Kosten van leven

Siësta in Spanje: waarom je winkel soms wel en soms niet dicht is

· Redactie Nieuws uit Spanje · ← Terug naar blog
Siësta in Spanje: waarom je winkel soms wel en soms niet dicht is

De meeste Nederlanders en Belgen die naar Spanje verhuizen weten dat de winkels tussen de middag dicht gaan. Wat ze niet weten is dat die siësta allang niet meer overal bestaat, en dat je juist in de steden waar je waarschijnlijk gaat wonen voor verrassingen komt te staan.

Je loopt om half drie met een boodschappenlijstje richting de dichtstbijzijnde kruidenier en staat voor een dicht rolluik. Geen bordje, geen uitleg, gewoon dicht. Terwijl de supermarkt verderop gewoon open is en een paar straten verder een Chinese bazaar al jaren non-stop open is van negen tot negen. Dat is geen toeval. Het is het resultaat van een lappendeken aan regels die per regio, per gemeente en soms per winkelketen verschilt.

Waarom de siësta niet overal hetzelfde is

De siësta als concept komt voort uit het klimaat: in de hete middaguren lag het leven stil, en dat gold vroeger voor bijna heel Spanje. Kleine, familiebedrijven sluiten vaak nog steeds tussen 14.00 en 17.00 uur, soms zelfs tot half zes. Dat zie je vooral in kleinere plaatsen in het binnenland, in Andalusië en in delen van Extremadura en Castilië.

Maar in de grote steden en toeristische kustgebieden is dat beeld al jaren aan het veranderen. Winkelketens, supermarkten en de meeste winkels in winkelcentra blijven gewoon doorlopend open. Mercadona, Carrefour en de meeste Lidl-vestigingen sluiten niet voor de lunch. In Madrid, Barcelona en langs de Costa del Sol vind je in het centrum steeds minder zaken die nog echt dichtgaan tussen de middag.

De regels voor winkeltijden zijn in Spanje namelijk niet landelijk vastgelegd maar per autonome regio (comunidad autónoma) geregeld. Elke regio bepaalt zelf hoeveel koopzondagen er per jaar zijn en wat de maximale openingstijden zijn. Madrid heeft bijvoorbeeld een van de meest liberale regimes van het land, met veel vrijheid voor winkeliers om zelf hun uren te bepalen en relatief veel koopzondagen. Andere regio's, zoals bepaalde delen van Catalonië, houden juist vast aan strengere beperkingen ter bescherming van kleine lokale ondernemers. Check daarom altijd de regels van je eigen gemeente of regio als je zelf een onderneming start of gewoon wilt weten waarom de supermarkt op zondag dicht is: de regionale Consejería de Comercio publiceert dit, en een gestor kan je hierbij ook helpen als je zelf een winkel of horecazaak wilt openen.

Wat dit concreet betekent voor jouw week

Als je in Spanje gaat wonen, is het slim om je ritme aan te passen aan waar je woont, niet aan wat je gewend was in Nederland of België.

In kleinere dorpen en binnenlandse plaatsen geldt vaak nog altijd: winkels open van negen of tien uur 's ochtends tot een uur of twee, dan dicht, en weer open vanaf vijf tot acht of half negen 's avonds. Dat betekent dat je boodschappen voor het avondeten vaak pas laat in de middag doet, en dat is ook precies wanneer Spanjaarden zelf pas rond negen of tien uur gaan eten.

Drukke winkelstraat in een Spaanse stad met geopende winkels

Apotheken werken meestal met een rotatiesysteem: als de ene dicht is, is er altijd een andere in de buurt open, de zogenoemde farmacia de guardia. Die informatie hangt meestal op de deur van elke apotheek of staat op de site van de lokale apothekersvereniging.

Overheidsinstanties, zoals het gemeentehuis (ayuntamiento) voor zaken als de empadronamiento (inschrijving als inwoner), werken bijna overal met vaste ochtendtijden, vaak van negen tot twee, en zijn 's middags helemaal dicht. Daar helpt geen regionale uitzondering: als je daar iets moet regelen, ga dan 's ochtends vroeg, want de rij kan flink oplopen tegen het einde van de ochtend.

Restaurants volgen een eigen ritme dat niets met winkeltijden te maken heeft. De lunch begint zelden voor half twee en veel keukens sluiten tussen vier en acht uur 's middags helemaal. Kom je als Nederlander om zes uur binnenlopen voor het avondeten, dan vind je vaak alleen een bar open voor tapas, niet voor een volledig diner.

Koopzondagen: niet overal hetzelfde aantal

Een ander punt waar veel nieuwkomers tegenaan lopen: in Spanje is zondagopening geen vanzelfsprekendheid zoals in sommige Nederlandse steden inmiddels wel is. Elke regio stelt een beperkt aantal koopzondagen per jaar vast, vaak rond de tien tot zestien dagen per jaar, meestal rond de kerstperiode en in de zomer voor toeristische gebieden. Buiten die aangewezen zondagen blijven de meeste winkels, met uitzondering van kleine buurtwinkels onder een bepaalde oppervlakte en horeca, gewoon dicht.

Dat verklaart waarom je op een gewone zondag in augustus in een toeristenstad als Alicante alles open kan vinden, terwijl diezelfde winkelstraat in een rustiger seizoen op zondag een spookstad lijkt. De regionale overheid publiceert de lijst met koopzondagen meestal aan het begin van het jaar, dus wil je dit voor jouw regio precies weten, zoek dan naar "domingos de apertura" gecombineerd met de naam van je regio.

Hoe je je eigen ritme het beste aanpast

Het makkelijkste is om gewoon de gewoontes van je directe omgeving over te nemen in plaats van vast te houden aan Nederlandse of Belgische tijden. Boodschappen doe je het beste 's ochtends vroeg of na vijf uur 's middags als je in een kleinere plaats woont. In de grotere steden en bij de grote ketens maakt het eigenlijk niet zoveel uit, want die zijn vaak van negen tot negen of tien open.

Voor afspraken bij de gemeente, notaris of bank geldt eigenlijk altijd: ga zo vroeg mogelijk. Veel van deze instanties werken namelijk alleen in de ochtend, ook al staat dat niet altijd duidelijk op de website vermeld.

En heb je zelf plannen om een winkel, restaurant of ander bedrijf te starten in Spanje, dan is het zeker de moeite waard om vooraf uit te zoeken welke regionale regels voor openingstijden gelden en hoeveel koopzondagen je mag draaien. Dat scheelt verrassingen achteraf en voorkomt een boete voor een winkel die buiten de toegestane uren open is. Twijfel je over wat voor jouw situatie geldt, dan is het verstandig om dit uit te laten zoeken door een van de professionals die bekend zijn met de lokale regelgeving in jouw regio.


Headerfoto: Jose Manuel Espigares Garcia via Pexels | Foto: Emilio Sánchez Hernández via Pexels