Veel ouders die naar Spanje verhuizen denken dat het openbaar onderwijs hier gewoon goed geregeld is. En voor een groot deel klopt dat. Maar elk jaar opnieuw, als de temperaturen oplopen in mei en juni, komt hetzelfde probleem terug: klassen van 35 graden, schoolpleinen zonder schaduw en kinderen die nauwelijks kunnen concentreren.
Dit schooljaar is het harder botsgekomen dan de jaren ervoor. Leerkrachten protesteren, ouders klagen en in regio's als Castilla-La Mancha spreken ze openlijk over "klaslokalen die ovens zijn".
Wat er precies speelt
Het Spaanse schooljaar loopt door tot half of eind juni. Juist in die weken klimt de temperatuur in grote delen van het land naar 35, soms 40 graden. Veel scholen, zeker oudere gebouwen op het platteland en in kleinere steden, hebben geen airconditioning. Ventilators zijn er soms wel, maar die blazen gewoon warme lucht rond.
De schoolpleinen zijn ook een probleem. Betonnen vlaktes zonder bomen, zonder luifels, zonder schaduw. Kinderen die tijdens de pauze buiten moeten spelen, staan letterlijk in de volle zon.
Dit is niet nieuw. Maar de klachten stapelen zich dit jaar op doordat leerkrachten ook om andere redenen al ontevreden zijn: werkdruk, lage salarissen, te grote klassen. Het einde van dit schooljaar wordt door vakbonden omschreven als een van de meest onrustige in jaren.
Wat dit betekent als jouw kind hier naar school gaat
Als je kinderen naar een Spaanse openbare school gaan, is de kans reëel dat ze de komende weken les krijgen in een te warm lokaal. Dat is geen ramp, maar het is goed om te weten.
Een paar dingen die je nu kunt doen:
- Stuur je kind met een grote fles water. Scholen hebben niet altijd voldoende drinkwatervoorzieningen buiten de eigen kraan. - Vraag de school of er aanpassingen zijn voor de warmste uren. Sommige scholen schuiven het buitenspelen naar vroeger of later op de dag. - Let op signalen van oververhitting: hoofdpijn, vermoeidheid, geen trek in eten. Dat zijn bij kinderen sneller tekenen van hittestress dan bij volwassenen.
Het schooljaar eindigt binnenkort. Dat haalt de druk er grotendeels af. Maar als je nu voor het eerst kiest tussen openbaar en privé voor volgend jaar, is dit een factor die je mee kunt nemen.
Openbaar vs. privé: wat is het verschil in praktijk
Privéscholen en semi-privéscholen (de zogenaamde *concertados*, scholen die deels door de overheid gefinancierd worden) hebben vaker wel airconditioning. Niet altijd, maar vaker. Dat heeft simpelweg te maken met geld: een privéschool kan een investering doen in klimaatbeheersing, een openbare school is afhankelijk van wat de regionale overheid beschikbaar stelt.
De kwaliteit van het onderwijs zelf verschilt per school, niet per type. Er zijn uitstekende openbare scholen in Spanje. Maar de infrastructuur, het gebouw en de faciliteiten zijn bij privéscholen gemiddeld beter onderhouden.
Als je kinderen voor het eerst inschrijft of overweegt te wisselen, is het slim om de school gewoon op te zoeken. Vraag of je een rondleiding kunt krijgen. Kijk naar het plein, de lokalen, de ventilatie. Dat zegt meer dan een brochure.
Het bredere probleem
Spanje worstelt al jaren met de financiering van openbaar onderwijs. De verschillen tussen regio's zijn groot. In Baskenland en Madrid zijn scholen gemiddeld beter uitgerust dan in Extremadura of Castilla-La Mancha. Dat is de realiteit.
De nationale overheid heeft plannen aangekondigd om scholen te verduurzamen en te verkoelen, maar uitvoering duurt jaren. Op de korte termijn verandert er weinig.
Voor jou als expat betekent dit: kijk goed naar de specifieke school in jouw gemeente, niet naar landelijke gemiddelden. De school in jouw wijk kan uitstekend zijn, of juist niet. Dat verschil zit niet altijd in de regio, maar in het concrete gebouw, de directeur en het team.
Inschrijven voor volgend schooljaar
Als je kinderen nog niet ingeschreven zijn, is dit het moment. De inschrijvingsperiodes voor het schooljaar 2025-2026 lopen in de meeste regio's al. Sommige zijn al afgesloten voor openbare scholen, maar via de gemeente kun je altijd checken of er nog plekken zijn.
Voor inschrijving heb je in elk geval nodig: een geldig verblijfsdocument (TIE of NIE), een bewijs van inschrijving in de gemeente (het *empadronamiento*) en het geboortebewijs van je kind. Soms ook vaccinatiebewijzen.
Heb je twijfels over welk schooltype het beste past bij jouw situatie, of wil je weten wat je rechten zijn als je kind niet geplaatst wordt? Een gestor in Spanje kan je helpen met de administratie en weet precies welke regels gelden in jouw regio.
Headerfoto: Viktoria Danielová via Pexels | Foto: Miguel Á. Padriñán via Pexels