Veel mensen denken dat ziek zijn in loondienst in Spanje ongeveer hetzelfde werkt als in Nederland: je meldt je ziek, je werkgever betaalt gewoon door en verder hoef je niets te regelen. Dat klopt niet. Het Spaanse systeem van ziekteverzuim, de incapacidad temporal, kent eigen regels, eigen percentages en eigen papierwerk. En als je dat niet weet, kom je financieel bedrogen uit precies op het moment dat je het niet kunt gebruiken.
Hoe het systeem in elkaar zit
Word je ziek terwijl je in loondienst werkt in Spanje, dan moet je eerst naar je huisarts voor een officieel document: de parte de baja. Zonder dat papier ben je in de ogen van je werkgever gewoon afwezig, en dat kan juridisch heel anders worden behandeld dan een officiële ziekmelding. Dit regel je via je huisarts bij de Seguridad Social, niet via een telefoontje naar je baas alleen.
Vanaf het moment dat je officieel ziek gemeld bent, gelden verschillende periodes met verschillende uitkeringspercentages. Dit is geregeld via het Ministerio de Trabajo en de Seguridad Social, en het systeem werkt in stappen. Check de actuele percentages en voorwaarden altijd bij de Seguridad Social, want de exacte regels kunnen per cao en per situatie verschillen.
Hoeveel loon krijg je tijdens ziekte in Spanje
Bron: Seguridad Social (seg-social.es), percentages kunnen per cao gunstiger uitvallen
Wie betaalt wat
De eerste drie dagen zijn vaak helemaal voor eigen rekening, tenzij je cao een beter regime afspreekt. Veel cao's doen dat wel, dus check altijd je eigen arbeidsvoorwaarden voordat je ervan uitgaat dat je niets krijgt. Vanaf dag vier betaalt je werkgever het bedrag voor, als een soort voorschot, maar dat geld komt eigenlijk van de sociale zekerheid. Vanaf dag 21 neemt de Seguridad Social de betaling helemaal over.
Dit betekent concreet: als je een maand ziek bent, ontvang je in de eerste week bijna niets, de weken daarna 60 procent en pas na drie weken loopt dat op naar 75 procent. Voor iemand die in Nederland gewend is aan 100 procent doorbetaling in het eerste ziektejaar, is dat een flinke aanpassing.
Let op
Zonder parte de baja van je huisarts telt je afwezigheid niet als officiële ziekmelding. Ga dus altijd eerst langs de dokter, ook bij iets simpels als griep, voordat je thuisblijft.
Wat dit betekent voor jou als Nederlander of Belg met een Spaans contract
Heb je een vast of tijdelijk Spaans arbeidscontract, dan val je automatisch onder dit systeem. Werk je als autonomo, dus als zelfstandige, dan gelden heel andere regels: als autonomo betaal je sowieso maandelijks RETA-premie, ongeacht je omzet, en dat werkt dus niet hetzelfde als het Nederlandse zzp-schap. Ook bij ziekte is de basisdekking voor zelfstandigen vaak mager, dus overweeg een aanvullende verzekering. Dat is een ander onderwerp met eigen regels bij de Seguridad Social, dus check dat apart.
Werk je remote voor een Nederlandse werkgever maar woon je in Spanje? Dan hangt het af van waar je sociale premies worden afgedragen. Betaal je premie in Nederland, dan gelden waarschijnlijk Nederlandse regels. Betaal je in Spanje, dan geldt dit Spaanse systeem. Twijfel je, vraag dit na bij je werkgever of een gestor, want dit verschilt echt per situatie.
Langdurig ziek: wat verandert er
Blijf je langer dan anderhalf jaar ziek, dan kan de situatie overgaan in een andere fase, met beoordeling door de medische diensten van de Seguridad Social over blijvende arbeidsongeschiktheid. Dat traject is complexer en verdient op zichzelf al een apart gesprek met een specialist, zeker als het om een blijvende situatie gaat.
Praktische tip
Bewaar altijd een kopie van je parte de baja en elke medische verklaring. Bij discussies met je werkgever over uitbetaling is dit je enige bewijs dat alles volgens de regels liep.
Ben je nog niet ingeschreven bij de gemeente of twijfel je of je zorgverzekering wel goed geregeld is? Dat raakt direct aan je rechten bij ziekte, dus check ons stuk over empadronamiento aanvragen in Spanje als je dat nog niet voor elkaar hebt.