De meeste Nederlanders en Belgen die in Spanje werken weten dat ontslag kan gebeuren, net als overal. Wat ze niet weten is dat het soort ontslag op papier bepaalt hoeveel geld ze krijgen, en dat de termijn om te reageren meestal maar 20 werkdagen is. Mis je die termijn, dan is je recht op een vergoeding gewoon verdwenen.
In Nederland ken je het UWV, de transitievergoeding, een vast rekenmodel. Spanje werkt totaal anders. Er bestaat geen uniforme ontslagvergoeding. Alles hangt af van hoe je werkgever het ontslag noemt, en of dat label terecht is.
De drie soorten ontslag die je moet kennen
In Spanje wordt elk ontslag juridisch ingedeeld in een categorie. Dat gebeurt niet automatisch eerlijk, dus hier moet je zelf op letten.
- Despido procedente: het ontslag is terecht, bijvoorbeeld bij ernstig wangedrag of bewezen disfunctioneren. Hier krijg je meestal geen vergoeding, of een beperkte.
- Despido improcedente: het ontslag is niet goed onderbouwd of de procedure klopt niet. Dan heeft de werkgever de keuze: je terugnemen, of een vergoeding betalen van doorgaans 33 dagen loon per gewerkt jaar, met een maximum van 24 maandsalarissen. Controleer de actuele bedragen en uitzonderingen bij een erkende jurist, want voor contracten van vóór 2012 kunnen andere regels gelden.
- Despido nulo: het ontslag is in strijd met grondrechten, bijvoorbeeld tijdens zwangerschap of als vorm van discriminatie. Dan moet je werkgever je verplicht terugnemen, met terugbetaling van het gemiste loon.
Daarnaast bestaat het objectief ontslag, despido objetivo, bijvoorbeeld bij economische problemen bij het bedrijf. Hier geldt doorgaans een vergoeding van 20 dagen loon per gewerkt jaar, met een maximum van 12 maandsalarissen, maar controleer de exacte voorwaarden bij een erkende jurist. Het probleem is dat sommige werkgevers een ontslag labelen als objectief terwijl de echte reden eigenlijk disciplinair is, gewoon omdat dat goedkoper uitpakt. Daarom telt de reden op papier zo zwaar.
Let op
Lees de ontslagbrief, de carta de despido, goed door. De reden die daarin staat bepaalt welke vergoeding je kunt eisen. Klopt de reden niet met de werkelijkheid, dan is dat precies waar je een zaak op kunt bouwen.
Waarom de termijn zo belangrijk is
Je hebt na een ontslag meestal maar 20 werkdagen om het aan te vechten bij de arbeidsrechtbank, de Juzgado de lo Social. Dat is geen 20 kalenderdagen, dus weekenden en feestdagen tellen niet mee, maar het is nog steeds kort. Controleer de exacte termijn en eventuele uitzonderingen bij een erkende jurist. Veel expats weten dit niet en laten de termijn gewoon verlopen omdat ze eerst op zoek gaan naar een advocaat, of omdat ze denken dat onderhandelen met de werkgever voldoende is.
Voordat je naar de rechter stapt, moet je meestal eerst langs een bemiddelingsdienst zoals het SMAC of de regionale variant daarvan. Dat is verplicht in de meeste regio's voordat een rechtszaak kan starten. Een arbeidsrecht-advocaat in Spanje, een abogado laboralista, kan je hierbij helpen en checkt ook of je contract indefinido of temporal is, want dat maakt verschil in je rechten.
Wat dit betekent voor jou als werknemer in Spanje
Heb je een indefinido-contract, een vast contract, dan bouw je meer ontslagbescherming op dan met een tijdelijk contract. Bij een tijdelijk contract dat gewoon afloopt, heb je vaak recht op een kleinere vergoeding, doorgaans 12 dagen loon per gewerkt jaar, en is er meestal geen discussie over de reden. Controleer de exacte regels bij een erkende jurist, want dit kan per contractvorm verschillen.
| Soort ontslag | Vergoeding |
|---|---|
| Procedente (terecht) | Geen of beperkt |
| Improcedente (onterecht) | 33 dagen/jaar, max 24 maanden |
| Objetivo (economisch) | 20 dagen/jaar, max 12 maanden |
| Nulo (grondrechten) | Terugname verplicht + gemist loon |
Twijfel je of je ontslag terecht is, of klopt de reden op papier niet met wat er echt gebeurd is? Ga dan zo snel mogelijk naar een abogado laboralista. De termijn van doorgaans 20 werkdagen gaat in vanaf de dag dat je de ontslagbrief ontvangt, niet vanaf de dag dat je er met iemand over hebt gepraat. Voor de exacte regels in jouw situatie, en zeker bij twijfel over je contractvorm, is het verstandig dit na te vragen bij het Ministerio de Trabajo of een erkende jurist, want de regels kunnen per sector en cao verschillen.