Je leest het nieuws over een grote AI-doorbraak, en dan blijkt dat de twee mensen die het fundament legden Spaans zijn. Diego Córdoba en Luis Martínez-Zoroa werkten een jaar aan een wiskundig probleem. OpenAI loste het in 88 uur op, maar kon dat alleen omdat het zich baseerde op het werk van deze twee onderzoekers. Dat is, om het zacht uit te drukken, een interessant detail dat OpenAI aanvankelijk wegliet.
Wat er precies gebeurde
Het gaat om een van de grote open problemen in de wiskunde: het Navier-Stokes-probleem, over het gedrag van vloeistoffen. Charles Fefferman, de Princeton-wiskundige die het probleem ooit formuleerde, bevestigde dat het resultaat van OpenAI inderdaad een oplossing is. Maar zonder de aanpak die Córdoba en Martínez-Zoroa hadden ontwikkeld, was de AI er niet gekomen. Dat zeiden de onderzoekers zelf, en OpenAI erkende het achteraf door de vermelding in hun publicatie stilletjes aan te passen.
Dat "stilletjes aanpassen" wekt irritatie bij de onderzoekers. Terecht. Een jaar werk staat niet gelijk aan 88 uur rekentijd, al produceer je daarmee hetzelfde eindresultaat. Het verschil is wie de richting wist.
Waarom dit relevant is als je in Spanje woont
Dat klinkt misschien abstract, maar dit nieuws raakt iets wat voor veel Nederlanders en Belgen in Spanje heel concreet is: hoe ga je om met AI-tools in je dagelijks leven hier?
Steeds meer expats gebruiken AI om Spaanse officiële documenten te begrijpen, belastingformulieren door te spitten of juridische teksten te vertalen. Dat is nuttig. Maar de zaak-Córdoba laat zien hoe AI werkt: het systeem bouwt voort op bestaande kennis, combineert die razendsnel, en presenteert het resultaat alsof het zelf tot de oplossing is gekomen. Wat het niet doet, is vertellen waar de grenzen van die kennis liggen.
Dat is precies het probleem als je AI gebruikt om uit te zoeken of jij als autonomo recht hebt op een bepaalde aftrekpost, of wat de regels zijn voor jouw specifieke woonsituatie. De AI geeft je een antwoord. Het klinkt goed. Maar het kan gebaseerd zijn op verouderde informatie, een verkeerde interpretatie van de Spaanse wet, of simpelweg een redenering die voor een gemiddelde situatie klopt maar niet voor de jouwe.
Spanje en AI: de positie van het land
Het is ook goed om te weten waar Spanje zelf staat in dit verhaal. Het land heeft een relatief sterk wiskundig en wetenschappelijk onderzoeksveld, maar de technologiesector is kleiner dan in de VS, het VK of Duitsland. Dat betekent dat de grote AI-platformen die jij dagelijks gebruikt, vrijwel allemaal Amerikaans zijn. Spanje is consument, niet producent.
De Spaanse overheid werkt aan een eigen AI-strategie, maar dat is een langetermijnproject. Voor nu betekent het praktisch dat de AI-tools die je gebruikt zijn getraind op data die voor het grootste deel niet specifiek Spaans is, en zeker niet afgestemd op de fiscale of juridische nuances waar jij als inwoner van Spanje mee te maken hebt.
Wat dit concreet verandert aan hoe je AI gebruikt
Gebruik AI gerust als startpunt. Je kunt het gebruiken om een Spaans formulier te vertalen, om te begrijpen wat een begrip als base liquidable of módulo-stelsel betekent, of om een brief op te stellen in het Spaans. Dat werkt prima.
Maar gebruik het nooit als eindbeslissing bij:
- Belastingaangiftes (IRPF, Modelo 100, Modelo 720) - Beslissingen over je verblijfsstatus of inschrijving - Juridische vragen over je huurcontract, koopovereenkomst of arbeidscontract - Vragen over sociale zekerheid als autonomo
Bij die onderwerpen heb je een belastingadviseur of gestor nodig die de actuele Spaanse regelgeving kent en jouw situatie begrijpt. Niet omdat AI altijd fout is, maar omdat het je niet waarschuwt als het fout is. En dat is precies wat Córdoba en Martínez-Zoroa ook ontdekten: het systeem presenteert het resultaat, maar verzwijgt wat het niet weet.
Het verschil tussen snel en goed
88 uur versus een jaar werk. Die vergelijking klinkt indrukwekkend voor AI. Maar wat dat jaar opleverde, was richting. Inzicht. Een aanpak die klopte. Zonder dat was de 88 uur niks waard geweest.
Dat geldt ook voor hoe je omgaat met de administratieve kant van je leven in Spanje. Snel een antwoord vinden is niet hetzelfde als het goede antwoord vinden. En bij belasting of verblijfsrecht zijn de gevolgen van een verkeerd antwoord niet iets wat je achteraf even kunt corrigeren met een update van je publicatie.
De Spaanse wiskundigen eisen nu dat hun bijdrage duidelijk wordt erkend. Ze hebben gelijk. En misschien is dat ook de les voor hoe je AI gebruikt in je expatleven: het is een hulpmiddel, maar het weet niet wat het niet weet.
Headerfoto: Vanessa Garcia via Pexels | Foto: Matheus Bertelli via Pexels