Wie in Spanje een woning zoekt en wacht op betere omstandigheden, loopt het risico de eerste subsidieregelingen te missen terwijl het geld al verdeeld wordt.
Het Spaanse ministerie van Volkshuisvesting heeft deze week groen licht gegeven voor de verdeling van 7 miljard euro via het nieuwe Plan Estatal de Vivienda. De autonome regio's hebben ingestemd met de verdeling. Dat betekent dat het geld nu richting de regio's stroomt en dat lokale uitvoeringsregelingen in de komende maanden van kracht worden.
Wat zit er in het plan?
Het plan loopt tot en met 2029 en richt zich op meerdere pijlers: betaalbare huurwoningen, koopsubsidies voor starters, renovatie van bestaande woningvoorraad en de bouw van sociale huurwoningen. De 7 miljard wordt verdeeld over alle zeventien autonome regio's op basis van bevolkingsomvang en lokale woningnood.
Communidades als Madrid, Catalonië, Andalusië en Valencia krijgen het grootste deel van het geld. Voor expats die in die regio's wonen of naartoe willen, is het dus zinvol om de lokale uitwerking van het plan in de gaten te houden. Elke regio bepaalt namelijk zelf hoe ze de subsidies concreet inzetten.
Wat betekent dit als je huurt?
Een deel van het geld gaat naar het subsidiëren van huurwoningen onder de marktprijs, zogenaamde viviendas de alquiler asequible. Verhuurders die hun woning voor langere tijd onder een vastgesteld maximumtarief verhuren, krijgen daarvoor een vergoeding vanuit het plan. Het idee is dat dit het aanbod aan betaalbare huurwoningen vergroot.
Als huurder profiteer je daar indirect van: meer aanbod betekent in theorie minder druk op de huurprijzen. In de praktijk verschilt dit sterk per stad. In Barcelona en Madrid is de huurmarkt zo krap dat 7 miljard over vijf jaar verdeeld niet direct voelbaar zal zijn op straat. In kleinere steden en landelijke gebieden kan het effect groter zijn.
Wat betekent dit als je wilt kopen?
Voor starters en mensen met een beperkt inkomen zijn er koopsubsidies voorzien. Denk aan directe bijdragen aan de aankoopsom of gunstige leningsvoorwaarden via afspraken met banken. Of jij als Nederlandse of Belgische expat in aanmerking komt, hangt af van je verblijfsstatus en inkomenssituatie in Spanje.
Belangrijke basisvereiste bij de meeste regelingen: je moet empadronado zijn in de gemeente waar je de woning koopt, en de woning moet je hoofdverblijf worden. Een tweede woning of vakantiewoning valt buiten het plan. Heb je een NIE en een Spaans fiscaal nummer, dan kun je in principe aan de inkomenstoets meedoen net als een Spaanse staatsburger.
Renovatiesubsidies: hier liggen kansen
Een onderdeel dat minder aandacht krijgt maar voor veel expats interessant is: de renovatiesubsidies. Een flink deel van het budget gaat naar het verduurzamen en opknappen van bestaande woningvoorraad. Denk aan isolatie, zonnepanelen, nieuwe verwarmingssystemen en toegankelijkheidsaanpassingen.
Vele Nederlanders en Belgen kopen in Spanje een oudere woning, vaak in landelijke gebieden, die renovatie nodig heeft. Via het Plan Estatal de Vivienda, gecombineerd met de al lopende Europese NEXT Generation-subsidies, zijn er serieuze bedragen beschikbaar. Subsidies van 40 tot 80 procent van de renovatiekosten zijn geen uitzondering, afhankelijk van het type ingreep en je inkomen.
Het aanvragen gaat via de autonome regio. Kijk op de website van je comunidad autónoma onder begrippen als 'ayudas rehabilitación vivienda' of 'programa de mejora energética'. De aanvraagportalen openen doorgaans binnen enkele maanden nadat het nationale plan is goedgekeurd.
Waar moet je nu al rekening mee houden?
Het plan is goedgekeurd, maar de uitvoering loopt via de regio's. Dat betekent vertraging. In de praktijk duurt het drie tot zes maanden voordat aanvraagprocedures echt operationeel zijn. Wie dit jaar nog subsidie wil aanvragen voor een renovatie of aankoop, doet er goed aan alvast de benodigde documenten op orde te zetten.
Welke documenten heb je doorgaans nodig? Je NIE of TIE, bewijs van empadronamiento, een recente belastingaangifte in Spanje (IRPF), en bij renovaties een technisch rapport van de woning. Laat dat laatste opstellen door een arquitecto técnico, want zonder dat rapport wordt een subsidieaanvraag vrijwel altijd afgewezen.
Sociale huurwoningen: ook voor expats?
Het plan voorziet ook in de bouw van nieuwe vivienda de protección oficial, sociale huurwoningen. De wachtlijsten hiervoor zijn in veel steden lang. Als expat kun je je inschrijven, maar de toewijzingscriteria geven vaak voorrang aan mensen met een langere lokale woninghistorie. Praktisch gezien is dit voor de meeste nieuwkomers geen realistische optie op korte termijn.
Dat neemt niet weg dat het de moeite waard is om je in te schrijven als je al meerdere jaren in Spanje woont. De inschrijving kost niets en houdt je opties open.
Wat kun je nu doen?
Zorg dat je basisadministratie op orde is: empadronamiento, NIE of TIE, en minstens één belastingaangifte in Spanje op naam. Volg de website van je autonome regio voor het moment waarop de aanvraagportalen openen. En als je een renovatie overweegt, laat dan alvast een woningrapport opstellen. Dat kost gemiddeld tussen de 300 en 600 euro en is bij vrijwel elke subsidieaanvraag verplicht.
---
Headerfoto: [Jo Kassis](https://www.pexels.com/@jokassis) via [Pexels](https://www.pexels.com/photo/building-with-apartments-in-city-5461976/) | Foto: [Vitaly Gariev](https://www.pexels.com/@silverkblack) via [Pexels](https://www.pexels.com/photo/young-couple-meeting-financial-advisor-for-consultation-36729962/)