Veel mensen denken dat ze na een ontslag rustig de tijd hebben om de papieren te regelen. Dat klopt, tot het moment dat je beseft dat elke dag dat je wacht je geld kost dat je nooit terugkrijgt.
De Spaanse werkloosheidsuitkering, el paro, is een van de dingen die veel Nederlanders en Belgen pas begrijpen als ze hem nodig hebben. En dan kom je er soms te laat achter hoe strak de regels zijn.
Wat is el paro precies
El paro is de Spaanse werkloosheidsuitkering die wordt uitgekeerd door het SEPE, het Servicio Público de Empleo Estatal. Je hebt er recht op als je onvrijwillig je werk verliest: door ontslag, het aflopen van een tijdelijk contract, of in bepaalde gevallen bij een faillissement van je werkgever.
Als je zelf ontslag neemt, heb je in principe geen recht op el paro. Dat is een belangrijk verschil met Nederland, waar je in sommige gevallen toch aanspraak kunt maken op WW na eigen ontslag. In Spanje geldt dat vrijwel nooit.
De tien-dagensregel die iedereen vergeet
Dit is het punt waar het het vaakst misgaat. Je hebt na het einde van je dienstverband tien werkdagen om el paro aan te vragen bij het SEPE. Doe je dat later, dan verschuift je startdatum. Stel dat je op maandag ontslagen wordt en je wacht twee weken: dan mis je die twee weken uitkering. Die krijg je nooit terug, hoe goed je reden ook is.
Let op
De tien-dagentermijn telt in werkdagen, niet in kalenderdagen. Maar ook zo is het krap. Vraag el paro aan zodra je arbeidscontract officieel eindigt, ook als je nog niet weet wat je volgende stap is.
Hoeveel heb je recht op, en hoe lang
De hoogte van el paro hangt af van het gemiddelde brutoloon dat je de afgelopen 180 gewerkte dagen hebt verdiend. De eerste 180 dagen uitkering ontvang je 70% van dat bedrag. Daarna zakt dat naar 50%.
Hoe lang je uitkering duurt, hangt af van hoeveel jaar je hebt gewerkt en sociale premies hebt betaald. Je bouwt rechten op in een verhouding van twee gewerkte maanden voor één maand uitkering, tot een maximum van twee jaar uitkering.
| Gewerkte maanden (met premies) | Duur uitkering |
|---|---|
| 360 tot 539 dagen | 4 maanden |
| 540 tot 719 dagen | 6 maanden |
| 720 tot 899 dagen | 8 maanden |
| 900 tot 1079 dagen | 10 maanden |
| 1080 tot 1259 dagen | 12 maanden |
| 2160 dagen of meer | 24 maanden (maximum) |
Let op: het gaat hier om gewerkte dagen waarvoor daadwerkelijk werkloosheidspremie is afgedragen via je arbeidscontract. Jaren die je in Nederland of België hebt gewerkt tellen in principe niet mee voor de Spaanse paro, al zijn er via EU-coördinatieverordeningen soms uitzonderingen mogelijk. Dat is iets om te checken bij het SEPE zelf als je situatie dat betreft.
Hoe je het aanvraagt
Je vraagt el paro aan via de website van het SEPE (sepe.es) of bij een SEPE-kantoor in jouw provincie. Voor de aanvraag heb je nodig:
- Je DNI of NIE-nummer
- De alta de demandante de empleo, de inschrijving als werkzoekende. Die moet je tegelijk aanvragen of al gedaan hebben
- De carta de despido of ander officieel bewijs van het einde van je arbeidscontract
- Je bankgegevens van een Spaanse rekening op jouw naam
Je kunt de aanvraag online doen als je beschikt over een digitale handtekening of toegang via Cl@ve. Heb je dat niet, dan moet je naar het kantoor. Maak in dat geval op tijd een afspraak, want wachttijden lopen snel op.
Praktische tip
Registreer je Cl@ve-account voordat je het nodig hebt. Zodra je ontslagen wordt en meteen online moet aanvragen, ben je blij dat je het al hebt geregeld. Cl@ve activeer je via de Agencia Tributaria of een gemeente-loket.
Als je als autonomo werkte
Werkte je als zelfstandige in Spanje, dan geldt el paro niet. Autonomos kunnen wel een apart vangnet aanvragen dat officieel cese de actividad heet: de stopzettingsuitkering. Maar die is alleen beschikbaar als je die dekking expliciet hebt afgesloten via je RETA-bijdragen. Het is geen automatisch recht.
De voorwaarden voor cese de actividad zijn strenger dan voor gewone werknemers, en de uitkering loopt via een andere instantie. Als autonomo is het verstandig dit al te regelen voordat je het nodig hebt. Meer over hoe de premies als autonomo werken lees je in ons artikel over RETA in Spanje.
Wat er met belasting gebeurt
El paro is belastbaar inkomen in Spanje. Je betaalt er IRPF over, de Spaanse inkomstenbelasting. Het SEPE houdt daar in principe een voorlopige inhouding op in, maar de exacte verrekening gebeurt bij je jaarlijkse aangifte. Houd er rekening mee dat als je in hetzelfde jaar ook gewerkt hebt, je twee inkomstenbronnen hebt die samen bepalen in welke schijf je valt.
Ontvang je tegelijk een uitkering uit Nederland, zoals een WW-uitkering of AOW, dan wordt het ingewikkelder. Welk land mag dan heffen, hangt af van je specifieke situatie en het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje. Laat dit nakijken door een gestor of belastingadviseur voordat je aangifte doet.
Wat je sowieso moet doen als je ontslagen wordt
Schrijf de datum van je laatste werkdag op. Tel tien werkdagen. Zorg dat je voor die datum een afspraak hebt bij het SEPE of de aanvraag online hebt ingediend. Vraag je werkgever meteen om de officiële ontslagbrief, want zonder die brief kun je de aanvraag niet afronden.
El paro is geen cadeau, maar het is een recht dat je zelf hebt opgebouwd via je maandelijkse premies. Zorg dat je er ook echt gebruik van kunt maken als het nodig is.