Je hebt tien jaar in Nederland gewerkt, daarna twintig jaar in Spanje als werknemer of autonomo. De vraag die je vroeg of laat krijgt: wat levert dat op aan pensioen? Het antwoord is minder simpel dan je hoopt, maar een stuk positiever dan veel mensen verwachten.
Twee landen, één berekening
Binnen de EU geldt het principe van totalisering. Dat betekent dat je werkjaren in verschillende EU-landen bij elkaar worden opgeteld om te bepalen of je recht hebt op een pensioen in elk van die landen. Je werkt niet twee keer voor hetzelfde pensioen, maar elk land kijkt wel eerst of je zonder de buitenlandse jaren al recht hebt op een uitkering.
Een concreet voorbeeld: Spanje vereist minimaal 15 jaar bijdragen aan de Seguridad Social om überhaupt recht te hebben op een Spaans ouderdomspensioen. Als je er maar twaalf jaar hebt gewerkt, kom je normaal niet in aanmerking. Maar als je daarvoor acht jaar in Nederland hebt gewerkt, tellen die mee in de toetsing. Je hebt dan in totaal twintig jaar bijgedragen, en Spanje betaalt zijn deel uit.
Nederland doet daarna hetzelfde: de SVB berekent jouw AOW op basis van de jaren dat je in Nederland verzekerd was, ongeacht wat je in Spanje opbouwt. Die twee stromen staan volledig los van elkaar.
Wat Spanje uitbetaalt
Het Spaanse pensioen heet de pensión de jubilación en wordt berekend via de Seguridad Social. De hoogte hangt af van twee dingen: hoeveel jaar je hebt bijgedragen, en wat je gemiddeld verdiende (of als autonomo: over welke grondslag je bijdroeg) in de laatste vijftien tot vijfentwintig jaar voor je pensioen.
Hoe meer jaar, hoe hoger het percentage van de berekeningsbasis dat je ontvangt. Met 15 jaar krijg je 50 procent. Met 35 jaar of meer kom je op 100 procent. Elk jaar ertussenin telt mee in kleine stappen. Je kunt je eigen overzicht controleren via de website of app van de Seguridad Social (seg-social.es), waar je je 'vida laboral' kunt opvragen: een volledig overzicht van je bijdragejaren in Spanje.
Wist je dat
Je vida laboral ook je bijdragejaren uit andere EU-landen kan bevatten, als je die tijdig hebt laten registreren. Vraag dit op via Mi Seguridad Social met je Cl@ve of certificado digital.
Autonomo: dezelfde rechten, andere risico's
Als je als autonomo werkt in Spanje, bouw je ook pensioen op via de RETA, de bijdrage voor zelfstandigen. Maar hier zit een belangrijk verschil met Nederland: je kiest zelf de grondslag waarover je bijdraagt. Wie jarenlang op de laagste grondslag heeft bijgedragen om de maandelijkse kosten laag te houden, krijgt later ook een lager pensioen.
Sinds 2023 is het systeem voor autonomos hervormd: de grondslag wordt stapsgewijs gekoppeld aan je werkelijke inkomen. Dat is voor lage inkomens gunstiger, maar voor hogere inkomens duurder. De overgangsperiode loopt tot 2032. Als je nu autonomo bent en je hebt je bijdrages nooit goed doorgerekend op je latere pensioen, is het verstandig om dit eens met een gestor of pensioenadviseur door te spreken.
Let op
Wie als autonomo op de minimale grondslag bijdraagt en later met pensioen gaat, kan uitkomen op een Spaans pensioen van minder dan 700 euro per maand. Dat is minder dan het minimumloon en nauwelijks voldoende voor de vaste lasten in de meeste Spaanse steden.
Wanneer kun je met pensioen?
De officiële pensioenleeftijd in Spanje stijgt geleidelijk en ligt in 2026 op 66 jaar en 8 maanden, als je minder dan 38 jaar en 3 maanden hebt bijgedragen. Heb je meer bijdragejaren, dan kun je op 65 jaar al volledig met pensioen. Er is ook een mogelijkheid tot vervroegd pensioen, maar dat kost je per jaar dat je vroeger stopt een korting op het maandbedrag.
Voor Nederlanders die ook AOW opbouwen geldt: de AOW-leeftijd in Nederland staat los van de Spaanse pensioenleeftijd. Je kunt dus te maken krijgen met een periode waarin je al Spaans pensioen ontvangt maar nog geen AOW, of andersom.
Spaans pensioen: percentage van berekeningsbasis per bijdragejaren
Bron: Seguridad Social (seg-social.es), indicatieve percentages — exacte berekening hangt af van bijdragegrondslag en jaar van aanvraag
Wat je nu al kunt doen
Er zijn een paar dingen die je zelf kunt controleren zonder meteen een adviseur nodig te hebben. Vraag je vida laboral op via Mi Seguridad Social. Kijk hoeveel bijdragejaren erin staan en of er periodes ontbreken. Als je ooit als werknemer hebt gewerkt en je ziet een gat, kan dat een fout zijn die je kunt laten corrigeren.
Wil je ook weten wat er vanuit Nederland wordt opgebouwd, vraag dan bij de SVB (svb.nl) een pensioenoverzicht op. Dat geeft inzicht in je AOW-opbouw en eventuele gaten door jaren dat je niet in Nederland verzekerd was.
Heb je een complexe situatie, bijvoorbeeld gewerkt in meerdere landen, een periode als autonomo en een periode in loondienst, of vermogen in Nederland en Spanje? Dan is het de moeite waard om dit met een gestor of onafhankelijk pensioenadviseur door te lopen. De exacte berekening van het Spaanse pensioen is maatwerk en de regels kunnen per situatie sterk verschillen.