Veel mensen denken dat Spaanse verkiezingspeilingen alleen iets zijn voor wie de Spaanse politiek op de voet volgt. Dat klopt, tot je beseft dat de uitkomst van deze verkiezingen op termijn invloed kan hebben op regels die jou als buitenlander in Spanje raken: huurwetgeving, belastingen voor niet-residenten en de sociale voorzieningen waar je dagelijks mee te maken hebt.
Deze week kwam de eerste peiling binnen sinds de verkiezingen zijn vervroegd. Het beeld: PP en Vox houden samen een absolute meerderheid vast, nu de campagnes van Feijóo en Abascal op stoom komen. Het PSOE wint wel iets terug, zo'n zeven tiende procent volgens de peiling, maar de partijen links van het PSOE verliezen juist terrein. Een eventueel Frente Amplio, een brede linkse coalitie met Podemos erin, zou volgens dezelfde peiling beter scoren dan de afzonderlijke partijen nu doen, met misschien wel 19 zetels als ze samen optrekken.
Waarom dit meer is dan politiek theater
Het is verleidelijk om dit soort nieuws weg te wuiven als binnenlandse Spaanse politiek die niets met jouw leven te maken heeft. Maar denk aan het huurdecreet dat recent is verlengd, aan discussies over successiebelasting per regio, of aan de regels rond autonomo-bijdragen. Een verschuiving in de Spaanse politieke verhoudingen kan deze onderwerpen raken, omdat een andere coalitie andere prioriteiten stelt. Het exacte effect is nu nog niet te voorspellen.
Wat we nu zeker weten is dit: Feijóo heeft ingestemd met een rechtstreeks debat tegen Sánchez, en ook met een apart debat waarin vier kandidaten tegelijk meedoen. Het PSOE zegt dat ze bij alle debatten aanwezig zullen zijn, maar vindt wel dat het niet aan het PP is om te bepalen waar en met wie er gedebatteerd wordt. Dat gesteggel zegt op zich al iets over hoe gespannen de verhoudingen liggen richting de verkiezingen.
Wist je dat
De peiling waarop dit artikel is gebaseerd, is een zogenaamde 'flash-peiling', afgenomen tussen woensdag en donderdag, vlak na de aankondiging van de vervroegde verkiezingen. Dat betekent dat de cijfers nog flink kunnen verschuiven zodra de campagnes echt op gang komen.
De linkse kant worstelt met eenheid
Opvallend is dat links van het PSOE juist tegenwind lijkt te krijgen. Ada Colau heeft laten weten dat ze bereid is een breed linkse beweging te leiden, maar alleen als Podemos daar deel van uitmaakt. Dat zorgt voor onenigheid tussen de partijen, en de aanwijzing van een gezamenlijke kandidaat loopt vertraging op. Het PSOE wacht zelf ook af tot er duidelijkheid is over die herstructurering, voordat ze beslissen of ze bijvoorbeeld voor de Senaat gezamenlijke lijsten met andere linkse partijen gaan voeren.
Wat betekent dit voor jou als Nederlander of Belg in Spanje
Kijk, een peiling van een paar dagen na de aankondiging van verkiezingen zegt nog niet heel veel over de uiteindelijke uitslag. Het zou dus voorbarig zijn om nu al conclusies te trekken over bijvoorbeeld wat er met het huurdecreet gaat gebeuren, of hoe de belastingregels voor expats zich zullen ontwikkelen. Maar het is wel slim om deze campagne te blijven volgen, vooral als je plannen hebt die gevoelig zijn voor politieke verschuivingen. Denk aan het afsluiten van een langjarig huurcontract, het kopen van een huis, of grote beslissingen rond je belastingaangifte als zelfstandige.
Mijn inschatting is dat een stabiele meerderheid voor PP en Vox minder abrupte veranderingen betekent voor bestaande regelingen, terwijl een verschuiving naar een brede linkse coalitie eerder gepaard gaat met nieuwe wetsvoorstellen rond huur en wonen, zoals we dat de afgelopen jaren al zagen. Dat is overigens geen garantie, alleen een logische verwachting op basis van wat beide kampen eerder hebben voorgesteld.
Of je nu recent bent geëmigreerd of al jaren in Spanje woont: het loont om dit soort politiek nieuws niet te negeren. Het kan namelijk gevolgen hebben voor je portemonnee of je woonsituatie. Wil je meer weten over hoe je als zelfstandige in Spanje je zaken op orde houdt, ongeacht wie er regeert? Kijk dan eens naar Autonomo of SL in Spanje: wanneer kies je welke vorm.
Verwacht de komende weken meer peilingen en meer debatten. De campagne is nu echt begonnen, en de verschillen tussen de partijen worden daardoor scherper zichtbaar.