Je ontvangt je eerste salarisstrook in Spanje, kijkt naar het nettobedrag en denkt: dit klopt toch niet? Het is minder dan afgesproken, er staan afkortingen op die je niet kent, en je weet niet waar je moet beginnen om het te controleren. Dat is een heel normale eerste reactie. De Spaanse loonstrook ziet er anders uit dan de Nederlandse of Belgische, maar als je weet hoe de opbouw werkt, valt het reuze mee.
De basisopbouw: bruto naar netto
Een Spaanse loonstrook, de nómina, begint altijd met je salario bruto. Dat is het bedrag dat je hebt afgesproken met je werkgever. Van dat bedrag gaan twee dingen af voordat je netto-uitbetaling wordt berekend: je eigen bijdrage aan de sociale zekerheid, en de inhouding voor inkomstenbelasting.
Wat overblijft is je salario neto. Dat is wat er op je rekening komt.
Cotizaciones a la Seguridad Social
De bijdrage aan de sociale zekerheid heet de cotización. Als werknemer betaal je een deel zelf, de werkgever betaalt een groter deel bovenop jouw brutoloon. Wat van jouw loon afgaat is verdeeld in drie stukken:
- Contingencias comunes: dit dekt ziekte, zwangerschap en pensioenopbouw. Ongeveer 4,7% van je brutomaandloon.
- Desempleo: dit is de werkloosheidspremie. Ongeveer 1,55% als je een vast contract hebt, iets hoger bij een tijdelijk contract.
- Formación profesional: een klein percentage voor beroepsopleiding, meestal rond de 0,1%.
Samen betaal je als werknemer grofweg 6,35% van je brutoloon aan sociale zekerheid. Die percentages zijn vastgesteld door de overheid en gelden voor heel Spanje. Je kunt ze altijd terugvinden op de website van de Seguridad Social.
Wist je dat
De werkgever betaalt bovenop jouw bijdrage nog eens ongeveer 29 tot 30% over jouw brutoloon aan sociale zekerheid. Dat zie je niet op jouw loonstrook, maar het maakt werknemers in Spanje voor een werkgever flink duurder dan het brutosalaris doet vermoeden.
De retención: maandelijkse belastinginhoudingen
Het tweede bedrag dat van je loon afgaat is de retención sobre el IRPF. Dit is de maandelijkse inhouding van inkomstenbelasting. Spanje houdt die belasting niet pas achteraf, bij de jaarlijkse aangifte, maar al maandelijks in. Zo voorkomt de overheid dat mensen aan het einde van het jaar een grote rekening krijgen.
Hoe hoog dat percentage is, hangt af van je verwacht jaarsalaris, je persoonlijke situatie (kinderen, handicap, hypotheek) en soms de regio waar je werkt. Heb je een jaarsalaris van 25.000 euro bruto, dan zit je retención ruwweg tussen de 12 en 18%. Bij een salaris van 40.000 euro kan dat oplopen naar 20 tot 26%.
Je werkgever berekent die retención bij het begin van het dienstverband en past hem aan als je persoonlijke situatie verandert. Daarvoor gebruik je het formulier Modelo 145: dat vul je in bij indiensttreding en telkens als er iets verandert in je gezinssituatie.
Let op
Vul het Modelo 145 altijd eerlijk in. Als je aangeeft meer aftrekposten te hebben dan je werkelijk hebt, wordt er te weinig ingehouden. Bij de jaarlijkse aangifte moet je dan alsnog bijbetalen, soms met rente. Je kunt het formulier downloaden via de website van de Agencia Tributaria.
Wat staat er verder op de nómina?
Naast de inhoudingen zie je ook de opbouw van je brutoloon terug. Een Spaanse nómina is vaak uitgesplitst in meerdere componenten:
- Salario base: het vaste basissalaris dat in je cao of contract is vastgelegd.
- Complementos salariales: toeslagen zoals anciënniteit, productiviteit, nacht- of weekendtoeslag.
- Pagas extraordinarias: de extra maanden. In Spanje heb je wettelijk recht op twee bonusmaanden per jaar, in juni en december. Sommige bedrijven spreiden dit uit over de twaalf maanden, waardoor je maandloon iets hoger is. Andere bedrijven betalen ze apart uit.
Dat laatste punt is een veelgemaakte denkfout bij Nederlanders: een Spaans jaarsalaris van 24.000 euro is niet gelijk aan 2.000 euro per maand. Als de pagas apart worden uitbetaald, ontvang je twaalf keer een lager bedrag plus twee losse bonussen.
Zelf controleren of de berekening klopt
Je hoeft het niet op blind vertrouwen aan te nemen. De Agencia Tributaria heeft op hun website een rekentool waarmee je zelf kunt berekenen hoeveel retención er over jouw situatie ingehouden zou moeten worden. Zoek op de site naar "calculadora retenciones" of "Modelo 145". Je hebt je brutojaarsalaris, je persoonlijke situatie en het type contract nodig.
Als de berekening op je loonstrook significant afwijkt van wat de rekentool aangeeft, vraag je werkgever of de afdeling personeelszaken om uitleg. Fouten worden gemaakt, en het is altijd beter om het vroeg te ontdekken dan bij de jaaraangifte.
| Onderdeel | Wat het is | Percentage (indicatief) |
|---|---|---|
| Cotización (werknemer) | Bijdrage sociale zekerheid | ~6,35% van bruto |
| Retención IRPF | Maandelijkse belastinginhouding | Afhankelijk van salaris en situatie |
| Pagas extraordinarias | Extra maanden (juni/december) | 2x per jaar, of verspreid |
Na het jaar: de jaarlijkse aangifte
Aan het einde van het belastingjaar doe je in Spanje aangifte via de declaración de la renta, ook wel de IRPF-aangifte. De maandelijkse inhoudingen worden dan verrekend met wat je werkelijk verschuldigd was. Heb je te veel betaald, dan krijg je terug. Te weinig betaald, dan moet je bijbetalen.
Voor Nederlanders en Belgen in loondienst is de aangifte in veel gevallen niet zo ingewikkeld, zeker als je maar één inkomensbron hebt en geen ander vermogen in het buitenland. Maar het is goed om er op tijd bij stil te staan. Je kunt je aangifte doen via de Agencia Tributaria, of laten doen door een gestor, een Spaanse belastingadviseur.
Als je meer wilt weten over hoe de jaarlijkse aangifte werkt als je uit Nederland komt, lees dan ook het artikel IRPF-aangifte in Spanje: zo werkt het als je uit Nederland komt.