Elk jaar hetzelfde ritueel. Een paar weken terug naar Nederland, familie zien, de koffer vol speculaas de andere kant op. En elke keer merk ik hetzelfde: na een week of twee voel ik mijn Spaans wegglijden. Niet dramatisch, geen woorden die ik meteen vergeet. Maar het zit minder los. Ik moet erover nadenken voor ik ¿qué tal? zeg in plaats van automatisch.
Dat is logisch. Je hersenen schakelen over op de taal die je om je heen hoort. In Nederland is dat Nederlands, de hele dag, overal. Spaans krijgt geen enkele prikkel meer. En een taal die je net aan het opbouwen bent, zakt sneller weg dan een taal die al jaren in je zit.
Waarom het zo snel gaat
Het gekke is dat het niet lang hoeft te duren voor je het merkt. Twee weken is al genoeg om te voelen dat woorden die normaal vanzelf komen, nu even moeten worden opgezocht in je hoofd. Dat is geen teken dat je slecht bent in Spaans. Het is gewoon hoe het werkt als je op A2 naar B1 niveau zit: de taal is nog niet automatisch genoeg om zonder voeding stevig te blijven staan.
Bij mensen die al jaren vloeiend Spaans spreken is dat anders. Die kunnen maanden wegblijven en binnen een dag weer volledig instappen. Maar als je er middenin zit, met moeite net een beetje gevoel voor de taal hebt opgebouwd, dan is drie weken stilte genoeg om een stap terug te doen.
Wat ik wel blijf doen
Ik probeer niet te doen alsof ik in Spanje ben als ik in Nederland zit. Dat werkt niet en het hoeft ook niet. Wat wel helpt is kleine dingen aanhouden die weinig tijd kosten.
Ik lees elke ochtend nog steeds een kort artikel in het Spaans bij de koffie, precies zoals ik dat in Spanje zou doen. Niet omdat ik per se nieuw nieuws moet weten, maar omdat mijn ogen en hoofd dan toch even in het Spaans werken. Leí un artículo esta mañana (ik las vanochtend een artikel) kost vijf minuten en is genoeg om de taal niet helemaal te laten wegzakken. Wie dat nog niet doet: ik schreef eerder al over waarom leren met echt nieuws werkt, en dat geldt net zo goed als onderhoud, niet alleen als leermethode.
Een tweede ding dat ik blijf doen: hardop praten tegen mezelf, ook al klinkt dat gek in een Nederlandse keuken. Tengo que comprar pan (ik moet brood kopen) zeg ik soms gewoon hardop terwijl ik een boodschappenlijstje maak, ook al sta ik in Nederland en koop ik geen Spaans brood. Het gaat niet om de inhoud, het gaat om je mond en je hoofd actief houden in die taal.
Bellen of appen met iemand in Spanje
Als er iemand is met wie je normaal Spaans spreekt, een buurvrouw, iemand van de bakker, een taalmaatje, dan is een kort telefoontje of berichtje tijdens je verblijf in Nederland goud waard. Te escribo desde Holanda, todo bien por aquí (ik schrijf je vanuit Nederland, hier gaat alles goed) is een simpel appje, maar het houdt de verbinding met de taal levend terwijl je er niet bent.
Heb je geen vaste gesprekspartner, dan is dit een goed moment om te kijken naar een intercambio, al werkt dat net zo goed vanuit Nederland via een videobelletje als vanuit Spanje zelf.
Terugkomen voelt zwaarder dan het is
Wat ik vooral geleerd heb: de eerste dag terug in Spanje voelt vaak alsof je weer bij nul begint. De caissière zegt iets en je staat even met je mond vol tanden. Dat duurt meestal hooguit een paar dagen. Je hersenen schakelen terug zodra ze weer de kans krijgen, vaak sneller dan je zou verwachten na een stille periode.
Het helpt om dat van tevoren te weten. Het is geen teken dat je niveau gezakt is, het is gewoon je brein dat even moet opstarten. Perdona, ¿puedes repetir? (sorry, kun je het herhalen?) is een prima eerste zin na een vakantie in Nederland, net zo goed als wanneer je net begint met Spaans.
En na een dag of twee, soms al na een gesprek op het terras, zit het er weer gewoon in. Alsof je nooit weg bent geweest.
Voor de duidelijkheid: ik ben geen leraar Spaans. Ik woon in Spanje en leer de taal zelf, elke ochtend opnieuw. Deze serie bestaat omdat alle informatie over Spaans leren versnipperd over het internet ligt. Hier zet ik het per klein onderwerp op een rij, zoals ik het zelf had willen vinden.
Headerfoto: Gustavo Fring via Pexels | Foto: betül nur akyürek via Pexels