Spanje heeft veertien officiële nationale feestdagen per jaar. Nederland heeft er acht. Dat verschil klinkt prettig totdat je erachter komt dat de supermarkt dicht is, de notaris niet opneemt en je betaling bij de bank twee dagen vertraging oploopt.
Drie lagen feestdagen, en je moet ze alle drie kennen
Het systeem werkt zo: er zijn nationale feestdagen die overal gelden, regionale feestdagen die per autonome gemeenschap worden vastgesteld, en lokale feestdagen die het ayuntamiento zelf bepaalt. Elke gemeente mag twee extra vrije dagen per jaar aanwijzen. In de praktijk betekent dit dat een feestdag in Sevilla geen feestdag is in Valencia, en andersom.
Nationale feestdagen die je altijd terugziet zijn onder andere 1 januari (Año Nuevo), 6 januari (Reyes Magos, Driekoningen), 1 mei (Día del Trabajo), 12 oktober (Fiesta Nacional, Dag van Spanje), 1 november (Todos los Santos), 6 december (Grondwetsdag), 8 december (Onbevlekte Ontvangenis) en 25 december (Navidad). Goede Vrijdag is ook nationaal vrij. Paasmaandag is dat níet, in tegenstelling tot Nederland. Dat verrast veel nieuwkomers.
Regionale verschillen die er echt toe doen
In de Comunitat Valenciana is 9 oktober vrij: de Día de la Comunitat Valenciana, ter herdenking van de inname van Valencia door Jaume I in 1238. In Catalonië is 11 september de Diada, de nationale dag van Catalonië. In Madrid vieren ze op 2 mei de opstand tegen de Fransen in 1808. In Andalusië is 28 februari de Día de Andalucía.
Die data klinken als geschiedenis, maar in de praktijk merk je er gewoon van: winkels dicht, openbaar vervoer op zondagsrooster, overheidsdiensten onbereikbaar. Een gestor of administratief adviseur die je helpt met je empadronamiento of andere papieren, is op zo'n dag simpelweg niet beschikbaar. Plannen met voldoende marge is geen luxe, het is een noodzaak.
Semana Santa is groter dan je verwacht
De Heilige Week voor Pasen is in Spanje een andere categorie. In steden als Sevilla, Málaga, Murcia en Cartagena is het een volksfeest van formaat met processies, muziek en mensenmassa's. Maar ook buiten die steden staat het dagelijks leven bijna stil. Scholen zijn de hele week dicht. Veel Spanjaarden reizen naar familie. Kleine bedrijven sluiten gewoon een week.
Voor expats met kinderen op een Spaanse school is dat anders dan in Nederland, waar de meivakantie korter is en minder centraal staat. Spanje zet de resources rond Semana Santa, en dat heeft gevolgen voor werkafspraken, leveringen en dienstverlening.
Puentes: hoe Spanjaarden van een feestdag een lang weekend maken
Een puente (letterlijk: brug) is wat Spanjaarden doen als een feestdag op donderdag of dinsdag valt: de vrijdag of maandag ertussen wordt dan ook vrij genomen. Niet altijd officieel, maar wel breed geaccepteerd. Als 12 oktober op een donderdag valt, kun je er vanuit gaan dat veel kantoren vrijdag ook dicht zijn.
Dat heeft concrete gevolgen. Reparateurs die maandag beloofd zijn, komen woensdag. Betalingen die dinsdag worden verwacht, komen donderdag. En als je afhankelijk bent van een Spaans overheidskantoor, kan een puente je planning met een week terugwerpen. Reken er gewoon altijd op dat er rond een feestdag één dag extra vertraging zit.
De feestdagen die Nederlanders het meest verrassen
Een paar momenten die steeds terugkomen in ervaringen van Nederlanders die hier wonen:
- 6 januari is in Spanje groter dan 25 december. De Reyes Magos, de drie koningen, brengen de cadeaus. De avond van de 5e zijn er optochten in bijna elke stad. Winkels zijn op 6 januari gesloten, ook supermarkten. - 8 december is een nationale feestdag die in Nederland niet bestaat. Bijna alles is dicht, ook in kleinere steden. - Lokale heiligendagen verschillen per gemeente. In sommige dorpen is er een week feria, de plaatselijke kermis, waarbij middenstand gewoon sluit. Je ontdekt dat soort dingen pas als je er woont.
Wat dit betekent voor je administratie en planning
Als je papieren wilt regelen, een afspraak wilt maken bij het ayuntamiento of een transactie wilt doen via een Spaanse bank: check de feestdagenkalender van jouw gemeente. De nationale feestdagen vind je op de website van het Ministerio de Trabajo (mites.gob.es). Regionale en lokale vrije dagen moet je opzoeken bij je autonome gemeenschap of je eigen gemeente.
Het is ook slim om je afspraken met een gestor of andere professionals ruim te plannen rondom puentes en regionale feestdagen. Een gestor kent het lokale ritme en kan je vertellen wanneer iets realistisch te regelen is.
Feria en lokale tradities: het leven vertraagt, maar dat hoeft geen probleem te zijn
Niet alles aan het Spaanse feestdagenritme is logistiek ongemak. De lokale ferias en religieuze tradities zijn ook de reden dat buurten samenkomen, dat je buren leert kennen en dat het leven er hier anders uitziet dan in Nederland. Als je weet wanneer de feria van je gemeente is, kun je er gewoon aan meedoen in plaats van ertegen te werken.
Het enige wat telt: weet van tevoren wat er komt. Een feestdag die je verrast kost je tijd. Een feestdag die je kent, geef je gewoon een plek in je agenda.
Headerfoto: Alem Sánchez via Pexels | Foto: luis Peralta via Pexels