De meeste Nederlanders in Spanje weten dat er zoiets bestaat als de spoedeisende hulp, de urgencias. Wat ze niet weten is dat er minstens drie verschillende soorten urgencias zijn, dat de rekening compleet anders uitpakt als je niet goed verzekerd bent, en dat de wachttijd in de ene stad heel anders kan zijn dan in de andere. En dat merk je meestal pas op het moment dat je het al nodig hebt.
Welke urgencias heb je eigenlijk
Spanje kent geen centrale spoedeisende hulp zoals je die misschien in Nederland gewend bent. Je hebt grofweg drie opties.
De eerste is de urgencias van je eigen gezondheidscentrum, het centro de salud. Daar kun je terecht tijdens openingstijden voor dingen die niet heel ernstig zijn, maar wel snel aandacht nodig hebben. Denk aan een flinke snee, koorts die niet zakt, of een allergische reactie.
De tweede is de urgencias van een openbaar ziekenhuis, het hospital público. Hier ga je naartoe bij serieuze zaken: een gebroken bot, hevige pijn op de borst, een ernstig ongeluk. Deze afdelingen zijn 24 uur per dag open.
De derde optie is een privékliniek met eigen spoedeisende hulp. Veel grotere steden en kuststreken hebben die, vaak met Engels- of zelfs Nederlandssprekend personeel. Dit is meestal de snelste route, maar ook de duurste als je niet goed verzekerd bent.
Wat kost het als je publiek verzekerd bent
Als je ingeschreven staat bij de Spaanse sociale zekerheid, bijvoorbeeld omdat je in loondienst werkt, autonomo bent (let op: dit werkt met maandelijkse RETA-bijdragen, ongeacht je omzet, en is dus niet hetzelfde als zzp'er zijn in Nederland), of een S1-formulier hebt via je AOW uit Nederland, dan is de spoedeisende hulp in het openbare systeem in principe gratis. Je betaalt geen eigen bijdrage aan de balie zoals bij de huisarts soms wel gebeurt voor medicijnen.
Let op: het S1-formulier geeft alleen recht op Spaanse zorg als je AOW of een Nederlandse uitkering ontvangt en aan de voorwaarden voldoet. Niet iedereen die in Spanje woont, heeft daar automatisch recht op. Check dit altijd bij de INSS of je regionale Conselleria de Salut voordat je ervan uitgaat dat je gedekt bent.
Zonder geldige inschrijving of zorgpas krijg je bij een openbaar ziekenhuis in een acute situatie wel altijd hulp, dat is een grondrecht. Maar de rekening die daarna volgt kan flink oplopen, zeker bij opname of onderzoeken zoals een scan.
Wat kost het zonder publieke verzekering
Hier wordt het interessant voor wie net is aangekomen, nog geen inschrijving heeft geregeld, of alleen als toerist in Spanje is. Een bezoek aan de spoedeisende hulp van een privékliniek zonder verzekering kan al snel 150 tot 300 euro kosten voor alleen het consult. Komen daar onderzoeken bij, zoals bloedprikken, een röntgenfoto of een scan, dan loopt dat bedrag makkelijk op tot 500 euro of meer. Bij opname praat je al snel over duizenden euro's per dag.
Deze bedragen verschillen sterk per regio en per kliniek, dus zie ze als een indicatie, niet als een vast tarief. Vraag bij twijfel altijd vooraf naar een prijsopgave, iets wat in Spanje heel normaal is om te doen.
Voor wie als toerist of tijdelijke bewoner naar Spanje komt vanuit Nederland of België: de Europese zorgpas (EHIC) geeft recht op noodzakelijke zorg in het openbare systeem tegen dezelfde voorwaarden als een Spaanse verzekerde. Die pas werkt dus niet bij een privékliniek, alleen bij het publieke systeem.
Hoe werkt de triage
Bij een openbaar ziekenhuis word je bij binnenkomst eerst gezien door een verpleegkundige die een inschatting maakt van hoe dringend je klacht is. Dat heet triage. Je krijgt een kleurcode of nummer, en op basis daarvan word je geholpen. Dit betekent dat iemand met een hartinfarct voorgaat op iemand met een verstuikte enkel, ook al kwam die laatste eerder binnen.
Het gevolg is dat de wachttijd enorm kan variëren. Bij een lichte klacht kun je in een groot stedelijk ziekenhuis geregeld een paar uur wachten, terwijl een ernstige klacht vrijwel direct wordt gezien. De exacte wachttijden verschillen sterk per ziekenhuis en regio. Dit is geen uitzondering of iets dat alleen in Spanje gebeurt, het is hoe het systeem werkt waar triage wordt toegepast. Bij privéklinieken is de wachttijd doorgaans korter, soms is er nauwelijks een wachtrij.
Wat je altijd bij je moet hebben
Neem bij een bezoek aan de spoedeisende hulp altijd je identiteitsbewijs mee en, als je die hebt, je Spaanse zorgpas (tarjeta sanitaria) of je EHIC. Heb je een privéverzekering, neem dan ook die papieren mee, want niet elke privékliniek werkt met elke verzekeraar samen. Dit is iets om vooraf te checken bij het afsluiten van een polis, niet pas als je al in de wachtkamer zit.
Twijfel je of je privéverzekering voldoende dekking biedt voor spoedeisende hulp, dan is het geen overbodige luxe om dit eens goed door te laten lichten door een professional. Een goede verzekeringsadviseur of gestor kan je uitleggen wat je polis precies wel en niet dekt, en of een aanvullende dekking voor acute zorg verstandig is gezien je situatie.
Wanneer bel je het alarmnummer
Voor levensbedreigende situaties bel je in heel Spanje 112, net als in de rest van de EU. De centrale stuurt dan een ambulance en geeft eerste instructies door de telefoon. Dit nummer is altijd gratis, ongeacht je verzekeringsstatus of nationaliteit.
Voor minder acute medische vragen, waarbij je twijfelt of je wel of niet naar de spoedeisende hulp moet, kun je in sommige regio's ook het regionale gezondheidsnummer bellen, zoals Salud Responde in Andalusië. Dit verschilt per regio, dus het loont de moeite om bij je gemeente of je centro de salud te vragen welk nummer in jouw regio geldt.
Wie net in Spanje woont en nog niet precies weet hoe de zorg hier in elkaar steekt, doet er goed aan om dit meteen bij aankomst uit te zoeken en niet te wachten tot het moment dat je het nodig hebt. Voor wie hulp wil bij het regelen van de juiste verzekering of inschrijving, staat op de overzichtspagina met professionals een lijst met mensen die je daarbij kunnen helpen.
Headerfoto: Sals via Pexels | Foto: Iban Lopez Luna via Pexels