Je krijgt de energierekening binnen, kijkt naar dat felle Spaanse zonnetje buiten en denkt: dit kan toch anders. Overal om je heen zie je panelen op daken liggen, van de villa naast je tot de supermarkt om de hoek. Maar zodra je zelf gaat uitzoeken hoe je dat regelt, kom je termen tegen als compensación de excedentes, autoconsumo en subvenciones die in geen enkele Nederlandse folder staan. Tijd om dat uit te pluizen.
Waarom zonnepanelen in Spanje anders werken dan in Nederland
In Nederland ken je de salderingsregeling: je levert stroom terug aan het net en die trek je een op een af van je verbruik. Zo simpel werkt het in Spanje niet. Spanje kent het systeem van autoconsumo, oftewel zelfconsumptie. Je verbruikt eerst je eigen opgewekte stroom, en wat je overhoudt, lever je terug tegen een vaste vergoeding per kilowattuur, niet tegen de prijs die jij zelf betaalt.
Dat heet compensación simplificada de excedentes. De vergoeding die je krijgt voor teruggeleverde stroom ligt in de praktijk vaak lager dan wat je zelf betaalt voor stroom van het net. Het loont dus vooral om je eigen stroom zoveel mogelijk zelf te gebruiken, overdag wassen en de vaatwasser draaien bijvoorbeeld, in plaats van alles terug te leveren en te hopen op een riante vergoeding.
Er bestaat ook een variant zonder teruglevering, instalación aislada of met acumulación, waarbij je een batterij gebruikt om je eigen stroom op te slaan voor de avond. Dat is duurder in aanschaf, maar je bent minder afhankelijk van wat het energiebedrijf je uitbetaalt voor overschot.
Subsidies: check per regio, niet landelijk
Hier wordt het puzzelen. Spanje heeft geen uniforme, landelijke subsidiepot die voor iedereen hetzelfde werkt. Subsidies voor zonnepanelen worden verdeeld via de autonome regio's, en elke regio heeft eigen potjes, eigen voorwaarden en eigen aanvraagperiodes. Andalucía, Comunidad Valenciana, Cataluña en de rest hebben allemaal hun eigen regeling, en die wisselt van jaar tot jaar afhankelijk van het budget dat beschikbaar is.
Wat je concreet moet doen: zoek op de website van je eigen regionale overheid, de Conselleria of Consejería die over energie gaat, naar de actuele ayudas para autoconsumo. Vaak moet je een aanvraag indienen voordat je de installatie laat plaatsen, niet achteraf. Mis je die volgorde, dan kom je vaak niet meer in aanmerking, ook al voldoe je verder aan alle voorwaarden.
Daarnaast bestaat er op gemeentelijk niveau vaak een korting op de IBI, de gemeentelijke onroerendgoedbelasting, voor huizen met zonnepanelen. Dat percentage en de duur van de korting verschillen per ayuntamiento. Sommige gemeenten geven een korting van enkele procenten voor een paar jaar, andere gemeenten doen helemaal niets. Bel gewoon je eigen gemeentehuis en vraag naar bonificación IBI por instalación de energía solar.
De papierwinkel: wat moet er geregeld worden
Voor een zonnepaneleninstallatie met teruglevering heb je in de meeste gevallen een vergunning nodig van je gemeente, en je moet de installatie aanmelden bij je energiebedrijf en bij de Comunidad Autónoma via het zogeheten Registro de autoconsumo. Een erkende installateur die vaker met buitenlandse klanten werkt, regelt dit meestal standaard mee in het traject, maar vraag dat expliciet na voordat je een offerte ondertekent.
Woon je in een appartement met een vereniging van eigenaren, de comunidad de propietarios, dan heb je in de meeste gevallen goedkeuring nodig van de vergadering voordat je panelen op het gemeenschappelijk dak mag plaatsen. Sinds een aanpassing van de wet op de horizontale eigendom is die drempel voor zonnepanelen wel verlaagd ten opzichte van andere verbouwingen, maar de exacte meerderheid die vereist is, kan per situatie verschillen. Leg dit voor aan een advocaat of gestor als je in een appartementencomplex woont en twijfelt over de regels van jouw comunidad.
Wat het je oplevert
De terugverdientijd hangt sterk af van je dakoriëntatie, je eigen verbruik overdag en de prijs die je voor de installatie betaalt. Huishoudens die veel overdag thuis zijn of werken, zoals veel gepensioneerde Nederlanders en Belgen, profiteren doorgaans het meest, want zij verbruiken hun eigen stroom direct in plaats van die tegen een lage vergoeding terug te leveren.
Let bij het vergelijken van offertes niet alleen op de prijs per paneel, maar ook op het merk van de omvormer, de garantietermijn en of de installateur is aangesloten bij een erkende beroepsvereniging. Er zijn de afgelopen jaren aan de Spaanse kust klachten geweest over installateurs die verdwenen na de aanbetaling. Vraag referenties van andere Nederlandse of Belgische klanten in jouw regio en laat je niet opjagen door een korting die alleen vandaag geldig zou zijn.
Wie een nieuwbouwwoning koopt met zonnepanelen al inbegrepen, doet er goed aan om de installatie te laten checken door een onafhankelijke partij voordat de oplevering wordt getekend. Net als bij nieuwbouw kopen in Spanje is het verstandig om niet alles op het woord van de projectontwikkelaar te vertrouwen.
Twijfel je over de vergunningen, de aansluiting bij je energiebedrijf of de juridische kant bij een comunidad de propietarios, dan is het slim om een van de professionals in te schakelen die deze trajecten vaker voor Nederlanders en Belgen begeleiden. Dat scheelt een hoop gedoe en voorkomt dat je achteraf ontdekt dat een subsidie net buiten je bereik viel omdat de aanvraag in de verkeerde volgorde ging.
Headerfoto: Kindel Media via Pexels | Foto: Kindel Media via Pexels