De meeste Nederlanders die naar Spanje verhuizen weten dat sigaretten hier goedkoper zijn. Wat ze niet weten zijn de regels die de afgelopen jaren zijn veranderd, en wat er bijna doorging op het gebied van verpakkingen.
Wat kost een pakje sigaretten in Spanje?
In Spanje betaal je voor een pakje sigaretten van een gangbaar merk doorgaans tussen de vier en vijf euro. In Nederland en België liggen de prijzen op het moment van schrijven aanzienlijk hoger. Dat grote prijsverschil heeft alles te maken met accijnzen: Spanje heft minder belasting op tabak dan de meeste andere EU-landen in Noord- en West-Europa.
Nederlandse en Belgische bezoekers kopen daarom regelmatig tabak mee als ze op vakantie gaan, of slaan als bewoner in Spanje gewoon lokaal in. Dat mag. EU-burgers mogen tabak voor eigen gebruik vrij meenemen tussen EU-landen, zonder hoeveelheidslimiet, zolang ze kunnen aantonen dat het voor persoonlijk gebruik is. Ga je met grote hoeveelheden de grens over, dan kun je vragen verwachten van de douane.
Generiek verpakken: wat bijna doorging
Spanje overwoog serieus om over te stappen op generieke tabaksverpakkingen, ook wel plain packaging genoemd. Dat betekent: geen logo's, geen kleurrijke merknamen, alleen neutrale bruine of olijfkleurige doosjes met afbeeldingen van de gezondheidsrisico's. Australië en het Verenigd Koninkrijk voerden dit eerder al in.
De Spaanse tabaksindustrie verzette zich hevig. Tabaksfabrikanten dreigden Spanje met miljardenclaims als de maatregel toch zou doorgaan, vergelijkbaar met de rechtszaken die al werden gevoerd tegen Australië en het VK. Het Spaanse ministerie van Volksgezondheid trok de maatregel meerdere keren terug nadat die was opgenomen in wetgevingsvoorstellen. Generieke verpakkingen zijn er in Spanje vooralsnog niet gekomen.
Of dat zo blijft, is onzeker. De politieke druk om de maatregel opnieuw in te voeren is er nog steeds. Lees meer achtergrond in dit artikel over hoe tabaksfabrikanten dreigden Spanje met miljardenclaims.
Roken in Spanje: wat is nu verboden?
Spanje heeft de afgelopen jaren flink aangescherpt waar je mag roken. De regels zijn inmiddels strenger dan veel Nederlanders en Belgen verwachten.
Op stranden geldt in veel gemeenten al een rookverbod. Dat is geen nationale wet, maar een lokale verordening die steeds meer steden en kustgemeenten invoeren. Barcelona, Valencia en delen van Andalusië doen mee. Check dus altijd de regels van de gemeente waar je naartoe gaat.
Op openbare terrassen van cafés en restaurants is roken formeel verboden als de ruimte overdekt of ingesloten is. In de praktijk zie je dat veel terrassen in Spanje open genoeg zijn om als 'buitenruimte' te gelden, maar de interpretatie verschilt per locatie.
Binnen roken is al jaren verboden in openbare ruimtes, kantoren, horecagelegenheden en openbaar vervoer. Dat weten de meeste Nederlanders, maar wat ze soms vergeten: ook in de auto met kinderen aan boord is roken verboden, ongeacht of het raam openstaat.
Elektronische sigaretten en vapes
De regels voor e-sigaretten en vapes zijn in Spanje dezelfde als voor gewone sigaretten wat betreft rookverboden op openbare plaatsen. Je mag ze niet gebruiken waar je ook een sigaret niet op mag steken. Verkoop aan minderjarigen is verboden.
Wat de prijzen betreft: wegwerp-vapes zijn in Spanje op dezelfde manier belast als conventionele tabaksproducten. Het goedkopere imago dat ze in andere landen hadden, klopt in Spanje niet meer zo sterk.
Tabak kopen op de Canarische Eilanden
Als je woont of verblijft op Tenerife, Gran Canaria, Lanzarote of een van de andere eilanden: de Canarische Eilanden vallen buiten het EU-btw-gebied en hanteren hun eigen belastingregime, de IGIC. Dat betekent dat tabak daar nog goedkoper kan zijn dan op het vasteland.
Maar let op: als je tabak meeneemt van de Canarische Eilanden naar het Spaanse vasteland of naar een ander EU-land, gelden er wel invoerlimieten. Je neemt die tabak dan eigenlijk 'de EU in', en dan gelden de gebruikelijke regels voor persoonlijk gebruik. De douane kan je bij grote hoeveelheden staande houden.
Roken en je Spaanse zorgverzekering
Als je in Spanje woont en gebruikmaakt van een privézorgverzekering, betaal je als roker bij sommige verzekeraars een hogere premie. Dat is geen verplichting, maar het is wel gebruikelijk bij de grote aanbieders. Of je verzekeraar dit doet en hoeveel het scheelt, staat in de polisvoorwaarden. Laat dit nakijken door een gestor of administratief adviseur als je twijfelt over wat jouw polis precies dekt en wat je betaalt.
Via het publieke gezondheidssysteem maakt het niet uit of je rookt voor de hoogte van je bijdragen. Wel biedt de Spaanse gezondheidszorg programma's om te stoppen met roken aan via de huisarts, gratis voor wie als resident is ingeschreven.
Headerfoto: Çağan Öyke via Pexels | Foto: Joaquin Carfagna via Pexels