De meeste mensen in Spanje horen 'renteverhoging' en denken: dat is iets voor economen. Wat ze niet weten is dat deze beslissing van de Europese Centrale Bank (BCE) direct in hun portemonnee terechtkomt, of je nu een huis hebt, huurt of gewoon boodschappen doet.
Wat heeft de BCE besloten?
De BCE heeft de rente voor het eerst in bijna drie jaar verhoogd. Het gaat om de basisrente waarmee banken onderling geld lenen. Die rente is het vertrekpunt voor alles: wat banken jou vragen voor een hypotheek, wat jij krijgt op je spaarrekening, en indirect ook wat producten in de supermarkt kosten.
De BCE neemt deze stap omdat de inflatie te hoog blijft. De centrale bank heeft zijn eigen inflatieprognoses omhoog bijgesteld, wat betekent dat ze verwachten dat de prijzen nog een tijdje hoog blijven. De maatregel moet geld duurder maken zodat mensen en bedrijven minder uitgeven, en daarmee de prijsstijgingen afremmen.
Wat merkt een huiseigenaar in Spanje hiervan?
Heb je een variabele hypotheek in Spanje? Dan ga je dit voelen. De meeste Spaanse hypotheken zijn gekoppeld aan de Euribor, de rente die banken elkaar rekenen en die direct meebeweegt met de BCE-rente. Als de BCE de rente verhoogt, stijgt de Euribor mee, en stijgt jouw maandlast automatisch bij de volgende herziening.
Bij een variabele hypotheek van 200.000 euro met een looptijd van 25 jaar kan een Euribor-stijging van 0,5 procentpunt al snel 50 tot 80 euro per maand extra betekenen. Bij een grotere lening of langere looptijd loopt dat verschil verder op.
Heb je een vaste hypotheek? Dan verandert er voor nu niets aan je maandlast. Maar als je nog geen hypotheek hebt afgesloten en je bent van plan een huis te kopen, worden nieuwe leningen met een vaste rente ook duurder, omdat banken hun aanbod aanpassen aan de marktrente.
Een hypotheekadviseur in Spanje kan je helpen uitrekenen of het slim is om over te stappen van variabel naar vast, of om nu nog snel te handelen voor de rente verder stijgt.
En als je huurt?
Huurders merken het minder direct, maar niet helemaal niets. Verhuurders met een variabele hypotheek op het pand zien hun lasten stijgen. Een deel van hen probeert dat door te berekenen bij de volgende huurverlenging. Spaans huurrecht begrenst wel hoe snel en hoeveel een huurprijs mag stijgen tijdens een lopend contract, maar bij een nieuw contract geldt die bescherming niet.
Goed nieuws voor spaarders
Eén ding werkt in jouw voordeel als je spaargeld hebt staan: een hogere beleidsrente betekent dat banken meer rente moeten aanbieden op spaarrekeningen. In de praktijk gaan Spaanse banken hier niet altijd even snel in mee, maar de druk neemt toe. Het loont om je spaarrekening nu opnieuw te vergelijken, want online banken en buitenlandse banken die actief zijn in Spanje bieden vaak hogere rentes dan de grote Spaanse grootbanken.
Onthoud wel: rente-inkomsten op je spaargeld zijn belastbaar in Spanje via de IRPF (de Spaanse inkomstenbelasting, vergelijkbaar met de Nederlandse belastingbox 3). Het tarief loopt op tot 28 procent voor hoge bedragen. Als je meer wilt weten over hoe dat precies werkt, is een belastingadviseur in Spanje de aangewezen persoon.
Wat betekent dit voor de dagelijkse kosten?
De BCE verhoogt de rente juist omdat de inflatie hardnekkig blijft. Dat betekent in de praktijk: de boodschappenrekening, de energierekening en diensten als verzekeringen blijven duurder dan een paar jaar geleden. De renteverhoging is bedoeld om dat op termijn af te remmen, maar op korte termijn merk je het niet.
Spanje heeft de afgelopen jaren ook stevig te maken gehad met hogere energieprijzen. Lees hoe dat doorwerkt in je dagelijks budget in dit overzicht van de olieprijs en jouw leven in Spanje.
Pensionado of gepensioneerd in Spanje?
Als je leeft van een pensioen dat uitbetaald wordt in euro's, verandert er op het eerste gezicht weinig. Maar hogere inflatie vreet aan je koopkracht als je pensioen niet automatisch meegroeit. De combinatie van hogere vaste lasten (huur, energie, boodschappen) en een gelijkblijvend inkomen betekent dat je netto minder overhoudt.
Voor Nederlanders en Belgen die hun pensioen vanuit Nederland of België ontvangen, speelt ook de wisselkoers geen rol omdat je al in euro's werkt. Maar de hogere kosten in Spanje zijn er wel degelijk.
Wanneer gaat de rente weer omlaag?
Daar is op dit moment geen duidelijk antwoord op. De BCE heeft aangegeven dat de beslissingen afhangen van nieuwe inflatiecijfers. Economen houden rekening met meerdere verhogingen als de inflatie niet snel genoeg daalt. Een stabiele verlaging is voorlopig niet in zicht.
Wat je nu kunt doen: controleer of je hypotheek variabel of vast is, bekijk je spaarrekening, en zet op een rij welke vaste kosten je hebt die direct of indirect meebewegen met de rente. Kleine aanpassingen nu kunnen over een jaar een merkbaar verschil maken.
Headerfoto: Masood Aslami via Pexels | Foto: Jakub Zerdzicki via Pexels