Wie zijn kinderen naar een Spaanse basisschool stuurt, heeft er belang bij te weten dat het land zijn eigen leerkrachten niet kan houden. Finland adverteert actief in Spanje: kleuterjuffen en -meesters worden gelokt met 3.200 euro bruto per maand en een gegarandeerde woning. In Spanje verdienen kleuterleerkrachten in het onderwijs gemiddeld zo'n 1.600 tot 2.000 euro bruto per maand, afhankelijk van de regio en of ze in het openbaar of privéonderwijs werken. Het verschil is groot genoeg dat veel jonge Spaanse leerkrachten serieus overwegen te vertrekken.
Dat heeft gevolgen. Niet alleen voor Spaanse gezinnen, maar ook voor expat-ouders die hun kinderen in Spanje naar school sturen.
Wat het lerarentekort betekent voor jouw kind op school
Spanje heeft al jaren een structureel probleem met de instroom en het behoud van leerkrachten in het openbaar onderwijs. De vacatures worden dan ook regelmatig ingevuld met tijdelijke contracten, of met leerkrachten die nog geen vaste aanstelling hebben. In sommige regio's, zoals Andalucía en de Comunitat Valenciana, zijn er elk schooljaar openstaande plekken die pas laat of niet worden ingevuld.
Voor jou als ouder betekent dat in de praktijk: meer wisselingen voor de klas, soms een langere aanloopperiode aan het begin van het schooljaar, en minder continuïteit. Dat is niet overal even erg. Steden als Barcelona en Madrid hebben grotere reserves aan gekwalificeerde leerkrachten. In kleinere steden of toeristische kustgemeenten kan het nijpender zijn.
Heb je de keuze tussen een openbare Spaanse school, een semi-private concertada of een internationale school? Dan is het lerarentekort een factor die het waard is om mee te nemen. Internationale scholen werken vaak met eigen wervingsbeleid en betalen leerkrachten via andere schalen, waardoor het personeelsverloop er anders uitpakt.
Hoe Spanje zijn onderwijssysteem probeert te verbeteren
De Spaanse overheid is zich bewust van het probleem. Er zijn plannen om de salarissen van leerkrachten in het openbaar onderwijs te verhogen, maar de uitvoering verschilt sterk per regio. In Spanje is onderwijs grotendeels een bevoegdheid van de autonome gemeenschappen, dus wat in Catalonië gebeurt, hoeft in Extremadura niet te gelden.
Wat wel landelijk speelt: de opleiding tot leerkracht is hervormd. Wie kleuterleidster of basisschoolleraar wil worden, moet tegenwoordig een vijfjarige masteropleiding afronden in plaats van een vierjarige bachelor. Dat moet de kwaliteit omhoogtrekken, maar maakt de instroom voorlopig smaller.
Voor ouders die hun kinderen net hebben ingeschreven of dat nog moeten doen: het schooljaar start in Spanje in september. Inschrijven doe je in het voorjaar, vaak via een online portaal van de regionale overheid. De exacte deadlines en procedures verschillen per regio, dus vraag tijdig na bij het lokale ayuntamiento of de school zelf.
Wat als jij zelf leerkracht bent
Ben jij Nederlander of Belg met een onderwijsbevoegdheid en woon je in Spanje, of overweeg je dat? Dan is dit nieuws ook voor jou interessant, maar dan anders. In Spanje werken als leerkracht in het openbaar onderwijs vereist doorgaans erkenning van je buitenlandse diploma. Dat is een procedure via het Ministerio de Educación die tijd kost en niet altijd soepel verloopt.
In het privéonderwijs of bij internationale scholen liggen de drempels lager, zeker als je les kunt geven in het Nederlands, Engels of Frans. Sommige internationale scholen in Spanje zoeken actief naar leerkrachten met een achtergrond in het Nederlandse of Vlaamse onderwijssysteem, juist omdat dat als kwalitatief hoogstaand wordt gezien.
Heb je vragen over hoe jouw Nederlandse of Belgische onderwijsdiploma erkend kan worden in Spanje, dan is een gestor of administratief adviseur de aangewezen persoon om mee te beginnen. Die kan de procedure voor jou in kaart brengen en je door de papierwinkel heen loodsen.
De bredere context: emigratie van Spaanse professionals
Het Finland-nieuws staat niet op zichzelf. Spanje ziet al jaren een flinke uittocht van hoger opgeleiden: artsen, ingenieurs, verpleegkundigen en nu dus ook leerkrachten vertrekken naar landen waar ze beter worden betaald. Dat heeft effect op de kwaliteit van publieke diensten, en op de druk die er staat op de mensen die wel blijven.
Voor wie overweegt naar Spanje te emigreren is dit geen reden om af te zien van de stap, maar het is de moeite waard om per regio te kijken hoe de lokale situatie er voorstaat. Een school in een welgestelde gemeente in de buurt van een grote stad functioneert doorgaans anders dan een school in een krimpregio.
Kijk je naar een specifieke regio en wil je weten hoe scholen en andere voorzieningen er scoren? Een makelaar of aankoopbegeleider met lokale kennis kan je daarbij helpen, want de kwaliteit van het onderwijs in de buurt is een factor die ook de waarde van een woning beïnvloedt.
Headerfoto: Mikhail Nilov via Pexels | Foto: Mikhail Nilov via Pexels