Bijna 22.000 apotheken. Dat zijn er meer dan Starbucks-vestigingen in heel Europa. Spanje heeft een van de dichtste apotheeknetwerken ter wereld, en toch lopen veel Nederlanders en Belgen bij het eerste bezoek vast. Niet omdat het systeem slecht is, maar omdat het anders werkt dan ze gewend zijn.
Het groene kruis en wat erachter zit
De farmacia in Spanje is meer dan een plek om paracetamol te kopen. Apothekers geven hier advies dat in Nederland bij de huisarts terechtkomt. Je kunt er terecht voor kleine kwalen, wondverzorging, bloeddrukmetingen en zelfs bepaalde medicijnen die in Nederland alleen op recept zijn. De apotheker heeft een universitaire opleiding en is een volwaardige zorgverlener.
Wat je meteen opvalt: je betaalt bijna altijd mee, ook als je verzekerd bent. Dat heet een aportación. Hoeveel je betaalt, hangt af van je situatie.
Wat kost een recept bij de farmacia
Als je ingeschreven staat bij de Spaanse openbare zorg en een tarjeta sanitaria (zorgpas) hebt, betaal je een deel van de medicijnenprijs zelf. De rest vergoedt de Seguridad Social. Hoe hoog dat deel is, hangt af van je inkomen en je situatie:
- Werknemers en autonomos met een inkomen tot 18.000 euro per jaar betalen 40% van de medicijnprijs.
- Bij een inkomen tussen 18.000 en 100.000 euro is dat 50%.
- Boven de 100.000 euro betaal je 60%.
- Gepensioneerden met een laag pensioen betalen 10%, met een maximum van 8,23 euro per maand (bedrag 2024, controleer dit bij je Conselleria de Salut want het wordt jaarlijks aangepast).
- Mensen met een uitkering of in bepaalde kwetsbare situaties betalen niets.
Wist je dat
Spanje heeft een plafond op de eigen bijdrage voor gepensioneerden. In de praktijk betalen mensen met een laag AOW-pensioen per maand nooit meer dan een klein vast bedrag voor al hun medicijnen samen, ongeacht hoeveel ze er gebruiken.
Wat als je geen zorgpas hebt
Zonder tarjeta sanitaria betaal je gewoon de volle prijs. Dat klinkt logisch, maar het valt mensen vaak pas op als ze al maanden in Spanje wonen en niet weten hoe ze de pas aanvragen. Voor EU-burgers die hier werken of autonomo zijn, loopt de zorgpas via je inschrijving bij de Seguridad Social. Als je met een S1-formulier vanuit Nederland komt, werkt het via het INSS. Lees daarover meer in het artikel over het S1-formulier.
Heb je een privéverzekering en geen openbare zorgpas? Dan hangt het er helemaal van af wat je polis dekt. Sommige polissen vergoeden medicijnen bij een recept van hun eigen netwerk van artsen, andere vergoeden niets. Check de kleine lettertjes.
Medicijnen zonder recept
Veel medicijnen die je in Nederland vrij kunt kopen, zijn in Spanje ook verkrijgbaar zonder recept. Maar er zijn verschillen. Ibuprofen van 600 mg, dat in Nederland standaard vrij te koop is bij de drogist, is in Spanje soms alleen op recept verkrijgbaar afhankelijk van de verpakking. Antihistaminica, maagzuurremmers en bepaalde antibiotica: altijd even navragen bij de apotheker of je een recept nodig hebt.
Wat je in Spanje niet vindt bij de supermarkt of drogist: bijna alle medicijnen zitten achter de balie van de farmacia. Zelfs paracetamol vraag je aan de apotheker, die het dan van de plank pakt.
Let op
Breng je medicijnen mee vanuit Nederland voor langdurig gebruik, dan mag dat tot drie maanden voorraad voor persoonlijk gebruik zonder bijzondere vergunning. Meer dan dat, of bepaalde gecontroleerde middelen, vereisen extra documentatie. Vraag dit na bij je Nederlandse apotheek of de Spaanse douane voor je vertrekt.
De wacht-apotheek op zondag
Vandaag is het zondag. Niet elke farmacia is open, maar er is altijd een farmacia de guardia in je buurt. Die staat aangegeven op een bordje bij elke gesloten apotheek in de buurt, of je vindt het via de website van het College van Apothekers van jouw provincie. In veel steden kun je ook '112' bellen voor directe doorverwijzing.
De wachtapotheek rekent soms een kleine toeslag, maar die is wettelijk begrensd. Je hoeft niet bang te zijn voor willekeurige prijzen.
Recepten van een Nederlandse arts
Heb je een recept van je Nederlandse huisarts? In theorie is een Europees recept geldig in Spanje. In de praktijk werken Spaanse apothekers liever met een recept van een Spaanse arts, simpelweg omdat ze de dosering en het geneesmiddel moeten kunnen bevestigen. Bij twijfel: ga naar een Spaanse huisarts of spoedeisende hulp voor een lokaal recept. Het kost een paar minuten, maar voorkomt discussie bij de balie.
Chronische medicijnen en herhaalrecepten
Als je structureel medicijnen gebruikt, wordt het in Spanje iets anders geregeld dan je gewend bent. Een Spaanse huisarts kan een receta electrónica (digitaal recept) uitschrijven dat meerdere maanden geldig is. Je haalt de medicijnen dan steeds op bij de apotheek met je zorgpas, zonder telkens opnieuw naar de dokter te gaan. Dat systeem werkt prettig, maar je moet er wel voor ingeschreven staan bij een vaste huisarts.
Als je net bent ingeschreven bij de openbare zorg en voor het eerst je huisarts bezoekt, vraag dan meteen om dit digitale herhaalrecept als je chronische medicijnen gebruikt. Zo hoef je niet iedere keer terug.