De meeste Nederlanders die naar Spanje verhuizen weten dat ze een zorgpas nodig hebben. Wat ze niet weten is dat er een periode kan zijn waarin ze helemaal geen recht hebben op zorg, zonder dat iemand hen daarop wijst. Spanje heeft geen automatische, universele dekking zoals je in Nederland gewend bent. Je recht op zorg hangt af van je situatie, en als je tussen wal en schip valt, merk je dat vaak pas op het moment dat je een arts nodig hebt.
Wie heeft automatisch recht op zorg
Werk je in loondienst in Spanje of ben je ingeschreven als autonomo (zelfstandige) bij de Seguridad Social, dan bouw je via je maandelijkse premie recht op zorg op. Dat gaat redelijk vanzelf: zodra je bijdraagt, krijg je toegang tot het publieke systeem.
Ben je met pensioen en ontvang je AOW of een ander Nederlands pensioen, dan kun je met het S1-formulier zorg krijgen in Spanje, betaald door Nederland. Dit geldt alleen voor wie daadwerkelijk een AOW-uitkering of vergelijkbare uitkering uit Nederland ontvangt, niet voor iedereen die met pensioen is. Je vraagt het S1-formulier aan bij de SVB en levert het in bij je regionale zorgkantoor (Conselleria de Salut of het equivalent in jouw regio).
Waar het misgaat: de tussenperiode
Het probleem zit in de overgangsfase. Stel, je verhuist naar Spanje, schrijft je in bij de gemeente (het empadronamiento), maar je hebt nog geen werk en nog geen recht op S1. Dan ben je in theorie vaak weken of zelfs maanden onverzekerd voor publieke zorg. Veel mensen denken dat hun Europese zorgpas (EHIC) hen dekt, maar die is bedoeld voor tijdelijk verblijf en vakanties, niet voor wie structureel in Spanje woont.
Ook zzp'ers die net gestart zijn als autonomo onderschatten dit. Zodra je je inschrijft bij de Seguridad Social via het RETA-stelsel, betaal je vanaf dag één premie, ongeacht hoeveel je verdient. Dat is wezenlijk anders dan het Nederlandse zzp-systeem, waar je zelf een zorgverzekering afsluit los van je inkomen. Zie ook ons artikel over Autonomo worden in Spanje voor de exacte kosten.
Let op
Een reisverzekering dekt meestal alleen tijdelijk verblijf. Woon je structureel in Spanje, dan telt deze vaak niet meer als geldige dekking, ook niet bij een spoedopname.
Wat een privéverzekering kost en wanneer het zin heeft
Veel expats kiezen ervoor om tijdens die overgangsperiode, of zelfs structureel naast de publieke zorg, een privéverzekering af te sluiten. De kosten lopen sterk uiteen afhankelijk van leeftijd en dekking.
Gemiddelde maandpremie privézorgverzekering Spanje (indicatief)
Bron: indicatie op basis van gangbare aanbiedingen in de markt, controleer actuele premies bij verzekeraars zelf
Deze bedragen zijn een indicatie en verschillen per verzekeraar en per polisvoorwaarden. Vraag altijd meerdere offertes op en check wat precies gedekt is, want sommige goedkope polissen sluiten juist chronische zorg of bevalling uit.
Wat je concreet moet doen
Check eerst via welke route jij recht hebt op zorg: loondienst, autonomo, of S1. Weet je het niet zeker, bel dan je lokale Seguridad Social-kantoor of vraag het na bij een gestor. Heb je nog geen van deze drie, overweeg dan serieus een tijdelijke privéverzekering totdat je situatie duidelijk is. Dat kost je een paar tientjes per maand, maar voorkomt een rekening van duizenden euro's als er onverwacht iets gebeurt.
Wist je dat
Het hebben van een zorgpas (tarjeta sanitaria) is niet hetzelfde als daadwerkelijke dekking. Je kunt ingeschreven staan zonder dat je verzekering actief dekkend is, bijvoorbeeld als je premie niet betaald is. Check dit regelmatig bij je zorgkantoor.
Zoek je uit of jouw inschrijving klopt, lees dan ook ons eerdere artikel over NIE of Certificado, want zonder correcte registratie loop je bij de zorg al vaak vast voordat je er goed en wel aan toe bent.