Abelardo de la Espriella is de nieuwe president van Colombia. De beëdigingsceremonie vond niet in Bogotá plaats maar in Cali, religie kreeg er een ongewoon grote rol in, en zijn eerste toespraak richtte hij niet tot het volk maar tot het leger. Dat zijn kleine details, maar ze zeggen iets over de toon die hij wil zetten.
De la Espriella schaarde bij zijn inauguratie bewust rechtse presidenten uit de regio om zich heen: Milei uit Argentinië, Kast uit Chili en Noboa uit Ecuador. Hij noemde Colombia zelf een "paria" die het nu achter zich laat. Dat is een duidelijke breuk met zijn voorganger Gustavo Petro, die juist dicht bij Sánchez stond.
Spanje en Colombia: meer verbonden dan je denkt
Colombia en Spanje zijn economisch en cultureel nauw met elkaar verbonden. Spanje is een van de grootste investeerders in Colombia, met grote Spaanse bedrijven actief in energie, telecom en bankwezen. Tienduizenden Colombianen wonen in Spanje, en er zijn ook Spanjaarden en andere EU-burgers die zaken doen met of in Colombia.
Als de nieuwe Colombiaanse regering een andere koers vaart op het gebied van handel, investeringen of belasting, heeft dat vroeg of laat gevolgen voor die bedrijven. En als Spaanse bedrijven minder winst maken in Latijns-Amerika, raakt dat indirect de Spaanse economie.
Dat klinkt abstract, maar de verbinding tussen Latijns-Amerika en de Spaanse economie is concreter dan veel mensen beseffen. De Spaanse beurs, de Ibex 35, bevat grote bedrijven als Santander, BBVA, Telefónica en Iberdrola die allemaal flink actief zijn in de regio. Hoe die bedrijven het doen, heeft invloed op de Spaanse economie als geheel.
De spanning met Sánchez
Politiek is de kloof tussen Madrid en de nieuwe rechtse golf in Latijns-Amerika al een tijdje zichtbaar. Petro en Sánchez waren bondgenoten. De la Espriella en zijn kring zijn dat duidelijk niet.
Dat hoeft geen direct probleem te zijn voor het dagelijks leven in Spanje, maar het kan op termijn gevolgen hebben voor diplomatieke samenwerking, uitwisseling van belasting- en justitieinformatie, en de positie van Spanje als toegangspoort tot de Latijns-Amerikaanse markt. Spanje heeft die rol altijd actief uitgespeeld in Europa, en die positie is deels gebaseerd op goede politieke relaties met de grote landen in de regio.
Als die relaties afkoelen, verschuift de invloed. Dat is niet van de ene op de andere dag zichtbaar, maar het is een ontwikkeling om in de gaten te houden.
Wat merk je hier in de praktijk van?
Voor de meeste Nederlanders en Belgen die in Spanje wonen is de directe impact voorlopig beperkt. Colombia is geen buurland, en de grenscrisis in Ceuta of de energierekening worden er niet door bepaald.
Maar er zijn situaties waarin het wel relevant kan zijn:
- Je werkt als zelfstandige of in loondienst voor een bedrijf met activiteiten in Latijns-Amerika - Je overweegt zaken te doen in Colombia of hebt er al investeringen - Je ontvangt inkomsten uit Colombia die je in Spanje moet opgeven
Dat laatste punt is serieuzer dan het lijkt. Als je inkomsten of vermogen hebt buiten de EU, ben je in Spanje verplicht dit op te geven via het Modelo 720, de aangifte voor buitenlands vermogen. Na de uitspraak van het Europese Hof van Justitie in 2022 zijn de destijds disproportionele boetes teruggedraaid, maar de verplichting om buitenlands vermogen boven 50.000 euro op te geven bestaat nog steeds.
Spanje heeft met Colombia geen belastingverdrag dat vergelijkbaar is met het verdrag met Nederland. Dat betekent dat inkomsten uit Colombia in principe in Spanje belastbaar zijn als je hier fiscaal resident bent. Hoe dat precies uitpakt, hangt af van je situatie. Een belastingadviseur die bekend is met internationaal inkomen kan dat voor jou uitzoeken.
Een bredere verschuiving
De la Espriella is niet de eerste rechtse leider die de laatste jaren in Latijns-Amerika aan de macht komt. Milei in Argentinië, Noboa in Ecuador, en nu Colombia. Het is een duidelijke verschuiving die ook in Europa wordt gevolgd.
Voor Spanje is dat politiek gevoelig, omdat de sociaaldemocratische regering van Sánchez zichzelf altijd heeft geprofileerd als verbindende schakel met progressief Latijns-Amerika. Die rol wordt moeilijker als steeds meer landen in de regio een andere kant op bewegen.
Of dat op korte termijn iets verandert voor jou als bewoner van Spanje, valt te betwijfelen. Maar als je zakelijke of financiële belangen hebt die over de Atlantische Oceaan reiken, is het verstandig om deze verschuiving niet te negeren.
Headerfoto: Christian Bolaños via Pexels | Foto: Nano Erdozain via Pexels