Veel mensen denken dat oplichters in Spanje er wel uit te pikken zijn. Dat is precies waarom ze zo goed werken. Ze kennen de systemen, ze kennen de taal, en ze weten dat jij beide minder goed kent. Hier zijn de situaties die het vaakst misgaan voor Nederlanders en Belgen die in Spanje wonen of een woning zoeken.
De nepmakelaar met een huis dat niet van hem is
Dit is verreweg de meestgemaakte fout bij woningzoekenden. Iemand adverteert een appartement of villa op Idealista, Facebook Marketplace of een expat-forum. De prijs is net iets aantrekkelijker dan het gemiddelde in de buurt. Je spreekt af, je ziet het huis, het klopt allemaal. Dan vraagt hij om de eerste maand huur en de borg vooruit, in contanten of via een bankoverschrijving.
Wat je daarna ontdekt: het huis is van iemand anders. De 'makelaar' had er gewoon vrij de sleutel van, of had foto's van een echt huis gekopieerd. Hij is allang weg. Je geld ook.
Let op
Betaal nooit borg of huurvooruitbetaling via een persoonlijke bankoverschrijving voordat je de eigendomsakte (nota simple) van het huis hebt gezien. Die kun je zelf opvragen via het Registro de la Propiedad voor een paar euro. Zo check je of de persoon die jou de woning aanbiedt ook echt de eigenaar is.
De valse gestor of tramitador
In Spanje doet een gestor het papierwerk dat je zelf niet snapt: belastingaangifte, empadronamiento, registratie als EU-burger, autonomo-aanvraag. Het probleem is dat de titel 'gestor' niet beschermd is. Iedereen kan zichzelf zo noemen.
Wat er misgaat: je betaalt iemand om je aanvraag in te dienen, maar hij doet niets. Of hij vult formulieren verkeerd in. Of hij neemt je geld aan en is vervolgens onbereikbaar. Je merkt het pas als er een brief van de Agencia Tributaria in je bus ligt, of als je ontdekt dat je helemaal niet ingeschreven bent bij het ayuntamiento.
Een echte gestor administrativo is ingeschreven bij het Colegio de Gestores Administrativos. Je kunt dit nakijken op hun officiële site per provincie. Is iemand daar niet in te vinden: extra voorzichtig zijn. Een advocaat of asesor fiscal kun je checken via de bijbehorende beroepsorganisatie (colegio de abogados of economistas).
Bankfraude via telefoon of WhatsApp
Je krijgt een bericht of telefoontje van iemand die zegt dat hij van je Spaanse bank is. Er is een verdachte transactie gesignaleerd. Of je account is 'tijdelijk bevroren'. Ze hebben een code nodig die je op je telefoon ontvangt, 'puur ter verificatie'.
Die code is een inlogcode of transactiecode van je eigen bank. Zodra je hem doorgeeft, hebben ze toegang. Dit heet vishing (via de telefoon) of smishing (via sms of WhatsApp).
Spaanse banken sturen nooit berichten waarbij ze vragen om codes, wachtwoorden of inloggegevens door te geven. Niet via WhatsApp, niet via telefoon, niet via e-mail. Hang op, bel zelf je bank terug via het officiële nummer op hun website.
Vakantieverhuur buiten het platform om
Je vindt een mooi appartement, de eigenaar stelt voor om buiten Airbnb of Booking om te boeken, 'dan is het goedkoper voor ons allebei'. Hij stuurt een IBAN-nummer en vraagt om 30% aanbetaling. Na betaling reageert hij niet meer, of het appartement bestaat niet zoals gefotografeerd.
Boek je via een platform, dan heb je in elk geval een klachtprocedure en terugbetalingsgarantie. Boek je erbuiten, dan sta je juridisch bijna nergens. Zeker als het geld naar een rekening in een ander land is gegaan.
Wist je dat
Spanje heeft een officieel meldpunt voor internetfraude: de Policía Nacional en de Guardia Civil hebben allebei een cybercrimedesk. Je kunt aangifte doen via politie.nl als het geld van een Nederlandse rekening af is gegaan, of via de Policía Nacional (policia.es) als je al in Spanje woont. Aangifte heeft zelden direct resultaat, maar is belangrijk voor eventuele terugvordering via je bank.
Autoreparatiefraude op de snelweg
Je rijdt op de snelweg en iemand naast je gebaart dat er iets mis is met je band of je uitlaat. Je stopt, hij ook. Hij helpt je, en terwijl je afgeleid bent, verdwijnt er iets uit je auto. Of hij 'repareert' iets wat helemaal niet stuk was en vraagt daarna cash.
Stop bij twijfel nooit op een afgelegen plek. Rij door naar het eerstvolgende benzinestation of de bebouwde kom. De DGT (Spaanse verkeersdienst) waarschuwt hier al jaren voor, met name op de A-7 en A-4 in de richting van de grens.
Phishing met Spaanse overheidsnamen
Je ontvangt een e-mail die eruitziet alsof hij van de Agencia Tributaria, de Seguridad Social of het Ministerio de Interior komt. Er staat dat je een terugbetaling kunt ontvangen, of dat je een boete moet betalen. Er zit een link bij naar een site die sprekend lijkt op de officiële.
De echte Agencia Tributaria communiceert via de Cl@ve-app of via notificaciones in je account op hun officiële site. Ze sturen geen e-mails met directe betaallinks. Twijfel je aan een brief of e-mail: ga rechtstreeks naar agenciatributaria.gob.es en log in via Cl@ve. Daar zie je of er echt iets openstaat.
Als het toch misgaat
Doe altijd aangifte. Niet omdat je er zeker geld van terugziet, maar omdat je bank dat bewijs nodig heeft voor een terugvordering (chargebackprocedure). Als je met creditcard of via een platform hebt betaald, zijn de kansen op terugbetaling groter dan bij een directe SEPA-overschrijving.
Bel je bank direct. Bij fraude geldt in Spanje dat banken in veel gevallen verplicht zijn het geld terug te storten als je aantoont dat je bent misleid, tenzij ze grove nalatigheid aan jouw kant kunnen bewijzen. Dit is vastgelegd in de Europese PSD2-richtlijn, die in Spanje is omgezet in nationale wetgeving.
Bewaar altijd schermafdrukken, e-mails en betalingsbewijzen. Dat is het enige wat je later kunt gebruiken bij de bank, bij de politie of bij een eventuele rechtszaak.