70 procent. Zoveel kun je in de eerste zes maanden van je laatste loon terugkrijgen als je werkloos wordt in Spanje. Daarna zakt het percentage, en na verloop van tijd houdt het sowieso op. Wie dat niet weet, komt vaak te laat in actie en loopt geld mis dat gewoon voor het oprapen ligt.
De Spaanse werkloosheidsuitkering heet in de volksmond "el paro". Het is geregeld via de SEPE, de Servicio Público de Empleo Estatal, het Spaanse UWV zeg maar. Als je in loondienst hebt gewerkt in Spanje en je verliest je baan buiten je eigen schuld om, dan kun je hier aanspraak op maken. Ook als Nederlander of Belg, zolang je legaal hebt gewerkt en premie hebt afgedragen.
Wie heeft er recht op
Het basisprincipe is simpel: je moet minstens 360 dagen hebben gewerkt en premie hebben betaald in de laatste zes jaar voordat je werkloos werd. Dat hoeft niet aaneengesloten te zijn bij één werkgever. Losse contracten tellen mee, zolang ze bij elkaar optellen tot die 360 dagen.
Daarnaast moet de reden van je ontslag meetellen. Heb je zelf ontslag genomen zonder goede reden, dan heb je normaal gesproken geen recht op een uitkering. Bij een einde van een tijdelijk contract, een collectief ontslag, of een ontslag waarbij de werkgever de regels niet volgt, heb je wel recht. Twijfel je over jouw situatie, dan is het slim om dit na te vragen bij een advocaat of bij een gestor die arbeidsrecht kent, want de uitzonderingen zijn best talrijk.
Ben je zelfstandige, autonomo, geweest? Dan geldt een ander systeem, de cese de actividad. Dat werkt met eigen voorwaarden en een aparte aanvraag, dus verwar dat niet met het reguliere paro voor werknemers. Let op: het autonomo-stelsel werkt niet hetzelfde als het Nederlandse zzp-schap, want als autonomo betaal je maandelijks premie aan de Seguridad Social (RETA), ongeacht hoeveel je verdient.
Hoeveel geld krijg je
Het bedrag hangt af van je gemiddelde loon van de laatste 180 dagen. De eerste 180 dagen krijg je 70 procent van die basis. Vanaf dag 181 zakt dat naar 50 procent. Er gelden ook een minimum- en een maximumbedrag, die jaarlijks worden aangepast en afhangen van of je kinderen ten laste hebt. Die precieze bedragen voor 2026 kun je het beste rechtstreeks opzoeken op de site van de SEPE, want ze veranderen regelmatig en je wilt niet op een verouderd cijfer afgaan.
Hoe lang je recht hebt op een uitkering, hangt af van hoeveel dagen je hebt gewerkt in de voorgaande zes jaar. Werk je bijvoorbeeld 720 dagen, dan bouw je ongeveer vier maanden uitkering op. Werk je de volle zes jaar, dan kom je uit op het maximum van twee jaar. Reken zelf niet te snel: de SEPE hanteert een tabel met schijven en die kun je het beste samen met een adviseur doorlopen zodat je weet waar je aan toe bent.
Hoe vraag je het aan
Je moet je binnen 15 werkdagen na je laatste werkdag inschrijven als werkzoekende bij de SEPE en tegelijk de uitkering aanvragen. Mis je die termijn, dan loop je dagen uitkering mis, dus dit is niet iets om op de lange baan te schuiven.
De aanvraag kan online via de website van de SEPE, met je Cl@ve-code als digitale identiteit. Heb je die nog niet geregeld, dan kun je in dit artikel over Cl@ve aanvragen als Nederlander lezen hoe dat werkt. Zonder Cl@ve of een vergelijkbare digitale sleutel kom je bij veel Spaanse overheidsdiensten niet verder dan de voordeur, en de SEPE is daar geen uitzondering op.
Heb je geen Cl@ve en lukt het digitaal niet, dan kun je ook een afspraak maken bij het dichtstbijzijnde SEPE-kantoor. Let wel: in de praktijk zijn afspraken vaak weken van tevoren volgeboekt, dus wacht niet tot het laatste moment.
Je hebt in elk geval nodig: je DNI of NIE-nummer, je bankrekeningnummer in Spanje, het bewijs van beëindiging van je arbeidscontract (de finiquito of het ontslagbericht), en je inschrijving als werkzoekende. De SEPE checkt vervolgens zelf bij de Seguridad Social hoeveel premiedagen je hebt opgebouwd.
Wat als je net in Spanje bent komen werken
Dit is waar het voor Nederlanders en Belgen vaak misgaat. Heb je eerst in Nederland of België gewerkt en ben je daarna pas in Spanje gaan werken, dan kunnen die eerdere premiedagen onder bepaalde voorwaarden meetellen dankzij Europese regels over sociale zekerheid. Daarvoor heb je een U1-formulier nodig, dat je aanvraagt bij het UWV in Nederland of de RVA in België, vóórdat je naar Spanje vertrekt of in elk geval zo snel mogelijk daarna. Zonder dat formulier telt de SEPE alleen je Spaanse premiedagen mee, en dat kan een flink verschil maken in hoe lang je recht hebt op een uitkering.
Andersom geldt trouwens ook iets vergelijkbaars: raak je in Spanje werkloos en wil je terug naar Nederland om daar werk te zoeken met behoud van je Spaanse uitkering, dan kan dat onder voorwaarden voor een beperkte periode. Dit is een gespecialiseerd onderwerp, dus hier is het echt de moeite waard om dit vooraf uit te zoeken bij de SEPE zelf of bij een adviseur die grensoverschrijdende sociale zekerheid kent.
Belasting over je uitkering
Een paro-uitkering telt mee als inkomen voor de Spaanse inkomstenbelasting, de IRPF. De SEPE houdt meestal al loonbelasting in aan de bron, maar of je uiteindelijk bij moet betalen of geld terugkrijgt, hangt af van je totale inkomen in dat jaar. Heb je ook nog ander inkomen gehad, bijvoorbeeld uit Nederland, dan wordt het al snel een optelsom die je beter aan een belastingadviseur kunt voorleggen.
Wie na een periode van werkloosheid weer aan de slag gaat als zelfstandige, kan trouwens in aanmerking komen voor een deel van de resterende uitkering in één keer uitbetaald, de zogeheten pago único. Ook dat loopt via de SEPE en heeft eigen voorwaarden.
Het paro-systeem is in de basis overzichtelijk, maar de uitzonderingen, de premiedagen uit het buitenland en de belastingkant maken het al snel ingewikkelder dan het op papier lijkt. Loop je hier tegenaan, dan is het geen overbodige luxe om even te sparren met een van de professionals die bekend zijn met dit soort dossiers, zodat je zeker weet dat je geen geld laat liggen.
Headerfoto: Ron Lach via Pexels | Foto: Kampus Production via Pexels