Meer dan 10.000 mensen zijn deze week geëvacueerd uit gemeenten rondom Madrid en Ávila. Drie grote branden tegelijk, aangewakkerd door hevige wind, en brandweerkorpsen die zeggen dat de situatie buiten controle is. Als je in de Comunidad de Madrid of de omliggende provincies woont, is dit het moment om te weten wat je moet doen en wat je geregeld moet hebben.
Wat er nu speelt
Spanje heeft dit jaar al zeventien grote bosbranden gehad in juli alleen. Dat is het dubbele van het gemiddelde. De branden bij Madrid zijn op dit moment de zwaarste: meerdere gemeenten zijn ontruimd, wegen zijn afgesloten en de rook is op grote afstand zichtbaar. De regionale autoriteiten van Madrid hebben de nationale noodtoestand afgekondigd. Wat dat juridisch betekent voor jou als bewoner, lees je in ons eerder artikel over de nationale noodtoestand Madrid.
De situatie kan dit weekend nog verslechteren. De verwachte wind en droogte maken het voor brandweer en blusvliegtuigen moeilijk om de branden in te dammen. Drie afzonderlijke haarden tegelijk vragen om verdeelde inzet van middelen.
Hoe je een evacuatiebevel krijgt
In Spanje worden evacuaties afgekondigd via de lokale gemeente (ayuntamiento), de Guardia Civil of de regionale brandweer. Dat kan een sirene zijn, een melding via de 112-app of een bericht via megafoon in de straat. Er is geen garantie dat je een sms of notificatie krijgt als je de juiste apps niet hebt staan.
Let op
Veel Nederlanders en Belgen volgen nieuws via Nederlandse media of social media. Die zijn te traag bij een lokale evacuatie. Installeer de regionale 112-app van jouw autonome gemeenschap en zet locatienotificaties aan. In Madrid is dat de app van de Comunidad de Madrid, of volg @EmergenciasMad op X (Twitter) voor real-time updates.
Als er een evacuatiebevel komt voor jouw gemeente of wijk, geldt: ga. Niet wachten om te zien hoe erg het wordt. Branden kunnen in minuten van richting veranderen, zeker met wind. De autoriteiten kondigen evacuaties niet af om voorzichtig te zijn, maar omdat er direct gevaar is.
Wat je meeneemt bij een snelle evacuatie
In een ideale situatie heb je een kleine tas klaarstaan met de dingen die je niet kunt missen:
- Paspoorten en verblijfsdocumenten (certificado de registro voor EU-burgers)
- Medicijnen voor minimaal drie dagen
- Telefoonoplader en een powerbank
- Cash geld, want betaalautomaten kunnen uitvallen bij stroomstoringen
- Verzekeringsgegevens en contactnummers van je verzekeraar
Je rijdt bij voorkeur de route die de autoriteiten aangeven, ook als je een snellere kent. Branden kunnen snel een weg onbegaanbaar maken door rook of vuur, en de aangewezen route is de meest recente veilige optie.
Je woonverzekering en bosbranden
Of schade door bosbranden vergoed wordt, hangt af van je polis. De meeste Spaanse woonverzekeringen dekken brandschade, maar de exacte voorwaarden verschillen per aanbieder. Wat je moet controleren:
- Dekt je polis schade door bosbranden die van buiten je eigen terrein komen?
- Is er een clausule over "force majeure" of "incendio forestal" die bepaalde schade uitsluit?
- Dekt de polis tijdelijke huisvesting als je woning onbewoonbaar is?
In Spanje heeft het Consorcio de Compensación de Seguros een rol bij calamiteiten. Dit is een overheidsinstantie die bepaalde schade vergoedt die een normale verzekering niet dekt, inclusief sommige gevallen van bosbranden. Of dit op jouw situatie van toepassing is, check je via consorseguros.es of vraag het je verzekeraar expliciet.
Praktische tip
Maak vandaag foto's van de inhoud van je woning en sla die op in de cloud. Als je bij een schadeclaim moet aantonen wat je had, zijn deze foto's goud waard. Het kost vijf minuten en kan je later veel gedoe besparen.
Rook en luchtkwaliteit: wat je thuis kunt doen
Zelfs als je niet hoeft te evacueren, kan rook van bosbranden een probleem zijn. Mensen met astma, COPD of andere luchtwegaandoeningen merken dit snel. Wat je kunt doen als er rook in de lucht hangt:
- Sluit ramen en deuren. Ventileer niet via ramen aan de kant van de rookpluim.
- Gebruik airconditioning op recirculatiemodus als je die hebt, zodat er geen buitenlucht wordt aangezogen.
- Vermijd inspanning buiten. Hardlopen of fietsen in rooklucht is slecht voor je longen, ook als je geen klachten hebt.
- Volg de luchtkwaliteitsindex via airnow.gov of de Spaanse milieusite van je regio.
Wat als je woning in een risicogebied staat
Woon je buiten de stad, in een urbanizacion of een landelijk gebied met veel vegetatie rondom? Dan is het risico op een directe brand in de buurt reëler dan voor stedelingen. Het is de moeite waard om nu, als het nog rustig is, te kijken naar de zogeheten "franja de seguridad": een vrije strook van minimaal 25 meter rondom je huis zonder droge vegetatie. In veel Spaanse gemeenten is dit verplicht voor huiseigenaren. De exacte regels verschillen per provincie en gemeente, dus controleer dit bij je ayuntamiento. Wie dit nalaat en er een brand ontstaat, kan aansprakelijk worden gesteld voor schade aan omliggende percelen.
De komende dagen worden cruciaal voor de branden bij Madrid en Ávila. Houd de officiële kanalen in de gaten, weet wat je doet als het alarm klinkt, en zorg dat je verzekering op orde is voordat je die informatie nodig hebt.