Veel Nederlanders denken dat werk zoeken in Spanje ongeveer hetzelfde werkt als in Nederland. Je stuurt wat sollicitaties, je krijgt een paar gesprekken, en binnen een paar maanden zit je ergens aan een bureau. In de praktijk loopt het bijna altijd anders. Niet per se slechter, maar wel trager en met andere spelregels. En wie dat niet weet, raakt na een paar maanden ontmoedigd terwijl er eigenlijk niets misgaat, alleen het proces duurt gewoon langer.
Laten we bij het begin beginnen: mag je als Nederlander of Belg zomaar werken in Spanje? Ja. Als EU-burger heb je geen werkvergunning nodig. Je hebt wel een NIE-nummer nodig, het fiscale identificatienummer dat je nodig hebt voor vrijwel alles: een contract tekenen, een bankrekening openen, je inschrijven bij de sociale zekerheid. Zonder NIE kom je dus geen stap verder, ook al heb je de baan al binnen. Loop je daar tegenaan, dan is het vaak sneller om een NIE-adviseur in te schakelen dan zelf drie keer voor niets bij de vreemdelingenpolitie te staan.
Cv en motivatiebrief: andere gewoontes
Een Spaans cv ziet er anders uit dan een Nederlands cv. Een pasfoto erop is in Spanje nog vaak gewoon, in Nederland juist not done. Spaanse werkgevers verwachten ook vaker een uitgebreidere motivatiebrief, de zogeheten carta de presentación, waarin je concreet uitlegt waarom jij bij dit specifieke bedrijf past. Een generieke brief die je voor tien vacatures kopieert, valt hier meteen door de mand.
Je Nederlandse werkervaring is een pluspunt, zeker in sectoren als toerisme, logistiek, techniek en internationale bedrijven die in Spanje actief zijn. Maar reken er niet op dat een Nederlands diploma automatisch wordt herkend. Voor gereguleerde beroepen, denk aan zorg, onderwijs of bepaalde technische functies, moet je diploma soms officieel erkend worden. Dat proces heet homologación en kan behoorlijk lang duren, controleer de actuele doorlooptijden bij de betreffende instantie, want dit kan van geval tot geval flink verschillen. Werk je in een beroep waar dit voor geldt, begin daar dan op tijd mee, het liefst al vanuit Nederland.
Waar vind je vacatures
De grote Spaanse vacaturesites zijn InfoJobs, LinkedIn (ook in Spanje enorm populair) en Tecnoempleo voor IT-functies. Daarnaast heeft Spanje een landelijk arbeidsbureau, het SEPE (Servicio Público de Empleo Estatal), waar je je ook kunt inschrijven als werkzoekende. Voor internationale bedrijven en expats specifiek zijn er netwerken en Facebookgroepen die regelmatig vacatures delen, vaak in het Engels.
Reken niet te snel op je Nederlands als verkoopargument. In grote steden als Madrid en Barcelona is er vraag naar mensen die Engels spreken voor internationale functies, maar voor de meeste banen buiten die niche is goed Spaans gewoon een vereiste. Werkgevers verwachten dat je kunt functioneren in het Spaans op de werkvloer, ook als het bedrijf internationaal georiënteerd is. Wie hier vroeg in investeert, staat sterker. Dat hoeft geen vloeiend niveau te zijn voordat je begint, maar een basis die je snel kunt uitbouwen helpt enorm.
Salaris: reken niet op Nederlandse bedragen
Dit is misschien wel de grootste teleurstelling voor mensen die vanuit Nederland naar Spanje verhuizen voor werk. Het minimumloon in Spanje ligt flink lager dan in Nederland, en ook op hogere posities liggen de salarissen doorgaans onder het Nederlandse niveau. Een functie die in Nederland een bepaald brutosalaris per maand oplevert, kan in Spanje aanzienlijk lager uitvallen, afhankelijk van sector en regio. Controleer de actuele salarisniveaus per sector bij een betrouwbare bron voordat je hier conclusies aan verbindt. De kosten van levensonderhoud zijn weliswaar ook lager, maar niet in elke regio evenveel. Kijk dus altijd naar het nettobedrag dat overblijft, niet naar het brutosalaris dat op papier misschien nog acceptabel lijkt.
Contract, proeftijd en ontslag
Als je een baan krijgt aangeboden, kijk dan goed naar het type contract. Spanje kent verschillende soorten arbeidscontracten, waarvan het vaste contract (indefinido) en het tijdelijke contract (temporal) de bekendste zijn. De rechten en bescherming verschillen flink tussen die twee. Ook de proeftijd kan langer zijn dan je in Nederland gewend bent; de exacte duur verschilt per functie en cao, dus check dit in je contract. Twijfel je over wat er in je contract staat, laat het dan checken door een advocaat die arbeidsrecht kent, zeker als het om een functie met verantwoordelijkheid gaat.
Zelfstandig aan de slag
Sommige Nederlanders kiezen ervoor om als zelfstandige (autónomo) te beginnen in plaats van in loondienst te gaan. Let op: dit is niet hetzelfde als zzp'er zijn in Nederland. Als autónomo betaal je elke maand een vaste bijdrage aan de sociale zekerheid (RETA), ongeacht hoeveel je die maand verdient. Voor starters gelden verlaagde tarieven gedurende de eerste periode, maar die lopen daarna op. Controleer de actuele bedragen bij de Seguridad Social of via een gestor, en reken dit goed door voordat je die stap zet.
Geduld is de sleutel
Het proces van solliciteren tot een handtekening onder een contract duurt in Spanje vaak langer dan in Nederland. Reactietijden zijn trager, gesprekken worden soms weken van tevoren gepland en weer verzet, en de bureaucratie rond een aanstelling (inschrijving bij de sociale zekerheid, het regelen van je NIE, je empadronamiento bij de gemeente) kost simpelweg tijd. Wie hiermee rekening houdt en niet na twee maanden de moed opgeeft, vindt uiteindelijk vaak wel een plek, zeker in sectoren met personeelstekort zoals toerisme, techniek, zorg en internationale dienstverlening.
Heb je hulp nodig bij de administratieve kant van je verhuizing en je eerste baan in Spanje, van NIE tot contract, dan vind je een overzicht van betrouwbare professionals op nieuwsuitspanje.nl/professionals.
Headerfoto: Anna Shvets via Pexels | Foto: Pavel Danilyuk via Pexels