De stroom valt uit. Een uur, twee uur, soms een hele dag. Je koelkast loopt leeg, je router doet het niet en je smartwatch laadt niet meer. En daarna: stilte van de netbeheerder. Geen brief, geen sms, geen vergoeding.
Dat is in Spanje niet hoe het hoort te gaan. De wet verplicht netbeheerders om compensatie te betalen bij langdurige storingen. Maar die compensatie komt zelden vanzelf. Je moet het zelf aanvragen, weten waar, en binnen de juiste termijn.
Wanneer heb je recht op compensatie?
De Spaanse overheid stelt in het Real Decreto 1955/2000 minimumeisen aan de betrouwbaarheid van het stroomnet. Per regio gelden normen voor hoeveel storingen je per jaar mag meemaken en hoe lang ze mogen duren. Als die normen worden overschreden, heeft de netbeheerder automatisch een vergoedingsplicht.
In de praktijk werkt het zo: als je stroom langer dan drie aaneengesloten uren wegvalt, heb je in principe recht op een vergoeding. De hoogte ervan hangt af van je jaarverbruik en de exacte duur van de storing. Het gaat niet om grote bedragen, maar het is geld dat je toekomt.
Wist je dat
De vergoeding wordt berekend als een percentage van je jaarlijkse netwerkkosten (de parte de acceso op je factuur), vermenigvuldigd met de duur van de storing. Bij een storing van zes uur kan dat voor een gemiddeld huishouden uitkomen op vijf tot twintig euro. Niet spectaculair, maar het principe telt.
Netbeheerder versus energieleverancier
Dit is waar het voor veel mensen mis gaat. Je betaalt je energierekening aan een leverancier, Endesa Energía, Iberdrola Comercialización, Naturgy of wie dan ook. Maar het fysieke net, de kabels en de transformatoren, wordt beheerd door een andere partij: de distribuidor.
In de meeste delen van Spanje is dat Endesa Distribución, Iberdrola Distribución of Unión Fenosa (nu onderdeel van Naturgy). Die namen klinken bekend, maar het zijn andere juridische entiteiten dan je leverancier. Je compensatieclaim moet je indienen bij de distribuidor, niet bij de partij waar je je maandelijkse factuur van ontvangt.
Op je energierekening staat vermeld wie je distribuidor is. Kijk op het gedeelte met netkosten. Staat er iets als "Endesa Distribución Eléctrica S.L." of "Iberdrola Distribución Eléctrica S.A.U."? Dan is dat je aanspreekpunt voor een storing.
Zo vraag je compensatie aan
Je kunt de claim indienen via de klantenservice van je distribuidor, per brief, of via hun online portaal. Geef daarbij aan:
- Je adres en contractnummer (CUPS-nummer, dat staat op je rekening)
- De datum en het tijdstip van de storing
- Hoe lang de stroom heeft uitgelegen, zo precies mogelijk
- Of je al eerder storingen hebt gehad dit jaar
De netbeheerder heeft daarna een maand om te reageren. Reageert hij niet, of wijst hij de claim af zonder goede reden, dan kun je een klacht indienen bij de Comisión Nacional de Mercados y la Competencia (CNMC). Dat is de Spaanse energietoezichthouder. Je kunt ook terecht bij de consumentenorganisatie van je autonome gemeenschap, zoals de Oficina Municipal de Información al Consumidor (OMIC) in je gemeente.
Let op
Je hebt maximaal drie jaar om een compensatieclaim in te dienen, maar wacht niet zo lang. Hoe sneller je het meldt, hoe gemakkelijker het aantoonbaar is. Een storing die al twee jaar geleden was, is moeilijker te bewijzen als je geen documentatie hebt bewaard.
Schade aan apparaten door spanningsproblemen
Een gewone stroomonderbreking is één ding. Maar soms gaat er ook een apparaat kapot door een stroompiek, een plotselinge terugkeer van stroom of onregelmatige spanning. Denk aan een koelkast, een tv of een wasmachine die daarna het niet meer doet.
In dat geval heb je te maken met een andere route. Je kunt de netbeheerder aansprakelijk stellen voor de schade, maar je moet die schade dan wel kunnen aantonen. Wat je nodig hebt:
- Een foto of video van het kapotte apparaat
- De originele aankoopbon of een indicatie van de waarde
- Bij voorkeur een schriftelijke bevestiging van een monteur dat het apparaat defect is en wat de oorzaak is
- De melding van de storing bij de netbeheerder, zodat er een officieel dossier is
De netbeheerder is niet automatisch aansprakelijk voor elke kapotte tv na een storing. Je moet aantonen dat er een direct verband is. Dat lukt het beste als er meerdere buren dezelfde problemen hebben en je dat gezamenlijk meldt.
Wat als de stroomstoring door jou zelf of de verhuurder komt?
Niet elke stroomstoring is een probleem van het net. Als je zekeringen eruit vliegen door te veel verbruik op één groep, is dat een intern probleem. Jij of de verhuurder is dan verantwoordelijk, niet de netbeheerder. Hetzelfde geldt voor problemen met de installatie in je huis of appartement.
Huur je en zijn de storingen structureel door een slechte binneninstallatie? Dan is dat een gebrek in de woning. Je kunt de verhuurder aansprakelijk stellen via het huurrecht. Dat is een apart traject, maar het kan.
De grotere storing van april 2025
Op 28 april 2025 viel in grote delen van Spanje en Portugal de stroom uit gedurende meerdere uren. Het was een van de grootste stroomstoringen in de Spaanse geschiedenis. Voor wie die dag getroffen was: de reguliere compensatieregels gelden ook hier, maar de overheid heeft ook een apart protocol voor catastrofale netuitval. Of dat leidt tot aanvullende vergoedingen hangt af van hoe de netbeheerders en de overheid dit formeel classificeren. Houd de website van de CNMC in de gaten voor updates als je hierover een claim wilt indienen.
De drie dingen die je nu kunt doen
Bewaar je energierekeningen. Noteer storingen zodra ze plaatsvinden, met datum en tijdstip. En zorg dat je weet wie je distribuidor is, want die naam is anders dan die van je leverancier. Die drie dingen kosten je vijf minuten en maken het een stuk eenvoudiger als er een keer echt iets misgaat.