De lichten gaan uit, de koelkast stopt met zoemen en je telefoon heeft nog maar twintig procent batterij. Een stroomstoring is vervelend, maar na de grote blackout die Spanje en Portugal in april 2025 trof, weten steeds meer mensen dat het verder kan gaan dan alleen ongemak. Er kan echte schade ontstaan, en daar heb je in veel gevallen recht op compensatie voor.
Het punt is dat die compensatie niet vanzelf op je rekening verschijnt. Je moet er zelf achteraan. En veel mensen in Spanje, zeker als je het systeem nog niet kent, laten die vergoeding gewoon liggen omdat ze niet weten waar ze moeten beginnen.
Wanneer heb je recht op compensatie
De netbeheerder in jouw regio, dat kan e-distribución, i-DE (Iberdrola) of een andere partij zijn afhankelijk van waar je woont, is wettelijk verplicht om een bepaalde kwaliteit van levering te garanderen. Duurt een stroomstoring langer dan de toegestane norm, dan ontstaat er in principe recht op een korting op je volgende rekening. Dit heet de compensación por calidad de suministro en wordt in principe door de netbeheerder zelf berekend en toegepast, zonder dat je er iets voor hoeft te doen. Controleer bij twijfel zelf of deze korting is toegepast.
Voor schade die verder gaat dan dat, denk aan bedorven voedsel in de vriezer, een doorgebrande wasmachine door een stroompiek, of medische apparatuur die uitviel, moet je zelf een klacht indienen. Dit heet een reclamación en die stuur je naar je energieleverancier, niet naar de netbeheerder. Je leverancier is verplicht om die klacht door te zetten naar de verantwoordelijke partij.
Let op
Zonder bewijs geen vergoeding. Maak foto's van bedorven voedsel voordat je het weggooit en bewaar altijd de aankoopbon van kapotte apparaten. Mondelinge klachten tellen niet, dien alles schriftelijk in.
Zo dien je een klacht in
De klacht gaat in eerste instantie naar je energieleverancier, via hun klantenservice of het klantenportaal online. Vermeld de datum en duur van de stroomstoring, beschrijf de schade concreet en voeg bewijs toe: foto's, bonnen, eventueel een reparatiefactuur. Vraag altijd om een bevestiging van ontvangst, zodat je een papieren spoor hebt.
Reageert de leverancier niet binnen een maand, of ben je het niet eens met hun antwoord, dan kun je terecht bij twee instanties: de Oficina Municipal de Información al Consumidor (OMIC) van je gemeente, of rechtstreeks bij de energieregulator CNMC (Comisión Nacional de los Mercados y la Competencia). Beide zijn gratis te benaderen en helpen bij geschillen met energiebedrijven.
Woon je in een appartement met een gezamenlijke stroomvoorziening, bijvoorbeeld voor de lift of gemeenschappelijke ruimtes? Dan loopt een klacht over die voorziening meestal via de administrador de fincas van je VvE, niet via jouw individuele aansluiting. Check dit bij je buren of de beheerder voordat je zelf een procedure start.
Wat telt als bewijsbare schade
Niet elke vorm van ongemak levert compensatie op. Een avond zonder wifi is vervelend, maar geen schadepost. Waar je wel een sterke zaak hebt:
- Bedorven voedsel in koelkast of vriezer, met foto's als bewijs van wat je hebt weggegooid
- Kapotte elektronica door een stroompiek bij het terugkeren van de stroom, met aankoopbon en eventueel een reparatieverklaring van een monteur
- Aantoonbaar inkomstenverlies als je zelfstandig werkt en door de storing niet kon factureren, met uitleg en waar mogelijk onderbouwing
De exacte hoogte van de vergoeding en de precieze termijnen kunnen per regio en per leverancier verschillen. Twijfel je over jouw specifieke situatie, neem dan contact op met de CNMC of raadpleeg een gestor die bekend is met consumentenrecht. Zij kunnen precies nagaan wat in jouw geval geldt.
Verzeker je voor de volgende keer
Veel inboedelverzekeringen in Spanje dekken schade door stroompieken, maar niet altijd bedorven voedsel. Check je polis hierop, en vraag je verzekeraar expliciet of een woonverzekering dit soort schade meeneemt. Dat scheelt een hoop gedoe als het de volgende keer weer misgaat.
Wie net in Spanje woont en nog moet wennen aan hoe dit soort administratieve zaken hier lopen, merkt vaak dat het systeem logisch is zodra je weet waar je moet zijn, maar onoverzichtelijk als je het voor het eerst meemaakt. Net als bij een boete uit Spanje geldt: reageer op tijd, bewaar bewijs, en wacht niet te lang met de officiële klacht.