1,8 procent. Dat is ongeveer de opslag die een gewone bank bovenop de echte wisselkoers rekent als je geld overmaakt van Nederland naar Spanje, zonder dat je het als aparte kostenpost ziet. Bij een bedrag van 20.000 euro, bijvoorbeeld de opbrengst van een huis of een jaar pensioen in één keer, praat je dan al snel over 300 tot 400 euro die stilletjes verdwijnt. En dat terwijl je bank je vertelt dat de overboeking "gratis" is.
Dat is precies het probleem met geld overmaken tussen Nederland of België en Spanje. De kosten zitten zelden in een zichtbare vergoeding. Ze zitten verstopt in de wisselkoers die je krijgt. En omdat bijna niemand die koers controleert, blijft het jarenlang onzichtbaar.
Waarom een "gratis" overboeking toch geld kost
Binnen de eurozone is een overboeking van je Nederlandse naar je Spaanse rekening in euro's meestal inderdaad kosteloos, dankzij de Europese SEPA-regels. Daar zit het probleem niet. Het probleem ontstaat zodra er een omwisseling van valuta bij komt, of zodra je gebruikmaakt van een dienst die zelf een marge pakt op de koers.
Dat gebeurt vaker dan je denkt. Krijg je nog een deel van je inkomen in Britse ponden of Amerikaanse dollars, bijvoorbeeld uit beleggingen of een pensioen van een internationale werkgever? Dan reken je mee met een wisselkoers die de bank zelf vaststelt, en die ligt vrijwel altijd net iets slechter dan de koers die je op Google of de ECB-website ziet.
Ook bij puur euro-naar-euro verkeer tussen je Nederlandse bank en een Spaanse bank kan er iets misgaan: sommige banken rekenen nog steeds een vast bedrag per internationale overboeking, soms 5 tot 15 euro, ook al valt de transactie eigenlijk onder SEPA en zou die gratis moeten zijn. Check dit altijd in de tarievenlijst van je eigen bank, want dit verschilt per instelling en kan veranderen.
Wat Wise anders doet
Diensten als Wise (vroeger TransferWise) zijn populair geworden onder Nederlanders en Belgen in Spanje om één simpele reden: ze laten vooraf zien wat je betaalt, in euro's en in procenten, voordat je op "versturen" klikt. Geen verborgen marge op de koers, wel een duidelijke vaste vergoeding die meestal tussen de 0,4 en 1 procent van het bedrag ligt, afhankelijk van valuta en bedrag.
Het verschil met een traditionele bank zit hem dus niet per se in "goedkoper", maar in "transparanter". Je ziet exact wat je kwijt bent, en je kunt dat vergelijken voordat je de knoop doorhakt. Voor grote bedragen, zoals de opbrengst van een huisverkoop in Nederland die je naar Spanje overmaakt, loont het altijd om vooraf twee of drie aanbieders naast elkaar te leggen.
Waarom een Spaanse bankrekening toch zin heeft
Dat betekent niet dat een Spaanse bankrekening overbodig is. Voor dagelijkse zaken zoals de huur, gas en licht aansluiten in Spanje of een domiciliación bancaria voor je gemeentebelasting heb je gewoon een lokale rekening nodig. Veel verhuurders en energiebedrijven werken niet met buitenlandse IBAN-nummers, ook al is dat volgens de Europese regels voor SEPA-rekeningen eigenlijk niet toegestaan om te weigeren. In de praktijk loop je daar toch tegenaan, vooral bij kleinere lokale bedrijven.
Een handige combinatie die veel expats gebruiken: een Spaanse bank voor het dagelijkse betalingsverkeer, en een dienst als Wise specifiek voor het moment dat er een groter bedrag van Nederland naar Spanje moet, zoals een jaarlijkse pensioenuitkering in één keer, de opbrengst van een verkoop, of een erfenis. Zo betaal je nooit de volle bankmarge over een bedrag waar het echt om gaat.
Let op bij grote bedragen: meldingsplicht
Bij overboekingen boven de 10.000 euro gelden in zowel Nederland als Spanje meldingsregels tegen witwassen. Dit betekent niet dat je iets verkeerd doet, maar wel dat je bank of de ontvangende Spaanse bank om een verklaring kan vragen over de herkomst van het geld, zeker bij erfenissen of de verkoop van een woning. Houd papieren zoals de notariële akte of het bewijs van erfenis bij de hand, zodat je dit snel kunt aantonen als het gevraagd wordt.
Ook relevant: als je in Spanje fiscaal resident bent en structureel vermogen in het buitenland aanhoudt boven bepaalde grenzen, kan dit onder de aangifteplicht voor buitenlands vermogen (Modelo 720) vallen. De regels en drempelbedragen hiervoor zijn specifiek en kunnen voor jouw situatie anders uitpakken dan voor een ander. Let op: de vroeger zeer hoge boetes op het niet (tijdig) indienen van deze aangifte zijn in 2022 door het Europese Hof van Justitie disproportioneel verklaard en teruggedraaid, maar de aangifteplicht zelf bestaat nog steeds. Laat dit controleren door een belastingadviseur voordat je ervan uitgaat dat het je niet raakt.
Zelf de koers checken
Een simpele gewoonte die je honderden euro's per jaar kan schelen: kijk vóór elke grote overboeking naar de actuele middenkoers euro-dollar of euro-pond via de ECB-website, en vergelijk die met wat je bank of overboekdienst je aanbiedt. Zit er meer dan 1 tot 1,5 procent verschil tussen, dan betaal je waarschijnlijk te veel.
Voor wie regelmatig bedragen tussen Nederland en Spanje verstuurt, zoals gepensioneerden die hun AOW of aanvullend pensioen in delen overmaken, loont het ook om te kijken naar een vaste maandelijkse overboeking in plaats van losse transacties. Sommige diensten geven een iets betere koers bij terugkerende overboekingen omdat ze die als vaste klant inboeken.
Twijfel je over wat voor jouw situatie het slimst is, zeker als er ook nog een huis, hypotheek of erfenis bij komt kijken? Een gesprek met een van de professionals die gespecialiseerd zijn in grensoverschrijdende financiën tussen Nederland en Spanje bespaart je vaak meer dan het kost.
Headerfoto: Ivan S via Pexels | Foto: Lukasz Radziejewski via Pexels