In delen van Murcia en Andalusië staan de stuwmeren op dit moment op minder dan 30 procent van hun capaciteit. Dat merk je niet alleen op het nieuws, maar ook gewoon in je tuin, als je zwembad opeens niet meer zomaar bijgevuld mag worden of als het sproeien van gazon aan banden wordt gelegd. Droogte is in Spanje geen incident, het is een terugkerend verschijnsel dat per regio flink verschilt in ernst en in de maatregelen die erop volgen.
Waarom het ene deel van Spanje droger is dan het andere
Spanje is qua klimaat eigenlijk twee landen in één. Het noorden, met Galicië, Asturië en delen van Baskenland, krijgt relatief veel regen en heeft zelden grote waterproblemen. Het zuiden en oosten van het land, met name Andalusië, Murcia, delen van de regio Valencia en de Canarische Eilanden, hebben van nature al minder neerslag en zijn daarnaast extra kwetsbaar door landbouw die veel water vraagt, zoals de kassen in Almería of de fruitteelt rond Murcia.
Dat verschil in neerslag en watergebruik zorgt ervoor dat beperkingen niet landelijk worden ingesteld, maar per stroomgebied. Spanje is opgedeeld in regionale waterautoriteiten, de zogeheten confederaciones hidrográficas, die per rivierbekken bepalen wanneer een droogteprotocol ingaat. Zo kan Murcia in fase van waarschuwing of noodsituatie zitten, terwijl Galicië gewoon normaal doorfunctioneert.
Wat merk je concreet als bewoner
De maatregelen die een gemeente of waterautoriteit kan nemen, lopen uiteen van mild tot streng. Voorbeelden die vaker voorkomen in droge periodes:
- Verbod op het besproeien van tuinen en gazons tussen bepaalde uren, of helemaal
- Beperkingen op het vullen of bijvullen van privézwembaden
- Verbod op het schoonspuiten van straten, terrassen of auto's met drinkwater
- Hogere tarieven voor waterverbruik boven een bepaalde drempel
Deze regels verschillen echt per gemeente en per moment. Wat vorig jaar gold in een dorp in Murcia hoeft dit jaar niet hetzelfde te zijn. Check daarom altijd bij je eigen ayuntamiento of er een actueel droogteplan (plan de sequía) van kracht is voordat je aannames doet over wat wel en niet mag.
Let op
Een zwembad vullen tijdens een officiële noodfase kan in sommige gemeenten een boete opleveren. Vraag bij twijfel na bij de gemeente of de regionale waterautoriteit voordat je de tuinslang pakt.
Hoe droog is het waar
Gemiddelde vulgraad stuwmeren per regio (indicatief, kan per seizoen sterk schommelen)
Bron: indicatieve cijfers op basis van publiek beschikbare rapportages van regionale waterautoriteiten, controleer actuele standen bij de betreffende confederación hidrográfica
Wat dit betekent als je een huis koopt of huurt
Ga je een huis kopen of huren in een regio als Murcia, Alicante, Almería of delen van Andalusië, dan is het slim om vooraf te vragen hoe vaak er de afgelopen jaren waterbeperkingen zijn geweest. Dat kun je navragen bij de gemeente, maar ook bij de verkopende makelaar of de huidige eigenaar. Een zwembad of grote tuin met gazon kan in een droge zomer ineens een stuk minder vrijheid geven dan je had verwacht.
Voor wie zelf een tuin heeft, is overstappen op droogtebestendige beplanting (xerojardinería) een manier om minder afhankelijk te zijn van beperkingen. Veel gemeenten in Murcia en Alicante promoten dit zelfs actief, soms met een kleine subsidie.
Waterschaarste en de rest van je dagelijks leven
Droogte werkt ook door in andere kosten. Waterschappen verhogen soms de prijs per kubieke meter boven een bepaalde grens om verbruik te ontmoedigen. Dat merk je terug op je rekening, net zoals je stijgende energieprijzen al merkt op je energierekening. Beide zijn voorbeelden van hoe lokale schaarste direct je portemonnee raakt, ook al woon je al jaren in hetzelfde huis.
Wist je dat
Sommige Spaanse gemeenten gebruiken een gekleurd waarschuwingssysteem voor droogte, vergelijkbaar met het systeem voor noodweer. Groen betekent normaal, geel is waakzaamheid, oranje is waarschuwing en rood betekent een officiële noodsituatie met verplichte beperkingen.
Woon je in een regio die nu nog geen beperkingen kent, dan is het toch verstandig om alert te blijven. Droogteperiodes in Spanje kunnen van jaar tot jaar verschuiven. Check bij twijfel altijd de actuele status bij je eigen gemeente of de regionale waterautoriteit, in plaats van te varen op wat vorig jaar gold.