De meeste Nederlanders die naar Spanje verhuizen weten dat hun AOW blijft doorlopen. Wat ze niet weten is dat ze ondertussen soms jarenlang geen pensioen opbouwen — en pas later merken wat dat verschil in euro's betekent.
AOW: je bouwt het niet bij, maar je verspeelt het ook niet
Je AOW wordt bepaald door het aantal jaren dat je verzekerd was in Nederland. Dat is het geval zolang je in Nederland woonachtig of werkzaam was. Zodra je naar Spanje verhuist en stopt met werken voor een Nederlands bedrijf, bouw je geen AOW meer op. Elk jaar dat je buiten Nederland woont en niet verzekerd bent, kost je 2% van je uiteindelijke AOW-uitkering.
Ben je van plan om 10 jaar in Spanje te wonen voor je pensioenleeftijd, dan kan dat je AOW 20% lager uitvallen dan je had verwacht. Je kunt dit opvangen door je vrijwillig bij te verzekeren bij de SVB (Sociale Verzekeringsbank). De premie daarvoor is afhankelijk van je inkomen. Of dat slim is, hangt af van hoe lang je van plan bent te blijven en hoe oud je nu bent. De SVB heeft een online rekentool waarmee je dit kunt uitrekenen.
Wat gebeurt er met je opgebouwde pensioen uit Nederland?
Werknemerspensioen dat je al hebt opgebouwd via een vroegere werkgever in Nederland blijft staan. Je pensioenfonds beheert dat gewoon door, ook als je in Spanje woont. Wat verandert is waar je straks belasting over betaalt.
Het belastingverdrag tussen Nederland en Spanje regelt in grote lijnen wie mag heffen. Privaat pensioen (via een pensioenfonds of verzekeraar) wordt doorgaans belast in het land waar je woont als je uitkeringen gaat ontvangen — dus in Spanje. Overheidspensioen, zoals ABP voor ambtenaren, blijft juist in Nederland belastbaar. Dit onderscheid is belangrijk, en het loont om dit met een belastingadviseur die in beide landen thuis is door te nemen voordat je beslissingen neemt over afkoop of overdracht.
Spaans pensioen opbouwen als werknemer of zelfstandige
Werk je in Spanje in loondienst of als zelfstandige, dan bouw je Spaans staatspensioen op via de Seguridad Social. Als werknemer draag je samen met je werkgever premies af. Als zelfstandige betaal je de volledige bijdrage zelf, via het autonomo-stelsel.
Het Spaanse pensioenstelsel is gebaseerd op het aantal gewerkte jaren en het gemiddelde van je bijdragebasis over de laatste jaren voor pensioen. Het minimaal vereiste aantal bijdragejaren voor recht op een volledige uitkering loopt op naar 37 jaar in 2027. Heb je minder jaren opgebouwd, dan krijg je een lagere of helemaal geen uitkering. Controleer je opgebouwde jaren via de officiële website van de Seguridad Social (seg-social.es) met je Cl@ve of digitaal certificaat.
Belangrijk: jaren die je in Nederland hebt gewerkt, kunnen meetellen voor de Spaanse pensioenduur. Dat heet de totaliseringsregel en vloeit voort uit Europese coördinatieverordeningen. Je ontvangt dan van beide landen een apart deel van je pensioen, naar rato van de jaren die je in dat land hebt gewerkt.
Aanvullend pensioen: wat kan je zelf doen?
Spanje heeft ook private pensioenproducten, de zogenoemde planes de pensiones. De fiscale voordelen ervan zijn de afgelopen jaren sterk teruggebracht. In 2026 mag je nog maar 1.500 euro per jaar belastingvrij inleggen in een individueel plan. Dat is een fractie van wat vroeger mogelijk was.
Voor wie in Spanje werkt via een bedrijf bestaan ook bedrijfspensioenfondsen (planes de empleo), waarvoor hogere grenzen gelden. Maar voor de meeste expats die als zelfstandige werken of op eigen houtje wonen, is dit geen toegankelijke route.
Alternatieven die sommige expats gebruiken: beleggen via een gewone rekening, spaargeld aanhouden in Nederland of Spanje, of onroerend goed als pensioenopbouw zien. Geen van die opties is per definitie beter — het hangt af van je persoonlijke situatie, je belastingresidentie en hoe lang je nog in Spanje blijft.
Het moment dat mensen te laat nadenken
Het probleem is niet dat deze regels ingewikkeld zijn. Het probleem is dat ze onzichtbaar zijn. Je AOW loopt door, je pensioenfonds stuurt jaarlijks een overzicht, en je denkt dat het wel goed zit. Maar de gaten vallen pas op als je op je zestigste het totaalplaatje ziet.
Veel Nederlanders in Spanje missen een duidelijk beeld van wat ze aan AOW, Spaans pensioen en aanvullend pensioen samen kunnen verwachten. En de combinatie van twee landen maakt het lastiger dan wanneer je je hele leven op één plek had gewoond.
Een goed moment om dit door te lichten is niet als je met pensioen gaat, maar 10 tot 15 jaar daarvoor. Dan kun je nog iets bijsturen: vrijwillig bijverzekeren bij de SVB, meer inleggen in een Spaans product of gewoon bewuster sparen.
Praktische stappen om te zetten
Check je AOW-prognose via mijnsvb.nl. De SVB berekent hoeveel AOW je opbouwt op basis van je woongeschiedenis.
Check je Nederlandse pensioenopbouw via mijnpensioenoverzicht.nl. Daar zie je alle pensioenen die je in Nederland hebt opgebouwd bij werkgevers.
Check je Spaanse Seguridad Social-jaren via seg-social.es. Log in met Cl@ve en bekijk je historial de cotización.
Bespreek je totaalplaatje met een professional. De belastingregels, de totaliseringsregel en de gevolgen voor je aangifte in Spanje zijn precies het soort zaken waarbij de details grote financiële gevolgen kunnen hebben.
Headerfoto: Kampus Production via Pexels | Foto: cottonbro studio via Pexels