Veel mensen denken dat Spaanse politiek iets is voor in de krant, niet iets wat je dagelijks leven raakt. Maar als Spanje opnieuw richting vervroegde verkiezingen beweegt, heeft dat gevolgen die je gewoon in je portemonnee en je brievenbus voelt.
Oppostieleider Alberto Feijóo heeft maandag PNV en Junts opgeroepen om samen met hem nieuwe verkiezingen te eisen. Volgens hem staan 184 parlementariërs achter dat plan. Of dat genoeg druk oplevert om Sánchez te dwingen tot het uitschrijven van verkiezingen, is nog onzeker. Maar de politieke situatie in Spanje is fragiel, en de kans op een nieuwe politieke crisis is reëel.
Wat is er precies aan de hand?
De huidige coalitie van Sánchez hangt al een tijdje aan een zijden draadje. Na het vertrek van Vox uit regionale coalities en de voortdurende afhankelijkheid van Junts en andere regionale partijen, zoekt Feijóo naar een manier om het parlement te dwingen. Hij wil regeren zonder Vox, met steun van gematigde partijen, maar dan wel na nieuwe verkiezingen.
Of dat lukt, hangt af van hoe PNV en Junts reageren. Beide partijen spelen hun eigen spel en zullen niet zomaar meegaan. Maar de beweging zelf is al een signaal: de coalitie staat onder druk, en de komende maanden worden politiek turbulent.
Wat betekent dit voor jou als expat?
Als er vervroegde verkiezingen komen, heeft Spanje tijdelijk een demissionair kabinet. Dat klinkt abstract, maar het heeft heel concrete gevolgen.
Ten eerste: lopende wetgevingstrajecten stoppen. De nationale huurwet, die al jaren in de maak is en huurprijzen in heel Spanje zou moeten reguleren, ligt dan weer stil. Voor mensen die nu op zoek zijn naar een huurwoning, of hun contract willen verlengen, betekent dat nog meer onzekerheid. De huurprijzen in Spanje zijn al hoog, en zonder wetgeving verandert dat niet snel.
Ten tweede: overheidsinstanties vertragen. Vergunningstrajecten, aanvragen voor de TIE, inschrijvingen bij gemeentes, het gaat allemaal wat stroever als de politieke aandacht ergens anders ligt. Dat heb je bij eerdere crisissen ook gezien. Niet dramatisch, maar je merkt het.
Ten derde: belastingplannen veranderen mogelijk van koers. Sánchez heeft plannen ingediend voor extra belasting op grote vermogens en voor aanpassingen aan de zogenaamde Beckham-regeling, de gunstige belastingregeling voor nieuwe residenten. Een rechts kabinet na verkiezingen denkt daar anders over. Voor wie nu overweegt naar Spanje te verhuizen en de Beckham-regeling wil gebruiken, is het slim om dit te volgen.
Wat als er een rechtse coalitie komt?
Feijóo wil regeren zonder Vox, maar een rechts blok heeft eigen prioriteiten. Op het gebied van woningbeleid betekent dat waarschijnlijk minder regulering van huurprijzen en meer nadruk op eigendomsrechten van verhuurders. Voor huurders is dat geen goed nieuws.
Op belastinggebied verwacht je van een rechts kabinet verlaging van bepaalde heffingen, maar ook minder investeringen in publieke diensten. Voor expats die gebruikmaken van de Spaanse openbare zorg, is dat iets om in de gaten te houden.
De relatie met de EU blijft onder een rechts kabinet stabiel. Feijóo is pro-Europees. Dat betekent dat regelgeving vanuit Brussel gewoon doorloopt, en dat de positie van EU-burgers in Spanje formeel niet verandert.
Wat als er geen verkiezingen komen?
Mogelijk houdt Sánchez stand. Dat heeft hij eerder gedaan in situaties die er slechter uitzagen. In dat geval blijft de huidige coalitie aan de macht, maar blijft ze ook kwetsbaar. Wetgeving wordt dan op de valreep door het parlement geloodst of verder uitgesteld.
Voor de praktijk betekent dit: verwacht de komende maanden geen grote beleidsveranderingen die snel worden doorgevoerd. Of er nu wel of geen verkiezingen komen, de politieke energie gaat naar de eigen strijd. Wetten voor expats staan niet bovenaan de agenda.
Wat kun je nu doen?
Veel van wat er politiek gebeurt, heb je niet in de hand. Maar een paar dingen kun je wel regelen.
Als je een belastingkwestie hebt die afhangt van huidige wetgeving, regel dat dan nu. Niet later. Een demissionair kabinet kan geen nieuwe wetten aannemen, maar bestaande regels blijven gewoon van kracht. Gebruik dat.
Als je een TIE-aanvraag of verblijfsvergunning hebt lopen, volg die actief op. Niet afwachten. Bel je gemeente of de extranjería als je niks hoort.
Als je overweegt te investeren in Spaans vastgoed en je financiering afhangt van hypotheekrentes, weet dan dat politieke instabiliteit de rente niet direct beïnvloedt, maar de economische verwachtingen wel. De ECB bepaalt de rente, niet Madrid.
En als je je afvraagt wat de politieke crisis in Spanje jou al heeft gekost, is het antwoord: waarschijnlijk meer dan je denkt. Stijgende huurprijzen, uitgestelde wetgeving, vertraagde overheidsprocessen. Dat zijn geen toevalligheden, dat is het gevolg van aanhoudende politieke onzekerheid.
Wanneer weet je meer?
De komende weken wordt duidelijk of PNV en Junts meegaan in Feijóo's plan. Het Spaanse parlement heeft na de zomer ook een drukke agenda, en de begroting voor 2026 moet worden goedgekeurd. Als die stemming mislukt, is dat traditioneel het moment waarop een kabinet valt.
Houd het nieuws in de gaten, maar ga er niet vanuit dat alles morgen verandert. Spaanse politiek beweegt langzaam, ook als het turbulent lijkt. Heb je vragen over jouw situatie in Spanje? Bekijk het netwerk van professionals.