Veel mensen denken dat Spaanse politiek hen als expat niet raakt. Maar als het land richting een politieke crisis beweegt, merk je dat gewoon aan de euro, de hypotheekrente en het vertrouwen van investeerders.
Een Spaanse rechter heeft David Sánchez, de broer van premier Pedro Sánchez, veroordeeld tot negen jaar ontzetting uit het openbaar ambt wegens ambtsmisbruik. De rechtbank oordeelde dat zijn aanstelling bij de regionale cultuurinstelling in Extremadura werk op maat was, zonder dat er bewijs is voor externe druk of vriendjespolitiek van hogerhand. Dat klinkt genuanceerd, maar de politieke gevolgen zijn dat niet.
De PP spreekt van een vonnis dat in elk normaal land een kabinet zou doen vallen. Sumar noemt de straf buitenproportioneel. En minister Puente grijpt het moment aan om te zeggen dat de oppositie het kabinet via de rechtbank probeert te doen wat hen via verkiezingen niet lukt. Kortom: iedereen trekt het naar zijn eigen verhaal.
Wat de politieke spanning jou in het dagelijks leven kost
Spanje kent al een tijdje een minderheidsregering die afhankelijk is van wisselende steun. Die situatie maakt groot beleid lastig: begrotingen worden vertraagd, hervormingen blijven liggen en er zijn vaker tussentijdse verkiezingen dan in stabiele landen. Dat is geen alarmbel, maar het heeft gevolgen.
Investeerders kijken naar politieke stabiliteit voordat ze in een land stappen. Wanneer het vertrouwen in een regering afneemt, kan dat leiden tot hogere rentes op Spaans staatspapier. En hogere staatsrentes hebben een doorwerking op hypotheekrentes voor gewone huizenkopers. Dat gaat langzaam, maar het gaat.
Het is ook geen toeval dat de Ibex 35, de Spaanse aandelenindex, gevoelig is voor binnenlandse politieke onrust. Als je spaargeld of pensioen gedeeltelijk in Spaanse of Europese fondsen zit, is dit iets om in de gaten te houden.
Verkiezingen in zicht?
Of de veroordeling van David Sánchez tot vervroegde verkiezingen leidt, is nu niet te zeggen. Premier Pedro Sánchez heeft in het verleden laten zien dat hij ook bij grote druk niet snel afstapt. Zijn kabinet heeft meerdere crises overleefd.
Maar als er in de komende maanden toch verkiezingen komen, heeft dat voor expats een concrete betekenis. Een nieuw kabinet van een andere samenstelling kan beleid op terreinen als belastingen, huurregulering en autonomo-wetgeving anders invullen. De PP en Vox staan bekend als voorstanders van lagere belastingen, maar ook als kritisch op de huidige huurwet en op sociale uitgaven. Links wil juist meer regulering op huurmarkt en meer progressiviteit in belasting.
Voor jou als expat hangt het er dus van af in welke positie je zit. Ben je huurder, dan kan een rechtse meerderheid de huurplafonds loslaten, wat jouw huur omhoog drijft. Ben je huiseigenaar die verhuurt, dan kan diezelfde verschuiving juist voordelig zijn.
Wat je nu concreet kunt doen
Er is geen reden om nu actie te ondernemen op basis van dit vonnis alleen. Maar het is wel een goed moment om je eigen situatie te checken.
Heb je een variabele hypotheek in Spanje? Kijk dan of je kunt omzetten naar een vaste rente als de condities goed zijn. De huidige renteomgeving in de eurozone is al aan het draaien, en extra politieke onzekerheid helpt niet.
Heb je vermogen of spaargeld in Spanje staan en geef je dat (nog) niet op in je belastingaangifte? Dan is dit het moment om dat te bespreken met een belastingadviseur die thuis is in de Spaanse regels. Niet omdat er nu iets verandert, maar omdat politieke wisselingen soms gepaard gaan met nieuwe controles of aangepaste regels voor buitenlanders.
Wat politieke instabiliteit NIET betekent
Spanje is geen fragiele staat. Het land heeft een sterke economie, lage werkloosheid ten opzichte van historische maatstaven, en de toerismesector groeit door. De Europese Centrale Bank heeft Spanje de afgelopen jaren juist geprezen om zijn herstel na de eurocrisis.
Een rechterlijke uitspraak over de broer van een premier is politiek gevoelig, maar verandert morgen niet je leven in Alicante, Valencia of Málaga. Het is eerder een signaal om de situatie te volgen dan om ergens van te schrikken.
Wat wél telt: als er verkiezingen komen en er een nieuwe regering aantreedt, kunnen fiscale regels voor buitenlanders veranderen. Denk aan de Beckham Law, de huurregulering, of de regels rondom autonomo-bijdragen. Dat zijn terreinen waar wisselingen van kabinet in het verleden meetbaar verschil hebben gemaakt.
Hoe volg je dit als expat?
Volg Spaanse politiek via betrouwbare bronnen. El País en El Mundo zijn politiek tegengesteld maar samen geven ze een compleet beeld. De Spaanse overheid communiceert beleidswijzigingen via het Boletín Oficial del Estado (BOE), maar dat is technisch en moeilijk leesbaar als je de taal niet goed beheerst.
Nieuws uit Spanje volgt voor jou de ontwikkelingen die er echt toe doen als Nederlander of Belg hier. Niet elke rechterlijke uitspraak, maar wel die zaken waar jij als expat concreet iets aan hebt of van merkt.
Headerfoto: Luis Quintero via Pexels | Foto: Mikhail Nilov via Pexels