De meeste Nederlanders die naar Spanje verhuizen weten dat er een vorm van vermogensbelasting bestaat, want dat kennen ze uit box 3. Wat ze niet weten is dat de Spaanse variant volgens heel andere regels werkt, met andere vrijstellingen per regio, en dat je wereldwijde vermogen kan meetellen zodra je hier fiscaal resident bent.
Dat laatste is meteen de grootste valkuil. In Nederland betaal je belasting over je vermogen via box 3, een systeem waar je waarschijnlijk al aan gewend bent. Maar zodra je fiscaal resident wordt in Spanje, val je onder het Spaanse systeem: het impuesto sobre el patrimonio. Of je fiscaal resident bent, hangt niet alleen af van het aantal dagen dat je in Spanje verblijft: Spanje kijkt onder meer ook naar waar je economisch middelpunt ligt en naar je gezinssituatie. Het is dus niet zo dat je onder de 183 dagen per jaar automatisch buiten de Spaanse belastingplicht valt. Het Spaanse systeem kijkt niet alleen naar je bezit in Spanje, maar naar alles wat je wereldwijd bezit, inclusief je spaarrekening in Nederland, je beleggingsportefeuille en eventueel vastgoed dat je nog aanhoudt.
Hoe het systeem precies werkt
De vermogensbelasting in Spanje is geen nationale belasting met één vast tarief. Het is een belasting die de centrale overheid oplegt, maar die de regio's (comunidades autónomas) zelf mogen aanpassen. Het gevolg is dat de vrijstelling en het tarief flink verschillen al naargelang waar je woont.
Als landelijke basis geldt doorgaans een algemene vrijstelling van 700.000 euro per persoon, al kunnen regio's hiervan afwijken; check de actuele bedragen bij de Agencia Tributaria of een belastingadviseur. Daarnaast geldt voor je hoofdwoning (als je die hebt en er permanent woont) meestal een aparte vrijstelling tot een bepaald maximumbedrag. Dat betekent dat een stel dat samen in Spanje woont en allebei resident zijn, al snel een aanzienlijke gezamenlijke vrijstelling heeft voordat er iets betaald hoeft te worden, los van de vrijstelling op de eigen woning. Laat de exacte bedragen voor jouw situatie altijd narekenen door een adviseur.
Maar: sommige regio's wijken hiervan af. Madrid bijvoorbeeld kent een hoge bonificatie, wat in de praktijk betekent dat je er feitelijk weinig tot geen vermogensbelasting betaalt als je daar fiscaal resident bent. Andalusië heeft een vergelijkbare regeling ingevoerd. Andere regio's, zoals Catalonië, hanteren juist een lagere vrijstelling en hogere tarieven. Het verschil tussen wonen in Marbella en wonen net over de grens in een andere regio kan dus letterlijk duizenden euro's per jaar schelen.
Boven op de reguliere vermogensbelasting is er sinds een paar jaar ook het impuesto de solidaridad, een solidariteitsbelasting voor grote vermogens. Die is ingevoerd om te voorkomen dat mensen simpelweg verhuizen naar een regio zonder vermogensbelasting om zo niets te betalen. Of deze belasting nog steeds van kracht is, vanaf welk bedrag die geldt en hoe hij precies uitpakt in jouw situatie, verschilt per jaar en per regio. Check dit altijd met een belastingadviseur voordat je conclusies trekt op basis van wat je her en der hebt gelezen.
Wat telt mee en wat niet
Het punt waar veel mensen over struikelen is de vraag wat er precies meetelt. Niet alleen je Spaanse huis en je Spaanse bankrekening tellen mee, maar ook:
Je Nederlandse spaargeld en beleggingen, ongeacht bij welke bank die staan. Een tweede woning in Nederland die je hebt aangehouden, bijvoorbeeld om te verhuren of omdat je hem nog niet hebt verkocht. Auto's, boten, kunst en andere bezittingen van waarde boven een bepaalde drempel.
Pensioenrechten die nog niet zijn uitgekeerd tellen in de regel niet mee, maar zodra je AOW of een aanvullend pensioen daadwerkelijk ontvangt en op je rekening hebt staan, valt dat bedrag wel weer onder je vermogen op de peildatum van 31 december.
Dit is precies waarom het Modelo 720, de verplichte opgave van buitenlands vermogen, zo nauw samenhangt met de vermogensbelasting. Wat je opgeeft in je Modelo 720 is vaak dezelfde informatie die de Spaanse fiscus gebruikt om te controleren of je vermogensbelastingaangifte klopt. Als je daar niet eerlijk of volledig in bent, loop je het risico op een naheffing en boete. De voorheen zeer hoge, disproportionele boetebedragen voor het Modelo 720 zijn overigens door een uitspraak van het Europese Hof van Justitie in 2022 teruggedraaid; de huidige boetes liggen lager, maar laat je hierover altijd informeren door een adviseur.
Dubbele belasting voorkomen
Een vraag die veel mensen bezighoudt: moet ik dan twee keer belasting betalen over hetzelfde vermogen, in Nederland én in Spanje? In de praktijk niet, maar het vereist wel een correcte aangifte aan beide kanten.
Als je eenmaal fiscaal resident bent in Spanje, ben je dat in Nederland in principe niet meer voor box 3-doeleinden, tenzij je nog steeds inkomen of bezit hebt dat specifiek aan Nederland gekoppeld is, zoals een huis dat je niet hebt verkocht. Het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje regelt in dat soort gevallen wie mag heffen over wat. Dit verdrag is een bilaterale afspraak tussen de twee landen, los van wat er in Brussel of bij de EU gebeurt.
Voor Belgen ligt dit net iets anders, want België kent geen vermogensbelasting zoals Spanje die heeft, wel een jaarlijkse taks op effectenrekeningen boven een bepaald bedrag. Ook hier geldt: het Belgisch-Spaanse verdrag bepaalt wie mag heffen, en de regels zijn niet hetzelfde als voor Nederlanders.
Wat je nu concreet kunt doen
Ga niet zelf puzzelen met een rekenmachine en een lijstje regels die je online hebt gevonden. De vermogensbelasting hangt af van je regio, je gezinssituatie, de waarde van je woning volgens de Spaanse kadastrale waarde (valor catastral) en je totale wereldwijde bezit. Een kleine fout in de aangifte kan grote gevolgen hebben.
Vraag bij een gestor of belastingadviseur die ervaring heeft met Nederlandse en Belgische cliënten na hoe de regels in jouw regio precies uitpakken, en laat je Modelo 720 en je aangifte op elkaar afstemmen. Dat voorkomt niet alleen boetes, het scheelt je ook gewoon een hoop rekenwerk en stress rond de deadline.
Twijfel je nog over wie je het beste kunt inschakelen voor dit soort vragen? Op de overzichtspagina van professionals vind je adviseurs die precies met dit soort situaties bekend zijn.
Headerfoto: Tara Winstead via Pexels | Foto: Ran Hua via Pexels