Ik krijg deze vraag vaker dan ik kan tellen: moet ik nou een boek kopen, een app downloaden of gewoon lessen nemen? Het eerlijke antwoord is dat het antwoord verandert naarmate je niveau stijgt. Wat op nul werkt, is op B1 verspilde moeite. En andersom geldt precies hetzelfde.
Ik heb zelf alle drie geprobeerd, in verschillende volgordes en met wisselend succes. Hieronder leg ik uit wat ik per niveau zou kiezen, en waarom.
Beginnend bij nul: structuur boven alles
Als je helemaal niks hebt, is een app eigenlijk ideaal. Niet omdat apps magisch zijn, maar omdat ze je dwingen tot herhaling op vaste momenten. Je leert dat el en la bestaan, dat soy "ik ben" betekent en dat hola niet hetzelfde is als adiós. Dat is saai werk en een app maakt het behapbaar in blokjes van vijf minuten.
Een lesboek op dit niveau werkt ook, maar alleen als je gedisciplineerd bent. Niemand controleert of je het huiswerk maakt. Ik heb zelf twee boeken halverwege hoofdstuk drie laten liggen, simpelweg omdat er geen moment was waarop iemand vroeg hoe het ging.
Een echte les is op dit niveau eigenlijk zonde van je geld, tenzij je het heel prettig vindt om vanaf dag één met een mens te oefenen. De basiswoordenschat en de eerste werkwoordsvormen, zoals in de tegenwoordige tijd, leer je net zo goed uit een boek of app. Een docent is op dit punt vooral duur drilwerk aan het doen dat een algoritme ook kan.
A2: hier wordt een boek nuttig
Rond A2 verandert er iets. Je kent de basis, maar je zinnen zijn nog blokkerig. Je zegt yo tengo un casa en el pueblo (ik heb een huis in het dorp) en hebt geen idee dat casa vrouwelijk is en het dus una moet zijn.
Dit is het moment waarop een lesboek zijn waarde bewijst. Een goed boek legt grammatica uit in een logische volgorde en laat je oefenen met zinnen die precies bij dat punt passen. Een app geeft je losse flashcards, maar een boek legt uit waarom por hier hoort en para daar, iets waar ik destijds veel te laat achter kwam.
Een app blijft op dit niveau nuttig voor woordenschat onderhouden. Ik gebruikte er een om elke dag een paar minuten te herhalen wat ik in het boek had geleerd. Dat combineren werkte voor mij beter dan het een of het ander.
Een les is op A2 wel de moeite waard, maar dan vooral om hardop te oefenen. Grammatica kun je zelf lezen. Een zin hardop uitspreken zonder dat iemand corrigeert, is lastiger te leren uit een boek.
B1: het punt waarop een boek tekortschiet
Van A2 naar B1 is een lastige overgang, en dat merk je ook in wat je nodig hebt om verder te komen. Een lesboek legt nette regels uit, maar het Spaans dat je op het terras hoort, volgt die regels niet altijd netjes op. Mensen praten snel, laten stukken van woorden weg en gebruiken uitdrukkingen die in geen enkel boek staan.
Op dit niveau heb ik het meeste gehad aan gesprekken, niet aan oefeningen. Een les met een docent, of een gesprekspartner zoals bij een intercambio, dwingt je om te reageren in real time. Dat is precies waar een boek je niet bij kan helpen: niemand wacht in een boek tot jij klaar bent met nadenken.
Een app is op B1 vooral nog goed voor specifieke dingen bijhouden, zoals onregelmatige werkwoorden of woorden die je steeds vergeet. Voor de rest van je leren is het te mager geworden.
B2 en hoger: terug naar echt materiaal
Boven B1 heb je eigenlijk geen lesboek meer nodig in de klassieke zin. Wat wel werkt is blootstelling aan echt Spaans: het nieuws, series, gesprekken bij de bakker. Een goede docent kan op dit niveau nog veel waarde toevoegen, vooral om subtiele fouten eruit te halen die je zelf niet meer hoort. Dingen als het verschil tussen bien en bueno, of wanneer je toch de subjuntivo gebruikt, blijven lang lastig, ook als je al aardig vlot praat.
Een app is op dit niveau vooral nuttig als geheugensteun, niet als leermiddel. Je leert geen nieuwe taal meer uit flashcards. Je leert hem uit gesprekken die mislukken en daarna beter gaan.
Wat ik mezelf achteraf had willen vertellen: koop geen boek omdat het goede recensies heeft, en download geen app omdat je buurman hem gebruikt. Kijk naar waar je nu vastloopt, en kies het middel dat daarbij past. Op elk niveau is er een ander antwoord, en dat antwoord verandert zodra je zelf verandert.
Voor de duidelijkheid: ik ben geen leraar Spaans. Ik woon in Spanje en leer de taal zelf, elke ochtend opnieuw. Deze serie bestaat omdat alle informatie over Spaans leren versnipperd over het internet ligt. Hier zet ik het per klein onderwerp op een rij, zoals ik het zelf had willen vinden.
Headerfoto: Tima Miroshnichenko via Pexels | Foto: Alexey Demidov via Pexels