Je staat op de speelplaats, je kind van zes huilt omdat het de juf niet verstaat, en jij twijfelt ineens of je wel de juiste school hebt gekozen. Dat moment komt bij bijna iedereen die met kinderen naar Spanje verhuist. En het vervelende is: die keuze maak je meestal al voordat je goed weet hoe het Spaanse onderwijssysteem in elkaar steekt.
In Spanje zijn er grofweg drie soorten scholen. Elke optie heeft eigen voor- en nadelen, en welke het beste past hangt sterk af van de leeftijd van je kind, hoeveel Spaans het al spreekt en hoe lang jullie van plan zijn te blijven.
De drie opties op een rij
Colegio público is de openbare school, gratis en volledig in het Spaans (of in de regionale taal zoals Catalaans of Baskisch, afhankelijk van waar je woont). Dit is doorgaans de snelste route naar taalverwerving en lokale vriendjes, maar je kind springt wel in het diepe.
Colegio concertado is een tussenvorm: de school krijgt subsidie van de overheid maar vraagt ook een eigen bijdrage, vaak tussen de 50 en 150 euro per maand. Veel concertados hebben een katholieke achtergrond, al is dat niet overal zo strikt. Kwaliteit en sfeer verschillen sterk per school.
Colegio privado en internationale scholen zijn volledig particulier. Hier betaal je al snel 300 tot 1.500 euro per maand, afhankelijk van regio en curriculum. Je vindt hier Brits, Amerikaans, Frans en soms Nederlands onderwijs (zoals de Nederlandse School in Madrid of Barcelona). Lesgeld zegt niet alles: vraag altijd naar het exacte curriculum en of het aansluit bij eventuele terugkeer naar Nederland of België.
Gemiddelde maandkosten per schooltype
Bron: indicatieve bedragen, controleer de actuele tarieven bij de school zelf
Wat de leeftijd van je kind betekent
Hoe jonger je kind, hoe makkelijker de overstap naar een Spaanstalige school meestal verloopt. Kleuters en kinderen in de eerste jaren van de basisschool (primaria) pikken een nieuwe taal doorgaans binnen enkele maanden tot een jaar aardig op, al verschilt dit sterk per kind. Bij tieners ligt dat anders: die missen soms een jaar aan inhoudelijke vooruitgang omdat ze eerst de taal moeten bijbenen. Voor hen kan een internationale school of een school met extra taalondersteuning (vaak aangeduid als aula de enlace of apoyo) een beter startpunt zijn, met als doel om later alsnog over te stappen naar regulier Spaans onderwijs.
Wat je nodig hebt om in te schrijven
Voor inschrijving op een Spaanse school heb je in de meeste gevallen nodig: het empadronamiento (je inschrijving bij de gemeente waar je woont), het paspoort of identiteitskaart van je kind, en vaak ook een NIE-nummer. Zonder empadronamiento kun je in sommige gemeenten niet eens meedoen aan de toewijzingsronde, omdat woonadres meeweegt in het puntensysteem waarmee scholen plekken verdelen. De exacte regels en benodigde documenten verschillen per gemeente en regio, dus check dit vooraf bij de school of gemeente zelf.
Let op
De inschrijfperiode (periodo de escolarización) voor het volgende schooljaar valt in veel regio's rond maart, maar de exacte data verschillen per regio en gemeente. Wacht je tot de zomer, dan is de beste school in jouw buurt vaak al vol.
Taal is niet het enige verschil
Een veelgemaakte misvatting is dat een internationale school automatisch beter is omdat het in het Engels gaat. Dat hangt er maar vanaf wat je doel is. Blijf je langere tijd in Spanje, dan is snel Spaans leren via een openbare school vaak waardevoller voor de integratie van je kind, en ook voor jezelf als ouder: je komt makkelijker in contact met andere ouders op het schoolplein. Ga je over een paar jaar terug naar Nederland of België, dan kan een internationaal curriculum de overstap soepeler maken.
Het is ook goed om te weten dat een concertado school vaak een goede middenweg biedt: Spaanstalig onderwijs met iets meer structuur en kleinere klassen dan sommige openbare scholen, voor een bescheiden eigen bijdrage.
Wist je dat
Sommige regio's, zoals Catalonië en de Balearen, geven een flink deel van het onderwijs in de regionale taal. Check dit vooraf, want dat betekent dat je kind naast Spaans soms ook Catalaans of een andere regionale taal moet leren.
Twijfel je nog, bezoek dan sowieso een paar scholen voordat je kiest. Een rondleiding zegt vaak meer dan een website, en je voelt snel genoeg of de sfeer past bij je kind. En mocht de overgang lastiger verlopen dan verwacht, lees dan ook Je kind went moeilijker op school dan je denkt voor wat je daaraan kunt doen.