Spanje heeft meer dan 300 zonnedagen per jaar, en toch weten veel Nederlanders en Belgen niet goed hoe het systeem van zonnepanelen hier werkt. Want het verschilt flink van wat je gewend bent.
Zelf opwekken mag, maar terugleveren werkt anders
In Nederland kon je jarenlang salderen: wat je terugleverde aan het net, ging af van je verbruik. Dat systeem bestaat in Spanje niet op dezelfde manier. In Spanje heet teruglevering vertido a la red, en je ontvangt daarvoor een kleine vergoeding van je energieleverancier. Die vergoeding is afhankelijk van de prijs op de elektriciteitsmarkt op het moment van levering, de zogenoemde precio del pool. Dat kan variëren van een paar cent per kWh tot nul euro op momenten dat er veel zonne-energie beschikbaar is.
De vergoeding is dus geen vaste prijs. Je kunt er niet op rekenen zoals op een abonnementsbedrag. Wat dat betekent in de praktijk: het loont het meest om zoveel mogelijk zelf te verbruiken wat je opwekt, en zo min mogelijk terug te leveren.
Welke subsidies zijn er in 2026?
Dit is het onderdeel waar de meeste verwarring over bestaat, want subsidies in Spanje zijn versnipperd over drie niveaus: nationaal, regionaal (autonoom) en gemeentelijk.
Op nationaal niveau bestaat het programma Plan de Recuperación, gekoppeld aan Europese herstelfondsen. Hieronder vallen subsidies voor zowel particulieren als bedrijven die investeren in hernieuwbare energie. De exacte bedragen en voorwaarden wisselen per convocatoria, een oproep die door provincies of gemeenten wordt gepubliceerd. Controleer altijd op de website van de regionale overheid of je woongemeente of er op dit moment een oproep openstaat.
Op regionaal niveau zijn er grote verschillen. Catalonië, de Valenciana, Andalusië en de Canarische Eilanden hebben allemaal eigen subsidieprogramma's die kunnen oplopen tot 30 à 40 procent van de installatiekosten, maar de voorwaarden en deadlines verschillen per regio. De regionale energiebureaus, zoals het IVACE in de Comunitat Valenciana of de AGAUR in Catalonië, publiceren deze informatie op hun eigen websites.
Op gemeentelijk niveau bieden veel ayuntamientos een korting op de IBI, de gemeentelijke onroerendgoedbelasting, gedurende de eerste jaren na installatie. Die korting verschilt per gemeente en is nergens vanzelfsprekend. Vraag dit expliciet na bij jouw gemeente.
Wat heb je nodig om panelen te installeren?
Voor zonnepanelen op een woning heb je in de meeste gevallen een comunicación previa nodig bij de gemeente. Dat is een voorafgaande melding, geen vergunning met lange doorlooptijd. Maar bij monumentale panden, woningen in een beschermd stadsgezicht of bij grote installaties kan een volledige vergunning nodig zijn. De exacte regels per gemeente verschillen, dus check dit altijd van tevoren.
Daarnaast moet de installatie worden aangemeld bij de Distribuidora, het netbeheirbedrijf in jouw regio, als je wilt terugleveren. Zonder die aanmelding is teruglevering technisch niet toegestaan. Een erkende installateur, een instalador autorizado REE, regelt dit normaal gesproken samen met de installatie. Laat je nooit door een installateur overtuigen dit over te slaan.
Wat kost een installatie en wanneer verdien je het terug?
Een gemiddeld systeem voor een particuliere woning in Spanje, zeg 6 tot 10 panelen goed voor zo'n 3 tot 5 kilowatt piek, kost in 2026 ruwweg tussen de 5.000 en 9.000 euro inclusief installatie. De terugverdientijd ligt, afhankelijk van verbruik, subsidies en de lokale energieprijs, doorgaans tussen de 6 en 10 jaar.
Belangrijke kanttekening: het systeem werkt het best als je overdag thuis bent en het opgewekte vermogen direct verbruikt. Een zwembadpomp, airco of wasmachine overdag draaien terwijl de panelen produceren is veel efficiënter dan 's avonds teruggeleverde stroom terugkopen.
Batterij: wel of niet?
Batterijtechnologie wordt goedkoper, maar de terugverdientijd van een thuisbatterij in combinatie met panelen is in Spanje nog lang, vaak meer dan 12 jaar. Tenzij je veel verbruik 's avonds hebt en je energierekening significant wilt verlagen, is een batterij nu nog voor de meeste huishoudens minder interessant dan in Duitsland of België, simpelweg omdat de elektriciteitsprijzen in Spanje per kWh lager zijn dan in die landen.
Dat kan veranderen naarmate de spotprijs stabieler wordt of subsidies specifiek voor opslag beschikbaar komen. Houd de regionale convocatorias in de gaten.
Let op bij appartementen en VvE's
Woon je in een appartementencomplex? Dan heb je toestemming nodig van de comunidad de propietarios, de Spaanse variant van een VvE. Zonder meerderheid van stemmen kun je geen panelen op het dak plaatsen, ook niet als je het dak technisch zelf zou kunnen bereiken. Meer over hoe zo'n comunidad de propietarios werkt lees je in een eerder artikel.
Er zijn wel mogelijkheden voor installaciones colectivas, waarbij de hele gemeenschap samen investeert en de opbrengst verdeeld wordt. Dit is juridisch mogelijk maar vergt goed overleg en een duidelijk contract.
Praktisch beginnen
Wil je serieus kijken naar zonnepanelen op jouw woning in Spanje? Begin met drie stappen: controleer welke subsidies op dit moment openstaan in jouw regio, vraag na bij je gemeente of een comunicación previa volstaat, en vraag offertes op bij minimaal twee of drie erkende installateurs. Zorg dat de offerte het aanmelden bij de distribuidora en het regelen van eventuele subsidiedocumentatie omvat.
Wil je weten wat de installatie betekent voor je belastingaangifte in Spanje, of hoe subsidies verrekend worden? Dat verschilt per situatie. Een belastingadviseur in Spanje die bekend is met de lokale regels kan je daar concreet over adviseren.
Headerfoto: Budget Bizar via Pexels | Foto: Kindel Media via Pexels