Het water stond in november 2024 binnen anderhalf uur kniehoog in straten die mensen al twintig jaar bewoonden. De DANA die Valencia trof was geen uitzondering meer, maar een voorbeeld van wat Spanje vaker te wachten staat. Als je in Spanje woont of een huis bezit, zeker in het zuidoosten of langs de kust, is dit het moment om te checken of je huis en je verzekering klaar zijn.
Wat is een DANA precies
DANA staat voor Depresión Aislada en Niveles Altos. Het is een geïsoleerd lagedruk-luchtmassief op grote hoogte dat warme, vochtige lucht van de Middellandse Zee opzuigt en als enorme regenbuien laat vallen op een relatief klein gebied. In een paar uur kan er meer neerslaan dan normaal in twee maanden valt. De grond, die kurkdroog is na de zomer, absorbeert dat water nauwelijks. Het gevolg: het stroomt rechtstreeks door straten, lage gebouwen en kelders.
DANA's komen het meest voor in de herfst, van september tot en met december, maar ze zijn niet meer aan een vast seizoen gebonden. Murcia, Alicante, Valencia, Almería en delen van Málaga zijn het vaakst getroffen. Maar ook gebieden die historisch minder vaak werden geraakt, zoals de buurt van Castellón of Granada, krijgen er steeds vaker mee te maken.
Wat dekt je Spaanse woonverzekering bij een DANA
Dit is waar veel mensen de fout in gaan. Een gewone Spaanse woonverzekering, een seguro de hogar, dekt brand, inbraak en kleinere waterschade zoals een lekkende pijp. Overstromingsschade door extreme neerslag of buiten de oevers tredende rivieren valt daar in de meeste gevallen niet onder.
Daarvoor bestaat in Spanje het Consorcio de Compensación de Seguros, een publieke instelling die schade door zogeheten catástrofes naturales vergoedt. Als je een Spaanse woonverzekering hebt die voldoet aan de wettelijke eisen, betaal je automatisch een kleine bijdrage aan het Consorcio. In ruil daarvoor heb je bij erkende natuurrampen recht op vergoeding voor schade aan je gebouw en inboedel.
Let op
Het Consorcio keert alleen uit als de overheid de ramp officieel erkent als catástrofe natural. Dat is niet automatisch het geval bij iedere overstroming. Controleer of je verzekering de verplichte Consorcio-bijdrage bevat. Staat die er niet in, dan heb je geen aanspraak op deze vergoeding. Vraag dit expliciet na bij je verzekeraar of een gestor.
Heb je een woning die je verhuurt via vakantieverhuur, of een tweede huis dat een deel van het jaar leegstaat? Dan gelden soms andere polisvoorwaarden. Laat dit altijd apart nakijken.
Wat je zelf kunt doen aan je huis
Een deel van de bescherming zit niet in papieren maar in je huis zelf. Dit zijn aanpassingen die echt het verschil maken bij een plotselinge overstroming:
- Terugslagklep op de riolering. Als het riool overloopt door hevige regen, kan water via de afvoeren je huis in stromen. Een terugslagklep, een válvula antirretorno, blokkeert dat. Een loodgieter kan dit plaatsen, kosten liggen meestal tussen de 150 en 400 euro afhankelijk van de situatie.
- Waterkeringen bij deuren en garages. Oprolbare of inschuifbare waterkeringen, in het Spaans barreras antinundación of tablestacas, kun je voor deuren en garagedeuren plaatsen. Ze kopen je tijd bij een langzaam stijgend waterniveau.
- Elektrische installaties verhogen. Als je een kelder of laag gelegen vertrek hebt met stopcontacten, schakelaars of meterkast dichtbij de vloer, laat dan door een elektricien bekijken of die hoger kunnen worden geplaatst. Water en stroom is de gevaarlijkste combinatie bij overstromingen.
- Waardevolle spullen hoger opslaan. Dit klinkt simpel, maar in de praktijk staan verzekeringsdocumenten, paspoorten en elektronica in veel huizen op een lage plank of in een kelder. Bewaar ze op een hoger niveau, of scan ze en sla ze digitaal op in de cloud.
- Ken de drainagesituatie van je straat. In Spanje is de kwaliteit van het rioolstelsel per gemeente enorm verschillend. Vraag bij je gemeente of je straat bekendstaat als overstromingsgevoelig. Gemeentes met een Plan de Emergencias publiceren soms risicokaarten; kijk op de website van je ayuntamiento of bij Protección Civil.
Praktische tip
Maak foto's en video's van alle kamers en waardevolle spullen in je huis en sla die op in de cloud, buiten je eigen netwerk. Als je schade claimt bij het Consorcio of je verzekeraar, is bewijs van de toestand vóór de ramp goud waard. Doe dit één keer per jaar opnieuw.
Wat te doen als het alarm afgaat
De Spaanse overheid verstuurt waarschuwingen via het systeem van Protección Civil. Je telefoon kan een ES-Alert ontvangen als er een ernstige weerswaarschuwing is voor jouw regio. Zorg dat die meldingen aanstaan op je telefoon en dat je weet wat de kleurcodes betekenen: geel is waakzaam, oranje is oppassen, rood is gevaar voor je leven.
Bij een rode of extreme waarschuwing: ga niet de weg op. De meeste dodelijke slachtoffers bij de DANA van 2024 vielen in auto's die werden meegesleurd door het water. Een rambla of drooggevallen rivierbedding kan in minuten veranderen in een stroom van meters hoog water. Ga naar een hoge verdieping en wacht op officiële informatie.
Wanneer je een schadeclaim indient
Na een erkende catástrofe natural kun je je schade melden bij het Consorcio via hun website of telefonisch. Je hebt voor de aanvraag in ieder geval nodig: je polis met het Consorcio-nummer, foto's van de schade, en een beschrijving van wat er verloren of beschadigd is. Doe dit zo snel mogelijk na de ramp, omdat er termijnen gelden.
Je eigen verzekeraar is het eerste aanspreekpunt. Die stuurt de Consorcio-claim door namens jou, of doet dat in combinatie met dekking uit de eigen polis. Laat je hierbij begeleiden als je de taal niet volledig beheerst. Een gestor of aseguradora die Nederlandstalig advies geeft kan het verschil maken tussen een volledige vergoeding en een lang traject zonder resultaat.
Meer weten over wat je woonverzekering in Spanje wel en niet dekt bij extreme weersituaties? Lees ook wat je woonverzekering dekt bij brandschade door bosbranden: de logica van het Consorcio-systeem is bij brand en overstroming vergelijkbaar.