De meeste Nederlanders en Belgen die naar Spanje verhuizen weten dat het land af en toe trilt. Wat ze niet weten is hoe groot het verschil in risico is tussen de regio's, en dat hun huisverzekering dit vaak automatisch meeneemt zonder dat ze het doorhebben.
Spanje ligt niet bovenop een grote plaatgrens zoals Japan, Turkije of Chili. Daardoor denken veel mensen dat aardbevingen hier geen issue zijn. Dat klopt voor grote delen van het land, maar niet overal. Het zuiden en zuidoosten van Spanje liggen in een zone waar de Afrikaanse plaat tegen de Euraziatische plaat drukt, en dat zorgt voor regelmatige, meestal lichte bevingen. Af en toe gaat het mis.
Welke regio's lopen het meeste risico
Andalusië, en dan vooral de provincies Granada en Almería, is veruit het actiefste gebied van Spanje. Het Instituto Geográfico Nacional registreert daar jaarlijks tientallen tot honderden kleine bevingen, de meeste onder de magnitude 3, die je als bewoner amper merkt. Maar de regio heeft ook een lange geschiedenis van zwaardere bevingen.
Murcia is het andere gebied waar je rekening mee moet houden. In mei 2011 werd Lorca getroffen door een beving van 5,1, relatief licht volgens de Richterschaal maar met negen doden en honderden beschadigde gebouwen tot gevolg, juist omdat het epicentrum zo ondiep en dicht bij de stad lag. Het liet zien dat ook een gematigde beving in Spanje grote schade kan aanrichten als de omstandigheden ongunstig zijn.
De Costa Blanca, met plaatsen als Alicante en Torrevieja, grenst aan dezelfde seismische zone en voelt met enige regelmaat lichte trillingen. Ook delen van de Pyreneeën, Cataluña en het grensgebied met Granada kennen beperkte seismische activiteit. Het noorden van Spanje, denk aan Galicië, Asturië en Cantabrië, geldt juist als een van de rustigste gebieden van het land.
Seismisch risico per regio (indicatief, op basis van IGN-registraties)
Bron: Instituto Geográfico Nacional (IGN), historische registraties. Indicatief, geen officiële risicoclassificatie.
Wat je verzekering wel en niet dekt
Dit is het stuk dat de meeste expats niet weten: in Spanje wordt schade door aardbevingen, net als overstromingen en andere natuurrampen, in de regel gedekt via de Consorcio de Compensación de Seguros, een publieke verzekeringsinstantie. Zodra je een gewone opstal- of inboedelverzekering afsluit die brandschade dekt, betaal je doorgaans automatisch een kleine bijdrage aan de Consorcio, en daarmee ben je ook verzekerd tegen aardbevingsschade. Check de exacte voorwaarden altijd bij je eigen polis, want deze kunnen verschillen.
Dat is wezenlijk anders dan in Nederland of België, waar aardbevingsschade (buiten de gaswinningsgevallen in Groningen) vaak helemaal niet of alleen tegen een forse premie gedekt is.
Wist je dat
De Consorcio de Compensación de Seguros dekt ook schade door overstromingen, zoals bij de verwoestende DANA van 2024. Veel gedupeerden konden daardoor een schadevergoeding aanvragen zonder aparte natuurrampenpolis.
Belangrijk is wel dat de dekking via de Consorcio doorgaans alleen geldt als je basisverzekering brandschade dekt. Heb je een hele goedkope polis zonder branddekking, dan val je mogelijk ook buiten de aardbevingsdekking. Check dit altijd bij je verzekeraar of gestor, want de exacte voorwaarden en uitsluitingen kunnen per polis verschillen.
Wat kun je praktisch doen
Als je in Andalusië, Murcia of langs de Costa Blanca woont, is het geen reden tot paniek, maar wel iets om serieus te nemen. Een paar dingen die je zelf kunt checken:
- Vraag bij de aankoop van een huis of het gebouw is opgetrokken volgens de Spaanse bouwnorm voor aardbevingsbestendigheid (Norma de Construcción Sismorresistente), vooral bij oudere panden in Granada of Almería.
- Controleer of je polis daadwerkelijk brandschade dekt, zodat de Consorcio-dekking kan meelopen.
- Bewaar foto's van je woning en belangrijke spullen, zodat een schadeclaim na een beving sneller verloopt.
Let op
Oudere panden in historische centra, bijvoorbeeld in delen van Granada, zijn vaak gebouwd vóór strengere bouwnormen golden. Laat dit bij twijfel checken door een bouwkundige voordat je koopt.
Wie benieuwd is naar de actuele seismische activiteit kan gratis terecht op de website van het Instituto Geográfico Nacional, die een realtime kaart bijhoudt van alle geregistreerde bevingen in Spanje. Net zoals bij andere risico's die met het Spaanse klimaat en de bodem te maken hebben, zoals de droogte die in sommige regio's al beperkingen oplevert, is het vooral zaak om te weten waar je woont en wat dat praktisch betekent voor je verzekering en je huis.