Spaans leren

Spaanse feestdagen: waarom je winkel dicht is en niemand het wist

· Redactie Nieuws uit Spanje · ← Terug naar blog
Spaanse feestdagen: waarom je winkel dicht is en niemand het wist

Je loopt naar de bakker voor brood en de rolluiken zitten potdicht. Geen briefje op de deur, geen aankondiging vooraf. Gewoon dicht. Je buurman haalt zijn schouders op: "Es fiesta, claro." Natuurlijk, het is feest. Alleen had jij daar geen idee van.

Dit overkomt bijna iedere Nederlander of Belg die net in Spanje woont. Want waar Nederland en België een overzichtelijk rijtje nationale feestdagen hebben, kent Spanje een systeem met drie lagen tegelijk. Landelijke feestdagen, regionale feestdagen per autonome gemeenschap, en dan ook nog lokale feestdagen per gemeente. En die laatste twee verschillen per plek waar je woont.

Drie lagen feestdagen, drie keer andere regels

De Spaanse overheid stelt elk jaar een beperkt aantal nationale feestdagen vast die in heel het land gelden. Denk aan Nieuwjaarsdag, Driekoningen op 6 januari, de Dag van de Arbeid op 1 mei, Kerst op 25 december en de Dag van de Spaanse Grondwet op 6 december.

Daarnaast bepaalt elke autonome gemeenschap, zeg maar elke regio zoals Andalusië, Catalonië of de Valenciaanse Gemeenschap, zelf een paar extra feestdagen. Dat kan de dag van de eigen regio zijn, zoals Dia de Andalucía op 28 februari, of een religieuze feestdag die elders niet gevierd wordt.

En dan is er nog een derde laag: elke gemeente mag zelf twee lokale feestdagen aanwijzen. Dit zijn vaak de patroonheilige van het dorp of de stad, of een lokale traditie die al eeuwen bestaat. Deze dagen staan meestal niet op de landelijke kalenders die je online vindt, maar wel op het bord bij het gemeentehuis, het ayuntamiento.

Het gevolg: een winkel in Valencia kan gewoon open zijn terwijl diezelfde winkelketen in Alicante dicht is, puur omdat de gemeente een andere lokale feestdag heeft aangewezen.

Waar vind je de juiste kalender

De enige betrouwbare manier om dit te checken is de kalender van je eigen gemeente, niet een algemene Spanje-kalender die je op Google tegenkomt. De meeste ayuntamientos publiceren aan het einde van het jaar een "calendario laboral" voor het jaar erop, met daarin alle landelijke, regionale en lokale feestdagen voor die specifieke gemeente.

Je vindt deze meestal op de website van je gemeente onder een kopje als "fiestas locales" of gewoon door te bellen of langs te gaan. Sommige regio's, zoals Catalonië en de Balearen, publiceren ook een overzicht per provincie op de website van de regionale overheid zelf.

Een handige vuistregel: als je ergens nieuw woont, vraag bij de inschrijving voor het empadronamiento (de inschrijving bij de gemeente, waarmee je officieel aantoont dat je daar woont) meteen naar de lokale feestdagenkalender. Veel gemeenteambtenaren geven die er zo bij, of wijzen je naar de juiste pagina.

Gesloten gemeentehuis in Spanje vanwege een lokale feestdag

Wat dit betekent voor afspraken en boodschappen

Op een nationale, regionale of lokale feestdag zijn in principe alle overheidsinstanties dicht: het gemeentehuis, de Oficina de Extranjería waar EU-burgers hun Certificado de Registro de Ciudadano de la Unión regelen, en meestal ook banken. Plan dus nooit een afspraak voor papierwerk vlak voor of na een feestdag zonder dit te checken, want dan loop je het risico dat het gebouw gewoon potdicht is terwijl jij er voor niets heen bent gereden.

Winkels en supermarkten mogen zelf kiezen of ze open gaan op een feestdag, al gelden er per regio weer andere regels over hoeveel "dias festivos de apertura comercial" (feestdagen waarop winkels mogen openen) er zijn. Grote ketens zoals Mercadona en Carrefour zijn op de meeste nationale feestdagen dicht, maar houden zich aan lokale regels voor de rest. Kleinere, lokale winkels sluiten vaak juist wél op de patroonheilige van het dorp, ook als de supermarkt om de hoek gewoon open is.

Horeca vormt meestal de uitzondering: restaurants en bars zijn op feestdagen juist vaak extra druk, want een fiesta betekent in Spanje ook vieren, en dat doe je met familie aan tafel.

Regionale feesten met een eigen karakter

Wat deze feestdagen voor nieuwkomers extra verwarrend maakt, is dat ze zelden "gewoon een vrije dag" zijn zoals in Nederland. Veel lokale feestdagen gaan gepaard met een hele week aan festiviteiten: optochten, vuurwerk, straatfeesten en soms wekenlange voorbereidingen.

Denk aan de Fallas in Valencia half maart, met enorme kartonnen beelden die aan het einde van het feest in brand gaan. Of de Feria de Abril in Sevilla, waar de hele stad een week lang in feesttent en flamencojurk loopt. In kleinere dorpen is het vaak de fiesta patronal, het feest van de beschermheilige, waarbij soms zelfs de hele gemeenschap meedoet aan een processie.

Voor jou als bewoner is het vooral handig om te weten dat deze feestweken vaak meer impact hebben dan de losse feestdag zelf. Rond de Fallas bijvoorbeeld liggen winkeltijden, verkeer en zelfs vuilnisophaal in Valencia een paar dagen overhoop, ook op dagen die officieel geen feestdag zijn.

Even plannen scheelt een hoop frustratie

Het makkelijkste is om aan het begin van elk jaar, of wanneer je ergens net gaat wonen, de lokale kalender van je gemeente op te zoeken en te noteren. Zet de nationale feestdagen, de feestdagen van je regio én de twee lokale feestdagen van je gemeente gewoon in je eigen agenda. Dan voorkom je dat je voor een dichte deur staat, of erger nog, een belangrijke afspraak bij de Oficina de Extranjería mist omdat je niet wist dat het die dag fiesta was.

Loop je vaker tegen dit soort praktische verschillen tussen regio's aan, bijvoorbeeld bij het regelen van papierwerk of het inschrijven bij de gemeente? Een gestor kent de lokale gebruiken in jouw gemeente vaak van binnen en buiten, en kan je behoeden voor dit soort verrassingen.


Headerfoto: San Fermin Pamplona via Pexels | Foto: Explora Andalucia via Pexels