Wie deze week in Madrid of de wijde omgeving woont en geen mondkapje thuis heeft, merkt nu pas hoeveel dat kost om snel te regelen. De Spaanse overheid riep zaterdag op om buiten een masker te dragen vanwege de rookwolken die door de bosbranden in Madrid en Ávila over grote delen van het land trekken. Dat is geen vrijblijvend advies: het Ministerio de Sanidad spreekt van een concreet gezondheidsrisico door fijnstof.
Wat de overheid precies zegt
Het kabinet-Sánchez riep bewoners op om zoveel mogelijk binnen te blijven, ramen en deuren gesloten te houden en buitenactiviteiten te vermijden. Wie toch buiten moet, wordt aangeraden een FFP2-masker te dragen. Dat is niet hetzelfde als de dunne chirurgische mondkapjes die veel mensen nog ergens in een la hebben liggen. Een chirurgisch masker filtert geen fijnstof. Een FFP2 wel, maar alleen als hij goed aansluit.
Luchtfiltering thuis via airconditioning werkt alleen als je de stand op recirculatie zet. Verse lucht van buiten binnenhalen via de aircosplit doet het omgekeerde: je haalt dan juist rokerige lucht naar binnen. Check dus de instellingen van je apparaat voordat je het aanzet.
Wat FFP2-maskers kosten in Spanje
In de meeste apotheken in Spanje betaal je tussen de 1,50 en 2,50 euro per FFP2-masker als je ze los koopt. Een doosje van tien kost doorgaans tussen de 8 en 15 euro, afhankelijk van het merk en de apotheek. In drukke periodes zoals deze weekend gaan die prijzen soms omhoog. Dat is formeel niet toegestaan, maar in de praktijk lastig te controleren.
Ben je in de buurt van een grote supermarkt zoals Mercadona, El Corte Inglés of Carrefour, dan zijn ze daar vaak goedkoper dan bij de apotheek. Ook Leroy Merlin en Bricomart hebben FFP2-maskers, normaal bedoeld voor bouwwerkzaamheden, maar die voldoen aan dezelfde filterstandaard.
Houd er rekening mee dat deze maskers eenmalig gebruikt worden. Bij zware rookbelasting is een masker na een paar uur verzadigd. Koop dus geen pakje van twee en denk dat je er een week mee toekomt.
Luchtzuiveraars en filters: lonend of overbodig?
Al een tijdje in Spanje wonen en geen luchtzuiveraar thuis? Dan is dit weekend het moment om erover na te denken. Een luchtzuiveraar met HEPA-filter haalt fijnstof uit de binnenlucht en is bij herhaalde smogepisodes zeker zijn prijs waard. Modellen van merken als Xiaomi, Philips of Levoit kosten op platforms als Amazon España of El Corte Inglés tussen de 60 en 200 euro voor een model dat een gemiddelde woonkamer aankan.
Wat je nooit moet doen: een luchtverfrisser of geurkaars aansteken om rook te maskeren. Dat verergert de luchtkwaliteit binnen in plaats van te verbeteren.
Afgelaste activiteiten en wat je kunt terugvragen
Sommige outdoor evenementen, sportlessen in de buitenlucht of uitstapjes werden dit weekend op korte termijn afgelast of verplaatst door gemeenten in de getroffen gebieden. Of je geld terugkrijgt hangt af van de organisator en de voorwaarden bij aankoop. Als een evenement officieel wordt afgelast wegens overheidsmaatregel, heb je in beginsel recht op terugbetaling, maar in de praktijk gaat dat niet altijd vanzelf. Bewaar je tickets en bevestigingsmail, en neem contact op met de organisator.
Voor grotere bedragen of als een organisator niet meewerkt: een advocaat gespecialiseerd in consumentenrecht in Spanje kan je helpen beoordelen of je een claim kunt indienen.
Kinderen, ouderen en mensen met astma
Kinderen, ouderen en mensen met luchtwegaandoeningen zoals astma of COPD zijn gevoeliger voor fijnstof. Het advies van de Spaanse gezondheidsautoriteiten is expliciet om deze groepen extra te beschermen. Laat kinderen niet buiten spelen als de lucht zichtbaar bewogen is of ruikt naar rook. Sport en inspannende bezigheden buiten moeten worden uitgesteld.
Heb je een kind met astma of een familielid dat inhalatiemedicatie gebruikt? Zorg dat de medicatie op peil is. Raadpleeg bij verslechtering altijd de huisarts of ga naar het dichtstbijzijnde gezondheidscentrum. In Spanje kun je voor spoedeisende gevallen ook bellen met het nummer 112.
Hoe lang duurt dit?
Dat is op dit moment onzeker. De branden in de provincies Madrid en Ávila zijn nog niet geblust. Zolang er actieve brandhaarden zijn en de wind in de richting van bewoonde gebieden staat, blijft de luchtkwaliteit slecht. Het AEMET, de Spaanse meteorologische dienst, publiceert dagelijks verwachtingen. Die zijn te vinden op aemet.es.
Voor actuele luchtkwaliteitsdata per gemeente kun je terecht op de website van het Ministerio para la Transición Ecológica: miteco.gob.es. Daar staat per uur een index voor fijnstof, ozon en stikstofdioxide. Die index geeft aan wanneer het veilig is om ramen te openen of buiten te zijn.
Wie meer wil weten over wat de bosbranden concreet betekenen voor expats in de regio, kan ook het overzicht over de situatie in Cebreros lezen, inclusief praktische informatie over evacuatie en wat bewoners ter plekke deden.
Headerfoto: Ron Lach via Pexels | Foto: Jose Ismael Espinola via Pexels