpassing
De meest voor de hand liggende keuze voor wie écht in Spanje wil integreren, is de openbare Spaanse school. De kosten zijn minimaal: je betaalt voor boeken en soms een kleine vrijwillige bijdrage. De kwaliteit verschilt per regio en per school, maar er zijn heel goede openbare scholen in Spanje.
Het grote struikelblok is de taal. Een kind dat geen Spaans spreekt, heeft het de eerste maanden zwaar. Jonge kinderen onder de acht jaar pikken een taal doorgaans snel op. Oudere kinderen, zeker tieners die midden in een examenjaar stappen, hebben het moeilijker. Sommige gemeenten bieden aparte onthaalklassen of taalondersteuning, maar dat is geen garantie.
In regio's zoals Catalonië, Valencia en de Balearen speelt ook nog een tweede taal mee: Catalaans, Valenciaans of Mallorquí is de instructietaal op veel scholen. Dat is voor een kind dat al moeite heeft met Spaans een extra drempel.
Als je meer wilt weten over hoe het Spaanse onderwijs in elkaar zit, lees dan ook Spaans onderwijssysteem uitgelegd voor Nederlandse ouders.
Spaanse privéschool: de middenweg
Tussen de internationale school en de openbare school zit de concertada of privéschool. Concertada-scholen zijn privéscholen die deels door de overheid worden gefinancierd. Ze volgen het Spaanse curriculum maar werken vaak iets kleinschaliger en persoonlijker dan openbare scholen. Kosten: doorgaans 200 tot 600 euro per maand, soms minder.
Voor kinderen die al Spaans spreken of die snel talen oppikken, kan dit een goede optie zijn. Het diploma is Spaans, dus terugkeer naar Nederland vergt later wel extra stappen als het gaat om erkenning van diploma's.
Hoe maak je de keuze?
De meeste ouders wegen drie dingen af: hoe lang blijven we, hoe oud zijn de kinderen, en wat kunnen we betalen.
Blijf je korter dan twee jaar en zijn de kinderen ouder dan tien? Dan is een internationale school of Nederlandse school logischer dan onderdompeling in het Spaanse systeem. Blijf je langer en zijn de kinderen jong? Dan kan de openbare school een prima keuze zijn, ook financieel.
Een gestor of administratief adviseur kan je helpen met de praktische kant van inschrijving, want scholen in Spanje vragen bij aanmelding documenten die je misschien niet meteen bij de hand hebt: een geregistreerd adres (empadronamiento), vertaalde geboorteaktes, soms een apostille. Dat is meer papierwerk dan je verwacht.
Wachtlijsten en timing
Een punt waar veel ouders te laat aan denken: populaire internationale scholen hebben wachtlijsten van één tot twee jaar. Zeker in Madrid en Barcelona. Begin dus ver van tevoren, ook als je verhuisplannen nog niet helemaal vast staan. Een aanmelding kost in de regel niets, of een klein bedrag, en houdt een optie open.
Voor openbare scholen geldt een inschrijvingsperiode per regio, doorgaans in het voorjaar voor het volgende schooljaar. Buiten die periode instappen kan, maar dan heb je minder keuze in school.
Headerfoto: Gustavo Fring via Pexels | Foto: Atlantic Ambience via Pexels