Je staat bij een losstaande geldautomaat in een drukke winkelstraat, misschien in Torrevieja, misschien op de Gran Vía in Madrid. Je steekt je pas erin, typt je pincode, en loopt weer door. Niets bijzonders, denk je. Maar precies op dat soort plekken, bij vrijstaande automaten in toeristengebieden en bij benzinestations langs de snelweg, slaan skimmers het vaakst toe.
Skimming is niet nieuw, maar het verdwijnt ook niet. Spaanse politie en banken waarschuwen geregeld voor nieuwe golven, vooral in de zomer en rond kerst, als er meer buitenlanders en meer contant geld in omloop zijn. Het gaat niet om een enkel incident, het is een vorm van fraude die blijft terugkomen omdat hij simpelweg werkt.
Hoe het precies werkt
Een skimmer is een dun apparaatje dat criminelen over de echte kaartlezer plaatsen. Zodra jij je pas erin steekt, leest dat apparaatje de magneetstrip van je kaart uit en slaat de gegevens op. Tegelijk hebben ze meestal een tweede trucje nodig om je pincode te pakken te krijgen: een piepklein cameraatje boven het toetsenbord, verstopt in een reclamefolder of een nep-verlichtingsstrip, of een dun plastic laagje over de toetsen zelf dat precies registreert welke cijfers je indrukt.
Met die twee stukjes informatie, je kaartgegevens en je pincode, kunnen ze een kopie van je pas maken. Die kopie gebruiken ze vervolgens om geld op te nemen, vaak niet meteen, maar dagen of zelfs weken later, als jij allang niet meer aan die ene automaat denkt.
Let op
Automaten die vrij op straat staan, los van een bankgebouw, zijn vaker doelwit dan automaten binnen in een bankfiliaal. Criminelen hebben dan meer tijd en ruimte om ongezien een apparaatje te plaatsen.
Waar je concreet op moet letten
- Voel aan de sleuf waar je kaart in gaat voordat je hem erin steekt. Zit er iets los, wiebelt het, voelt het dikker of anders aan dan je gewend bent, gebruik die automaat dan niet.
- Kijk naar het toetsenbord. Staat er een extra laagje overheen, of ziet het er net anders uit dan de rest van de automaat, wees dan achterdochtig.
- Dek altijd je hand af als je je pincode intypt, ook als er niemand in de buurt lijkt te staan. Een verborgen cameraatje zie je vaak niet.
Kies waar mogelijk voor een geldautomaat binnen een bankkantoor in plaats van een vrijstaande automaat op straat of bij een tankstation. Binnen is er meer toezicht en minder kans dat iemand ongezien aan de apparatuur heeft kunnen sleutelen.
Wat te doen als het toch misgaat
Check je bankapp regelmatig, niet pas aan het eind van de maand. Hoe eerder je een afschrijving ziet die je niet herkent, hoe sneller je je bank kunt bellen om de pas te blokkeren. De meeste Nederlandse en Belgische banken hebben een noodnummer dat ook vanuit Spanje werkt, vaak te vinden in de bankapp zelf onder 'kaart blokkeren' of 'noodgevallen'.
Meld fraude altijd ook bij de Spaanse politie, via een denuncia bij de Guardia Civil of Policía Nacional. Dat is niet alleen voor de statistieken, je hebt dat document vaak ook nodig als bewijs richting je bank of verzekering.
Praktische tip
Zet een lage dagelijkse pinlimiet in je bankapp, zeker als je in Spanje vooral contant geld opneemt bij losstaande automaten. Mocht je pas toch gekopieerd worden, dan is de schade in één klap een stuk beperkter.
De link met andere vormen van fraude
Skimming is in feite de fysieke versie van wat je ook online tegenkomt. We schreven eerder al over phishing in Spanje, waarbij criminelen via nepmails van de bank proberen aan je gegevens te komen. Bij skimming gebeurt hetzelfde, alleen dan via een manipulatie van de automaat zelf in plaats van je inbox.
Het voelt misschien overdreven om elke keer aan een kaartlezer te voelen voordat je je pas erin steekt. Maar die paar seconden extra aandacht zijn precies het verschil tussen een normale pinbeurt en een leeggetrokken rekening.